IV SA/Gl 962/17
WyrokWSA w Gliwicach2018-01-24
Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Herman, Adam Nita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie oferty szpitala w postępowaniu konkursowym na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej było zasadne z powodu niespełnienia wymogu dotyczącego czasu pracy personelu pielęgniarskiego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odrzucenie oferty szpitala było zasadne, ponieważ oferta nie spełniała wymogów dotyczących łącznego czasu pracy personelu pielęgniarskiego w stosunku do zadeklarowanego czasu pracy poradni. Sąd podkreślił, że niedopuszczalne jest uzupełnianie lub poprawianie ofert po terminie składania ofert, a argumentacja o problemach technicznych nie usprawiedliwiała złożenia nierzetelnej oferty.Stan faktyczny
Szpital złożył ofertę w konkursie ofert na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta została odrzucona przez Komisję Konkursową z powodu niespełnienia wymogów dotyczących czasu pracy personelu pielęgniarskiego. Szpital wniósł odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego, argumentując m.in. problemy techniczne uniemożliwiające prawidłowe przygotowanie oferty oraz omyłkowe podanie zaniżonego wymiaru godzin pracy pielęgniarki. Dyrektor NFZ oddalił odwołanie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Adam Nita, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. przy udziale - sprawy ze skargi Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr [...] w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. z dnia [...] r.nr [...] w przedmiocie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach (dalej jako Dyrektor ŚlOW NFZ) oddalił odwołanie złożone przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr [...] im. św. B. w S. (dalej jako Strona, Szpital), dotyczące rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres od 1 sierpnia 2017 r. do 30 czerwca 2021 r., kod postępowania: [...], w rodzaju świadczeń leczenie szpitalne, w zakresie program lekowy - leczenie idiopatycznego włóknienia płuc (j84.1); leki w programie lekowym - leczenie idiopatycznego włóknienia płuc (j84.1) na obszarze obejmującym województwo śląskie. W ogłoszeniu podano wartość zamówienia nie większą niż [...]zł.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił stan faktyczny sprawy i regulacje prawne w przedmiotowym zakresie. Wskazał, że w dniu 9 maja 2017 r. Dyrektor ŚlOW NFZ, na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1938;, zwanej dalej: ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r.), ogłosił prowadzone w trybie konkursu ofert postępowanie poprzedzające zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w w/w zakresie na obszarze obejmującym województwo śląskie. Oferty w opisanym postępowaniu należało złożyć w terminie do dnia 23 maja 2017 r. W ogłoszeniu wskazano obowiązujące przepisy dotyczące wymogów, jakie muszą być spełnione przez podmioty składające oferty.
Organ wyjaśnił, iż w postępowaniu ogółem złożono 3 oferty. Oferta nr [...] została złożona przez Wojewódzki Szpital Specjalistycz-ny Nr [...] im. św. B. w S. w terminie. W części jawnej Komisja Konkursowa dokonała oceny formalno-prawnej złożonych ofert oraz potwierdziła spełnienie przez 2 oferentów wymagań określonych w przepisach prawa; oferta Strony, zgodnie z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r., została 5 czerwca 2017 r. odrzucona przez Komisję Konkursową. W części niejawnej postępowania, działając na podstawie art. 148 tej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.; dalej rozp. MZ), Komisja Konkursowa dokonała oceny ofert. W dniu 14 lipca 2017 r. Komisja Konkursowa ogłosiła rozstrzygnięcie postępowania, dokonując wyboru 2 ofert z 4 miejscami udzielania świadczeń.
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr [...] im. św. B. w S. pismem z 19 lipca 2017 r. wniósł odwołanie wskazując za bezzasadne uznanie, że oferta nie spełnia warunków wymaganych 80.1.2 lekarze oraz 80.1.3 pielęgniarki, a nadto wskazując na trudności w przygotowaniu przedmiotowej oferty z uwagi na błąd techniczny leżący po stronie NFZ. Nadto podkreślił, że 12 czerwca 2017 r. pisemnie sprostowano oczywistą omyłkę wskazując, iż czas pracy pielęgniarki będzie wynosił 8 godzin.
