IV SA/Gl 958/04

WyrokWSA w Gliwicach2006-04-03

Skład orzekający: Zofia Borowicz, Stanisław Nitecki, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących pracodawcy, a która ukończyła 50 lat po dacie rozwiązania stosunku pracy, ale przed datą rejestracji w urzędzie pracy, może nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów obowiązujących po 1 stycznia 2002 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniała warunki jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. W przypadku skarżącej, która ukończyła 50 lat po dacie rozwiązania stosunku pracy, nie zostały spełnione warunki określone w art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który wymagał ukończenia 50 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. Tym samym skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Skarżąca T. R. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, wskazując, że spełniała warunki do jego otrzymania w 2004 r. po ukończeniu 50 lat i posiadaniu ponad 30 lat stażu pracy, a jej stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących pracodawcy. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełniła wymogów wiekowych do dnia rozwiązania stosunku pracy ani do dnia rejestracji w urzędzie pracy. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP i twierdząc, że spełniała kryteria obowiązujące przed 1 sierpnia 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Nitecki, WSA del. Barbara Rymaszewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tj. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) w zw. z art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. Nr 120, poz. 1252 ) z upoważnienia Prezydenta Miasta K. odmówiono przyznania T. R. świadczenia przedemerytalnego z dniem [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że T. R. zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...] r. W związku z udokumentowaniem okresu zatrudnienia wynoszącego [...] lata i [...] miesiące, a uprawniającego do zasiłku, decyzją z dnia [...] r. przyznano jej zasiłek przedemerytalny począwszy od dnia [...] r. W dniu [...] r. zainteresowana złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego wskazując, że uprawnienia te nabyła w [...] r., kiedy ukończyła 50 lat. Przywołując treść art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14.12.2004 r. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r. organ I instancji stwierdził, że T. R. nie ma prawa do świadczenia przedemerytalnego w oparciu o ww. przepisy, gdyż zarejestrowała się w urzędzie pracy w dniu [...] r. i zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu rejestracji spełniła warunki do otrzymania zasiłku przedemerytalnego. Nadto organ stwierdził, że zgodnie z obowiązującymi po dniu 1 stycznia 2002 r. przepisami kobieta posiadająca co najmniej 30 – letni staż pracy ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne musi mieć ukończone 50 lat życia do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Natomiast T. R. 50 lat życia ukończyła w dniu [...] r. tj. po rozwiązaniu stosunku pracy będąc już zarejestrowaną w Urzędzie pracy z prawem do zasiłku przedemerytalnego. W odwołaniu od decyzji T. R. wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku powołując się na art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Nadto zarzuciła, że ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie wyszczególniła uprawnionego nabywającego uprawnienia w trakcie obowiązującej ustawy, jak to ma miejsce w jej przypadku. Przyjmując jednak zasadę, że osoba uprawniona do korzystniejszego świadczenia ma możliwość jego wyboru, wskazała, że jej wniosek z tych przyczyn jest zasadny. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 37 k ust. 1 i 37 l cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 30 cyt. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji co do ustalonego stanu faktycznego i przywołując treść art. 30 i 32 ustawy z dnia 30.04.2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. Nr 120, poz. 1252 ) wskazał, że w sprawie tej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tj. 2003, Dz. U. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Przywołując następnie treść art. 37 k ust. 1 pkt 1,2 i 3 ostatnio wymienionej ustawy wskazał, że T. R. w dniu rejestracji w urzędzie pracy nie miała ukończone 50 lat i udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący [...] lata i [...] miesiące. Z uwagi na treść art. 37 l cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu osoba zainteresowana uzyskaniem świadczenia emerytalnego musi spełniać warunki określone ustawą niezbędne do jego nabycia w dniu rejestracji. Natomiast wg stanu prawnego obowiązującego na dzień rejestracji skarżącej tj. na dzień [...] r., wg art. 37 k ust. 1 pkt 2 tej ustawy kobieta musiała ukończyć 55 lat w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy i posiadać okres uprawniający do emerytury. Z kolei art. 37 k ust. 8 tej ustawy uprawniającej do wyboru świadczenia, gdy spełnia osoba wymogi jednego i drugiego z nich, został uchylony ustawą z 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami innych ( Dz. U. Nr 154, poz. 1793 ). Dlatego wniosek okazał się bezzasadny. W skardze T. R. powołując się na art. 32 Konstytucji RP zarzuciła, że spełniała kryteria do otrzymania świadczenia przedemerytalnego obowiązujące na zasadach sprzed 1 sierpnia 2004 r. Dodała, że wniosek złożyła przed 1.08.2004 r., ukończyła 50 lat dnia [...] r., posiada okres zatrudnienia powyżej 30 lat i stosunek pracy został z nią rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Skarżąca kwestionując zaskarżoną decyzję zarzuciła, że w tej sytuacji w jej ocenie spełnia kryteria do przyznania jej świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie prezentując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 )sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem wykonywania działań administracji publicznej do których należy również wydawanie indywidualnych aktów prawa, jakim jest zaskarżona decyzja. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 )- zwanej dalej w skrócie ppsa, sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych aktów badając, czy kwestionowany akt nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto sądy te badają czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością wydanego rozstrzygnięcia. Z tym, że stosownie do art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu. Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że ze skarżącą został rozwiązany stosunek pracy, z przyczyn dotyczących pracodawcy z dniem [...] r., gdyż zastosowano skrócony okres wypowiedzenia z art. 361 § 1 kp. Skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. w dniu [...] r. W dniu rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę T. R. miała ukończone [...] lat ( urodziła się [...] roku ). Na dzień rejestracji skarżąca udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący [...] lata [...] miesiące. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] r. skarżąca została zarejestrowana jako osoba bezrobotna, a decyzją z dnia [...] r. – przyznano skarżącej zasiłek przedemerytalny począwszy od dnia [...] r. W dniu [...] r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego, w którym wskazała, że uprawnienia do tego świadczenia nabyła w [...] r. kiedy ukończyła 50 lat ( karta [...] akt adm.). Uwzględniając treść art. 65 § 1 i 2 kpa oraz art. 30 ust. 1 i 32 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. Nr 120 poz. 1252 ) wniosek skarżącej z dnia [...] r. podlegał rozpoznaniu na podstawie regulacji zawartych w art. 37 k i art. 371 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tj. z 2001, Dz. U. Nr 6, poz. 56 ze zm.). Przepis art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy określał materialnoprawne warunki, od których spełnienia uzależniono przyznanie świadczenia przedemerytalnego, m.in. takich jak wiek i staż pracy. Natomiast przepis art. 371 ust. 1 tej ustawy określał czas, w którym owe warunki muszą być spełnione. Zgodnie zatem z treścią art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy obowiązującego przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych tj. przed dniem 1 sierpnia 2004 r., świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określającej w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli : 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o odmowie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy ( Dz. U. z 1994 r., Nr 1, poz. 1 ze zm.) lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1,3 lub 4. W myśl natomiast art. 371 ust. 1 cyt. ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało osobie, która spełniała warunki jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Dodać należy, iż uwzględniając treść art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa... ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. Nr 154, poz. 1791 ), a także wykładnię art. 37 k ust. 1 i art. 77 l ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu nadanym tym przepisem powołaną ustawą z 17 grudnia 2001 r., a następnie treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. ( sygn. akt k 19/02 – Dz. U. Nr 59, poz. 517 ), że do osób zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., które nie spełniały warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego mają zastosowanie przepisy art. 37k – 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu tych przepisów po wejściu w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., z tym, że warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, o których mowa w art. 37k w nowym brzmieniu, muszą być spełnione na dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10.06.2005 r, sygn. akt II Sa/Wa 904/05 nie publ.). Z regulacji tych wynika, że chodzi tu o odniesienie nowo określonych warunków nabycia tego prawa do stanu faktycznego istniejącego w dniu rejestracji zainteresowanej osoby w powiatowym urzędzie pracy. Zatem, aby skarżąca, która nie spełniała warunków do nabycia świadczenia przedemerytalnego w oparciu o treść art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, mogła nabyć uprawnienia do tego świadczenia w związku z wnioskiem złożonym w dniu [...] r., to musiałaby wykazać, że spełniała warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego określone w art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy w nowym brzmieniu, czyli obowiązującym już od 1 stycznia 2002 r. na dzień jej rejestracji w urzędzie pracy tj. [...] r. Ten najbardziej korzystny dla skarżącej przepis zawarty w art. 37 k ust. 1 pkt 2 tej ustawy wymagał aby osoba, która legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym co najmniej 30 lat dla kobiety, jednocześnie miała ukończone co najmniej 50 lat, do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Treść tego przepisu oznacza zatem, że skarżąca, aby mogła nabyć świadczenie przedemerytalne musiałaby mieć ukończone 50 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy. Skarżąca miała wówczas [...] lat. Tym samym nie spełniała jednego z warunków określonych w art. 37 k ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, od którego ustawodawca uzależnił przyznanie świadczenia przedemerytalnego tj. wymaganego wieku. Skarżąca we wniosku z dnia [...] r. oświadczyła, że w [...] r. ukończyła 50 lat. Nie oznacza to jednak, jak wywodzi obecnie skarżąca, że w ten sposób spełniła warunek określony w art. 37 k ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Właśnie nie osiągnięcie przez skarżącą w dniu rozwiązania stosunku pracy wymaganego przez ustawę wieku ( 50 lat ) uniemożliwiło jej nabycie wnioskowanego świadczenia. Zebrany w aktach materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca nie spełniła żadnego z warunków wymaganych przez art. 37 k ust. 1 cyt. ustawy do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Wobec podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP należy zauważyć, że wyrażona w Konstytucji zasada równości wobec prawa nie oznacza, że ustawodawca nie jest uprawniony regulować nabywanie uprawnień socjalnych czy z ubezpieczenia społecznego w zależności od spełnienia przez zainteresowane osoby określonych warunków. Ważne przy tym jest jedynie, aby do osób znajdujących się w takich samych sytuacjach faktycznych miały zastosowanie te same regulacje prawne. Dodać należy, że przepisy art. 37 k ust. 1 jak i art. 371 cyt. ustawy w ww. brzmieniu nie zostały zakwestionowane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt 419/02. Tryb kontroli konstytucyjności obowiązującego ustawodawstwa został ukształtowany w art. 188 Konstytucji RP. Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sądowe ustawą przewidziane w art. 178 ust. 1 Konstytucji obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca ( por. orzeczenie TK o sygn. P12/98, wyrok SN z dnia 30.10.2002 r., sygn. V CKN 1456/00, zbiór LEX ). Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło