IV SA/Gl 954/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie WSA Beata Kalaga-Gajewska, NSA Szczepan Prax, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżone postanowienie oraz określa, że nie może być ono wykonane Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) odmówił G. K. przyznania dodatku mieszkaniowego. Jako uzasadnienie podał, że występuje rażąca dysproporcja między wykazanymi dochodami a faktycznym stanem majątkowym, przejawiającym się m. in. posiadaniem i użytkowaniem samochodu osobowego, nabytym w trakcie pobierania dodatku mieszkaniowego. Odwołanie od tej decyzji wniosła J. K.. W odwołaniu tym wskazała, że posiadanie mieszkania o dobrym standardzie oraz samochodu nie powinno stanowić przesłanki odmowy przyznania dodatku. Z uwagi na zły stan zdrowia córki pomaga jej i zauważyła, że bez jej pomocy córka nie dysponowałaby samochodem jak również tak urządzonym mieszkaniem, a wnuczka nie kontynuowałaby nauki w szkole wyższej, za którą musi także płacić. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. pismem z dnia [...] r. w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wezwało J. K. do przedłożenia pełnomocnictwa córki do występowania w jej imieniu, a w szczególności do wniesienia odwołania, pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. J. K. pismem, które wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] r. przekazała udzielone jej pełnomocnictwo przez G. K., potwierdzone notarialnie w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia wskazało, że J. K. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której nie dysponowała stosownym pełnomocnictwem, ponieważ odwołanie pochodzi z dnia [...] r. natomiast pełnomocnictwo zostało jej udzielone w dniu [...] r. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu i jest ono skuteczne od momentu jego udzielenia, a zatem w chwili wnoszenia odwołania J. K. nie miała statusu pełnomocnictwa, gdyż zostało udzielone dopiero po dokonaniu czynności prawnej. Skargę na wskazane powyżej postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła J. K., która z uwagi na chorobę wymaga stałej opieki drugiej osoby. Zaznaczyła, że w imieniu córki działa nie tylko do chwili udzielenia jej pełnomocnictwa przed notariuszem lecz przez cały okres życia córki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko, prezentując analogiczną argumentację z tą, które zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wykazała, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do postanowień art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego strona postępowania administracyjnego może działać przez pełnomocnika. Zgodnie z art. 33 § 2 wskazanego Kodeksu pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo potwierdzony odpis pełnomocnictwa. Natomiast w sprawach mniejszej wagi organ może nie żądać pełnomocnictwa, jeżeli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu mocodawców. W literaturze wyrażony jest pogląd, że wezwanie do uzupełnienia braków winno być adresowane nie do pełnomocnika lecz do strony postępowania administracyjnego. Za takim stanowiskiem przemawiają takie argumenty – jeżeli brak jest pisemnego umocowania to pełnomocnik nie jest jeszcze ustanowiony, a z uwagi na jednostronność oświadczenia woli brak w tym zakresie może uzupełnić jedynie strona i z tego powodu nie ma tu zastosowania art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który odnosi się do podań, a takim nie jest pełnomocnictwo (A. Matan. Zastępstwo procesowe w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Katowice 2001 r. s. 166). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że odwołanie składa strona jedynie działająca przez pełnomocnika, wobec czego niezłożenie przez pełnomocnika stosownego upoważnienia winno skutkować wezwaniem samej strony do podpisania odwołania w terminie i pod rygorem zastrzeżonym w art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 19 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 641/97). W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania J. K. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. odmawiającej G. K. przyznania dodatku mieszkaniowego, z tego powodu, że J. K. pełnomocnictwo uzyskała już po wniesieniu stosownego odwołania. Zdaniem Sądu działania organu odwoławczego naruszają obowiązujące przepisy prawa. Organ ten w sposób wadliwy przeprowadził postępowanie, ponieważ skoro wezwał J. K. do uzupełnienia braku formalnego wniesionego odwołania, polegającego na przedłożeniu prawem wymaganego pełnomocnictwa i uzyskał dokument, z którego wynika, że pełnomocnictwo zostało udzielone już po dokonaniu czynności procesowej to winien w trybie wskazanego art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wezwać G. K. do podpisania wniesionego odwołania w określonym terminie pod rygorem przewidzianym we wskazanym przepisie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że czynność prawna dokonana przed datą udzielenia pełnomocnictwa jest wadliwa i nie wywołuje prawem przewidzianych skutków, przy czym organ ten nie przywołał na tę okoliczność żadnych przepisów prawa. Z takim stanowiskiem Sąd nie może się zgodzić. Skoro przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają pełnej regulacji w zakresie pełnomocnictwa, należy w tym zakresie kierować się ogólnymi regułami wypracowanymi w prawie. Z tego też powodu w zakresie pełnomocnictwa udzielonego w postępowaniu administracyjnym należy zwrócić uwagę na to czy osoba działająca jako pełnomocnik, w momencie dokonania danej czynności takim pełnomocnictwem dysponowała. Przy czym nie chodzi tu tylko o dysponowanie takim pełnomocnictwem w znaczeniu formalnym ale także dorozumianym. Z tym drugim rodzajem pełnomocnictwa spotkamy się wówczas, gdy osoba faktycznie nim dysponuje, natomiast nie posiada dokumentu potwierdzającego jego istnienie. W tym przypadku osoba udzielająca pełnomocnictwa może potwierdzić już wcześniej podjęte czynności. W tej sytuacji strona postępowania G. K. udzielając pełnomocnictwa swojej matce konwalidowała wadliwą czynność przez nią dokonaną, czyli wniesione odwołanie, a tym samym spowodowała, że wniesione odwołanie winno być traktowane jako prawnie skuteczne i rozpoznane w normalnym trybie procesowym. Wskazane powyżej okoliczności pozwalają uznać, że wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skutkiem uchylenia zaskarżonego postanowienia sprawa trafia do organu odwoławczego, który kierując się naprowadzeniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku winien podjąć działania zmierzające do merytorycznego rozpoznania wniesionego odwołania. Sąd orzekał o nie wykonalności uchylonego postanowienia ponieważ, mocą zaskarżonego postanowienia stwierdzono niedopuszczalność wniesionego odwołania, a tym samym zamknięto prowadzone postępowanie. Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.