Decyzją Nr [...] z [...] r. Dyrektor ŚlOW NFZ oddalił odwołanie Strony. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, iż Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym Szpitala. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ wyjaśnił, że oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego oferenci przystępujący do postępowania winni, zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r., spełnić wymagania określone przez Prezesa NFZ m.in. w zarządzeniu Nr 66/2016/DGL Prezesa NFZ z dnia 30 czerwca 2017 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy zdrowotne (lekowe). Nadto ocena ofert w postępowaniu była dokonywana w oparciu o rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016r.; ogłoszenie o konkursie zawierało wskazanie aktów prawnych obowiązujących w postępowaniu, w tym powyższego rozporządzenia Ministra Zdrowia i zarządzenia Prezesa NFZ; ich treść była dostępna dla świadczeniodawców na stronach internetowych zarówno Centrali NFZ, jak i Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ.
Podkreślono, że zgodnie z rozp. MZ oceny ofert dokonuje się według kryteriów jakości, kompleksowości, dostępności, ciągłości oraz ceny. Rozporządzenie wskazuje szczegółowo parametry kryteriów oceny, ich wagę w ocenie łącznej oraz dokładny sposób oceny oferty pod względem kryterium ceny. Skarżący złożył w ofercie oświadczenie, że zapoznał się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza co do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Wyjaśniono, iż w postępowaniu zostały złożone 3 oferty. W części jawnej Komisja Konkursowa dokonała oceny formalno-prawnej złożonych ofert, przy czym dwie oferty, jako spełniające wymagane warunki niezbędne dla realizacji wyżej wymienionego świadczenia, zostały zakwalifikowane do części niejawnej postępowania. Podkreślono, że podstawę odrzucenia oferty Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego Nr [...] im. św. B. w S. stanowił brak spełnienia warunków wymaganych określonych w Zarządzeniu nr 28/2017/DGL Prezesa NFZ załącznik nr 4 - Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) - tabela 80 Leczenie idiopatycznego włóknienia płuc:
1. W części 80.1.2 lekarze; specjaliści chorób pluć z co najmniej 5-letniej praktyki w diagnostyce i leczeniu chorób śródmiąższowych płuc (łączny czas pracy - równoważnik 2 etatów) oraz 80.1.3 pielęgniarki- łączny czas pracy - równoważnik 2 etatów. Wskazano, że w ofercie dla miejsca udzielania świadczeń Poradnia Pulmonologiczna oferent wykazał 8 godzin czasu pracy pulmonologa oraz 7:30 godzin pracy pielęgniarki. Ponadto ilość czasu pracy personelu pielęgniarskiego nie zabezpieczała zgłoszonej do oferty ilości godzin pracy poradni w ramach programu tj. 8 godzin tygodniowo, tym samym nie spełnia również przyjętej do stosowania zasady oceny ofert - łączny czas pracy personelu lekarskiego i pielęgniarskiego nie krótszy niż czas pracy poradni wskazany w ofercie;
2. W części 80.1.4 organizacja udzielania świadczeń: oddział gruźlicy i chorób płuc z poradnią gruźlicy i chorób lub poradnią chorób płuc lub oddział chorób płuc z poradnią gruźlicy i chorób płuc lub poradnią chorób płuc. Oferta złożona została na Oddział Pulmonologii i Nowotworów Płuc oraz Poradnię Pulmonologiczną. W związku z brakiem spełniania warunków wymaganych w Poradni Pulmonologicznej nie było możliwe częściowe przyjęcie oferty tylko w Oddziale Pulmonologii i Nowotworów Płuc i oferta została odrzucona w całości.
W dniu 12 czerwca 2017 r. Szpital wniósł do Komisji konkursowej protest na czynność komisji polegająca na odrzuceniu jego oferty. Komisja na posiedzeniu w dniu 13 czerwca 2017 r., działając na podstawie art. 153 ust. 3 w zw. z art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r., uznając protest nieuzasadniony postanowiła go oddalić; podtrzymała stanowisko przedstawione w uzasadnieniu do odrzucenia oferty z dnia 5 czerwca 2017 r. W decyzji Dyrektor ŚlOW NFZ odniósł się do argumentacji Strony stwierdzając w szczególności, że Szpital powoływał się na zgłoszenie 19 maja 2017 r. informacji dotyczącej braku możliwości prawidłowego wygenerowania oferty - "brak technicznej możliwości-wygenerowania profilu z portalu potencjału'’ oraz 22 maja 2017 r. oferent wystosował pismo do Komisji Konkursowej w sprawie opisanych problemów technicznych wraz z prośbą o rekomendację, co do dalszego postępowania. W tej sprawie była prowadzona korespondencja za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz rozmów telefonicznych między Komisją Konkursową, dostarczycielem oprogramowania oraz Stroną. 23 maja 2017 r. problem techniczny został usunięty; oferta została wydrukowana tego dnia o godzinie 14:50, po poinformowaniu przez pracownika Wydziału Gospodarki Lekami o ustaniu problemów technicznych. Organ podkreślił, iż zgłaszany problem techniczny nie dotyczył braku możliwości prawidłowego zliczenia godzin pracy personelu w porównaniu z deklarowanym czasem pracy poradni.
Nadto odnosząc się do twierdzeń Szpitala, że w piśmie z 12 czerwca 2017 r. stanowiącym protest na czynności komisji, złożył dodatkowo oświadczenie pielęgniarki – M.P. z 12 czerwca 2017 r., w którym to oświadczeniu wyraża gotowość do udzielania świadczeń medycznych w Poradni Pulmonologicznej w wymiarze 8 godzin tygodniowo – organ wyjaśnił, że w ofercie zadeklarowany czas pracy M. P. wynosi 7 godz. 30 min.; dodatkowo deklarowany wymiar czasu pracy 7 godz. 30 min. potwierdzony został oświadczeniem M.P. załączonym do oferty. Dlatego też Komisja na etapie rozpatrywania protestu nie przyjęła wyjaśnień oferenta uznając, że nie jest możliwa zmiana polegająca na zwiększeniu czasu pracy personelu medycznego wykazanego w ofercie (pielęgniarka), ponieważ stanowi to uzupełnienie oferty.
Wskazano także, że uzupełnienie oferty na mocy § 18 ust. 1 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2017 r. nr 18/2017/DSOZ w sprawie warunków postępowania dotyczącego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może nastąpić przed upływem terminu składania ofert. Ustosunkowując się do twierdzeń Szpitala, że zawarte w aktach prawnych wymagania wobec oferentów nie wskazują jednoznacznie, że czas pracy pielęgniarki i lekarze muszą być tożsame organ wyjaśnił, że Komisja Konkursowa podczas oceny ofert nie kierowała się przytoczoną przez Stronę zasadą. Podkreślono, ze weryfikacja ofert pod względem spełnienia warunków wymaganych prowadzona jest z uwzględnieniem przepisów zarządzenia nr 28/2017/DGL Prezesa NFZ zmieniającego zarządzenie w sprawie warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy zdrowotne (lekowe), gdzie został określony minimalny wymagany czas pracy personelu lekarskiego i pielęgniarskiego. Dodatkowo organ stwierdził, że Komisja Konkursowa kierowała się przyjętą do stosowania zasadą oceny ofert złożonych na dwa miejsca udzielania świadczeń określone w warunkach wymaganych jako oddział z poradnią, która uwzględnia że: "czas pracy personelu lekarskiego i pielęgniarskiego nie może krótszy niż czas pracy poradni wskazany w harmonogramie, w ofercie".
