IV SA/Gl 955/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. (dalej: Prezydent) z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania S. H. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką sprawowaną nad matką A. S. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach sprawy. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania S. H. specjalnego zasiłku opiekuńczego, w związku z opieką sprawowaną nad matką A. S., Prezydent wskazał na przekroczenie kryterium dochodowego, o jakim mowa w art. 6a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z przywołanym przepisem świadczenie takie przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza 623 zł. Dochód za rok 2011, ustalony w trakcie postępowania wyjaśniającego, wyniósł 882,13 zł. W odwołaniu od tej decyzji S. H. podniosła, iż w pierwotnej wersji wniosku o przyznanie świadczenia były umieszczone jeszcze inne osoby (córka, zięć oraz wnuk), które od 6 lat mieszkają i gospodarują wspólnie z nią. Na żądanie urzędnika przyjmującego wniosek dokonała zmiany, pozostawiając jedynie trzy stare osoby. Wskazała ponadto na złą sytuację materialną i zdrowotną zięcia, córki i wnuka, jak również na pomoc świadczoną na rzecz tych osób. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji tak co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jak i wyliczonego dochodu. W skardze z dnia 29 sierpnia 2013 r. S. H. podnosi, iż wyliczono dochód na członka rodziny w wysokości 882.13 zł, ale, jak twierdzi, nie da się z tego wyżyć. Rodzina jest stale na pożyczkach, dokonuje zakupów w najtańszych sklepach. Do skargi załączyła 3 orzeczenia o niepełnosprawności, wskazując na choroby dotykające członków rodziny oraz związaną z tym konieczność zakupu leków. Podobnie jak w odwołaniu podkreśliła, że pomaga córce, zięciowi oraz wnukowi. Nie rozumie z jakich przyczyn nie uwzględniono ich w strukturze rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, powoływana dalej jako p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę decyzji w sprawie specjalnego zasiłku celowego stanowi przepis art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm., dalej: u.ś.r.). Zgodnie z art. 16a ust. 1 specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623 zł (art. 16a ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.ś.r.). Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt. 16 u.ś.r. w skład rodziny wlicza się małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. W przypadku gdy osoba wymagająca opieki jest pełnoletnia za dochód rodziny osoby wymagającej opieki uważa się dochód następujących członków rodziny: a) osoby wymagającej opieki, b) małżonka osoby wymagającej opieki, c) osoby, z którą osoba wymagająca opieki wychowuje wspólne dziecko, d) pozostających na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia - z tym że do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Stosownie do art. 3 pkt. 2a u.ś.r. dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, natomiast dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt. 2a u.ś.r.). Przeliczony, wedle zasad określonych w u.ś.r., dochód na członka rodziny za rok poprzedzający okres zasiłkowy wyniósł 882,13zł. Skarżąca kwestionuje ustalenia dotyczące składu rodziny, a tym samym wysokość wyliczonego dochodu. W jej ocenie, w skład rodziny, poza skarżącą, jej mężem oraz jej matką, wchodzą także córka, zięć i wnuczek. Wszystkie te osoby zamieszkują wspólnie, jak również prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Zważywszy na niskie dochody zięcia oraz nieuzyskiwanie jakichkolwiek dochodów przez córkę i wnuka, dochód na członka rodziny uległby obniżeniu poniżej ustawowego kryterium. Biorąc pod uwagę definicję rodziny (art. 3 pkt. 16 u.ś.r.) oraz definicję dochodu rodziny osoby wymagającej opieki (art. 16 ust. 4 pkt. 2 u.ś.r.), z której można wyprowadzić zasady ustalania składu rodziny takiej osoby, organy prawidłowo przyjęły, iż dla wyliczenia dochodu należało wziąć pod uwagę dochody A. S. (osoby wymagającej opieki) oraz dochody członków rodziny osoby sprawującej opiekę tj. S. H. oraz jej męża. Brak było podstaw do włączenia do składu jednej czy drugiej rodziny zięcia skarżącej, jej córki oraz wnuka, a tym samym przeliczenia dochodu przypadającego na członka rodziny z uwzględnieniem tych osób. Zważywszy na powyższe ustalenia Sąd nie podziela zarzutów podnoszonych w skardze, a zwłaszcza stanowiska zgodnie z którym do składu rodziny należało zaliczyć wskazane wyżej osoby. W tym stanie rzeczy przyjąć trzeba, iż brak było podstaw do uwzględnienia skargi bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowe Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o oddaleniu skargi.