Organ zwrócił uwagę, iż rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w załączniku nr 14 - Leczenie szpitalne - Programy lekowe nie zawiera przepisów, które określają dodatkową punktację oferty w przypadku opisanym w odwołaniu tj., gdy praca pielęgniarki wynosi, co najmniej 50% czasu pracy lekarza. Odnosząc się do złożonych uwag podczas wglądu w akta postępowania organ stwierdził, że w przypadku oferty złożonej przez SP Szpital Kliniczny nr [...] w Z. jak i Uniwersyteckie Centrum Kliniczne, na podstawie przekazanych przez oferentów deklaracji, Komisja Konkursowa dokonała zmian (sprostowania oczywistej omyłki) skutkujących zmniejszeniem czasu pracy poradni lub czasu pracy personelu pielęgniarskiego. Były to więc sytuacje odwrotne w stosunku do sytuacji Skarżącego, który żądał wydłużenia czasu pracy pielęgniarki. Odnośnie zarzutu dotyczącego usunięcia i podmiany personelu lekarskiego organ poinformował, że ze względu na brak złożonych oświadczeń wskazanego personelu lub braku specjalizacji na wniosek oferenta Komisja Konkursowa usunęła ten personel, co nie wpłynęło na ocenę oferty, która nadal spełniała warunki wymagane. Natomiast opisana przez Stronę uwaga dotycząca dopisania personelu, który nie był wykazany w ofercie nie miała miejsca, tym samym nie zostały zwiększone zasoby personelu lekarskiego. W zaskarżonej decyzji organ zaznaczył, że zasady, według których prowadzone było przedmiotowe postępowanie określone są wprost w ustawie oraz wskazanych wcześniej aktach wykonawczych Ministra Zdrowia i zarządzeniach Prezesa NFZ. Wyjaśniono, że Komisja Konkursowa w ramach postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. Zgodnie z art. 134 ust. 2 ustawy z ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępnione były wszystkim oferentom na tych samych zasadach, dostępne były na tablicach ogłoszeń w siedzibie Oddziału oraz na stronach internetowych Oddziału. Taki sposób udostępnienia materiałów umożliwiał zapoznanie się z nimi przez wszystkich Oferentów. W świetle powyższych okoliczności organ uznał, że postępowanie Komisji Konkursowej w żaden sposób nie naruszało zasady równości stron. Nadto stanął na stanowisku, że postępowanie wyjaśniające wywołane wniesionym odwołaniem nie wykazało, że Komisja Konkursowa naruszyła zasady postępowania dokonując odrzucenia oferty Szpitala; działanie Komisji w tym zakresie było prawidłowe i oparte na obowiązujących przepisach prawa; nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym Strony.
Pismem z dnia 1 września 2017 r. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Nr [...] im. św. B. w S. złożył skargę na decyzję Dyrektora ŚlOW NFZ z [...]r. wnosząc o jej uchylenie i wskazując na naruszenie prawa materialnego tj.:
1. art. 134 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. poprzez nierówne traktowanie świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzenie postępowania w sposób niegwarantujący zachowania uczciwej konkurencji, co przejawiało się w wyrażeniu zgody na zmianę treści oferty przez pozostałych świadczeniodawców, a w przypadku skarżącego - niewyrażeniu takiej zgody i odrzuceniu oferty, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. ewentualnie art. 149 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 150 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. poprzez nieodrzucenie oferty jednego z dwóch pozostałych świadczeniodawców, zawierającej nieprawdziwe informacje, a w konsekwencji prowadzenie postępowania pomimo przesłanki zobowiązującej Dyrektora ŚlOW NFZ do jego unieważnienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Szpital miał znaczne trudności w przygotowaniu przedmiotowej oferty polegające na braku możliwości utworzenia profilu ofertowego z powodu błędu technicznego leżącego po stronie organu, a usterka ta została usunięta dopiero w dniu 23 maja 2017 ok. godz. 11:00 (dzień składania oferty), a zatem dopiero od tego momentu Strona mogła rozpocząć skomplikowany proces tworzenia oferty. Wyjaśniono, że w tak krótkim czasie wygenerowanie, sprawdzenie poprawności wydruku, zaparafowanie i podpisanie oraz złożenie oferty do siedziby ŚlOW NFZ było obarczone ryzykiem popełnienia choćby błędów rachunkowych. Powyższe utrudnienia spowodowały, iż wykazany w ofercie czas pracy pielęgniarki omyłkowo różnił się od czasu pracy lekarza (30 minut różnicy). W piśmie z dnia 12 czerwca 2017 r., złożonym organowi, sprostowano, zatem zaistniałą omyłkę, wskazując, iż czas pracy pielęgniarki wynosił będzie 8 godzin (taki również czas został wskazany w tzw. portalu potencjału NFZ i obecnie jest zrównany z pracą lekarza.
Nadto zaakcentowano, iż regulacja zawarta w Zarządzeniu nr 66/2016/DGL Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie określania warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy zdrowotne (lekowe) w zakresie wymagań dla oferentów nie jest jednoznaczna - nie wskazano bowiem, że czas pracy pielęgniarki i lekarza w poradni musi być tożsamy; wręcz w przypadku szczegółowych kryteriów wyboru ofert dedykowanych dla poradni pulmonologicznej, w której planowana jest realizacja przedmiotowego programu lekowego jest dopuszczona i nawet dodatkowo oceniona praca pielęgniarki stanowiąca co najmniej 50% czasu pracy lekarza (NFZ akceptuje wnioski portalowe zgodne z warunkami złożonej oferty, w których praca pielęgniarki jest krótsza od pracy lekarza, natomiast nie akceptuje wniosków portalowych, w których sytuacja jest odwrotna tzn. praca pielęgniarki jest dłuższa od pracy lekarza).
Powołano się na art. 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23 ze zm.; dalej jako Kpa), że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości, co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba, że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W uzasadnieniu skargi także wskazano, iż zgodnie z treścią dokumentacji postępowania jeden z oferentów (z uwagi na brak dokumentacji postępowania Szpital nie posiada sprecyzowanej informacji, który z oferentów) oświadczył w ankiecie ofertowej, iż posiada toaletę dla niepełnosprawnych, co nie zostało potwierdzone podczas wizytacji NFZ. Pomimo tego NFZ zezwolił na sprostowanie odpowiedzi ankietowej i przyjął ofertę. Pomijając fakt, iż stanowi to niedopuszczalną zmianę oferty, zgodnie z brzmieniem art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. odrzuca się ofertę zawierającą informację nieprawdziwą. Zdaniem pełnomocnika przedmiotowa oferta winna, więc zostać odrzucona, natomiast postępowanie powinno podlegać unieważnieniu.
W odpowiedzi na skargę organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, iż w skardze podniesiono w zasadzie te same zarzuty jak w odwołaniu jedynie je rozszerzając i uzupełniając zatem w pełni podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji, wskazujące na to, że Komisja Konkursowa nie naruszyła zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłoby spowodować uszczerbek w interesie prawnym Szpital; postępowanie było prowadzone w sposób gwarantujący wszystkim oferentom równe ich traktowanie; ocena ofert została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców zasad określonych w przepisach prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa.
Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organ oddalił odwołanie Szpitala na odrzucenie przez Komisję Konkursową 5 czerwca 2017 r. jego oferty wobec stwierdzenia niespełnienia warunków wymaganych określonych w Zarządzeniu nr 28/2017/DGL Prezesa NFZ załącznik nr 4 - Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) - tabela 80 Leczenie idiopatycznego włóknienia płuc bowiem w ofercie dla miejsca udzielania świadczeń Poradnia Pulmonologiczna oferent wykazał 8 godzin czasu pracy pulmonologa oraz 7:30 godzin pracy pielęgniarki. Ponadto ilość czasu pracy personelu pielęgniarskiego nie zabezpieczała zgłoszonej do oferty ilości godzin pracy poradni w ramach programu tj. 8 godzin tygodniowo, tym samym nie spełnia również przyjętej do stosowania zasady oceny ofert - łączny czas pracy personelu lekarskiego i pielęgniarskiego nie krótszy niż czas pracy poradni wskazany w ofercie.
Zauważyć przede wszystkim należy, że postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, unormowane w dziale VI ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stanowi swoistą, znaną tylko tej ustawie, procedurę zawarcia umowy w sprawie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Postępowanie to jest sformalizowane, a ustawodawca stworzył obligatoryjnie stosowane szczególne wymagania dotyczące trybu przeprowadzenia tego postępowania. Szczegółowo tryb postępowania regulują przepisy art. 132 - 161 ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014 r., poz.1980), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a także zarządzenia wykonawcze Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr 66/2016/DGL z dnia 30 czerwca 2017 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie programy zdrowotne (lekowe).
Art. 139 ustawy reguluje tryby zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotne – m.in. ust. 1 pkt 1 stanowi, że zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert. Prezes NFZ, stosownie do art. 146 ustawy, określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane dla świadczeniodawców. Kryteria te są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147). W myśl art. 134 ustawy NFZ jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach.
Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej komisja konkursowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 ustawy o świadczeniach). W części niejawnej konkursu ofert komisja może wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, nie dokonać wyboru żadnej oferty, może też przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej i ich ceny (art. 142 ust. 5 i ust. 6 ustawy o świadczeniach). W sytuacji, gdy oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa wówczas komisja konkursowa odrzuca ofertę (art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach). Odrzuca się również ofertę zawierającą nieprawdziwe informacje (art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach).
W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w drodze konkursu ofert, jeśli żaden z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, co do zasady kończy to postępowanie. Jednakże w przypadku gdy którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. II GSK 186/06, publ. W ONSAiWSA 2007/4/101). Należy więc przyjąć, że odwołanie składane w trybie art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy K.p.a., w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy o świadczeniach. Jak stanowi art. 152 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Środki odwoławcze możliwe do uruchomienia w fazie nieadministracyjnej, wymienione są w art. 153, te zaś, z których można skorzystać w postępowaniu administracyjnym w art. 154.
Celem procedury uruchamianej na podstawie art. 154 ustawy o świadczeniach, jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej, nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zatem zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania. Przy czym zauważyć należy, że zasady postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są określone w przepisach ustawy o świadczeniach oraz w dokumentach Prezesa Funduszu, wydanych na podstawie art. 146 tej ustawy.
Uszczerbek w interesie prawnym w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku ( zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 27.01.2015 r., sygn. III SA/Lu 940/14, orzeczenia.nsa.gov.pl/doc ). Zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem wyrażonej w art. 134 ustawy o świadczeniach, zasady równego traktowania świadczeniodawców w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Chodzi tu zatem nie tylko o kontrolę postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że Dyrektor ŚlOW NFZ przeprowadził postępowanie konkursowe w oparciu o przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych oraz wskazane na wstępie szczególne przepisy wykonawcze, a Sąd nie dopatrzył się naruszeń procedury przeprowadzenia przedmiotowego konkursu. Organ przedstawił powody swojego rozstrzygnięcia sprawy podając jego podstawą prawną i faktyczną; szeroko i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy dokumenty odzwierciedlające tok postępowania.
Zasadniczy zarzut podnoszony w skardze dotyczy działania komisji konkursowej, które doprowadziło do nierównego potraktowania skarżącego Szpitala w stosunku do innych oferentów, a w konsekwencji stanowiło przejaw złamania zasady uczciwej konkurencji w związku z odrzuceniem jego oferty pomimo – jak akcentuje to Strona – uzupełnienia treści oferty i poprawienia niewłaściwie podanej ilości godzin pracy pielęgniarki, dołączenia stosownego oświadczenia pracownicy co do ilości godzin i gotowości świadczenia pracy; dodatkowo uwypuklono problemy techniczne opracowania i zgłoszenia prawidłowej treści oferty leżące nie po stronie oferenta.
Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zgodzić się trzeba z organem, że podstawę odrzucenia oferty Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego Nr [...] im. św. B. w S. stanowił brak spełnienia warunków wymaganych określonych w Zarządzeniu nr 28/2017/DGL Prezesa NFZ załącznik nr 4 - Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających świadczeń z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) - tabela 80 Leczenie idiopatycznego włóknienia płuc:
1. W części 80.1.2 lekarze; specjaliści chorób pluć z co najmniej 5-letniej praktyki w diagnostyce i leczeniu chorób śródmiąższowych płuc (łączny czas pracy - równoważnik 2 etatów) oraz 80.1.3 pielęgniarki- łączny czas pracy - równoważnik 2 etatów - w tym zakresie w zakwestionowanej przez Komisję konkursową ofercie dla miejsca udzielania świadczeń Poradnia Pulmonologiczna oferent – skarżący Szpital wykazał 8 godzin czasu pracy pulmonologa oraz 7:30 godzin pracy pielęgniarki. Tym samym ilość czasu pracy personelu pielęgniarskiego nie zabezpieczała zgłoszonej do oferty ilości godzin pracy poradni w ramach programu tj. 8 godzin tygodniowo i w konsekwencji nie spełnia również przyjętej do stosowania zasady oceny ofert - łączny czas pracy personelu lekarskiego i pielęgniarskiego nie krótszy niż czas pracy poradni wskazany w ofercie.
2. W części 80.1.4 organizacja udzielania świadczeń: oddział gruźlicy i chorób płuc z poradnią gruźlicy i chorób lub poradnią chorób płuc lub oddział chorób płuc z poradnią gruźlicy i chorób płuc lub poradnią chorób płuc – w tym zakresie oferta złożona została na Oddział Pulmonologii i Nowotworów Płuc oraz Poradnię Pulmonologiczną, a w związku z brakiem spełniania warunków wymaganych w Poradni Pulmonologicznej (pkt 1) nie było możliwe częściowe przyjęcie oferty tylko w Oddziale Pulmonologii i Nowotworów Płuc.
Skutkiem powyższych uchybień oferta Szpitala została odrzucona w całości.
Zaakcentować należy, że jednym z podstawowych warunków zapewnienia w postępowaniu konkursowym zasad równego traktowania i uczciwej konkurencji (art. 134 ustawy o świadczeniach) jest przestrzeganie przez organ unormowań związanych z dopuszczeniem oferentów do udziału w postępowaniu i oceny złożonej oferty. Przepis art. 149 ustawy o świadczeniach normuje sytuację, w której oferta podlega obligatoryjnemu odrzuceniu.
Sąd podziela w rozpoznawanej sprawie stanowisko organu, że na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach oferta nie spełniała wymaganych warunków - w zakresie wymaganej ilości godzin pracy personelu pielęgniarskiego, co potwierdzało pierwotne oświadczenie pielęgniarki dołączone do oferty. W rezultacie powyższe miało wpływ na wynik postępowania konkursowego – oferta podlegała w postępowaniu konkursowym obligatoryjnemu odrzuceniu.
Nie do zaakceptowania jest argumentacja Skarżącego o problemach technicznych uniemożliwiających zredagowanie poprawnej treści oferty oraz omyłkowe podanie zaniżonego wymiaru godzin pielęgniarki. Przyjęcie takiego poglądu mogłoby stanowić zachętę do podejmowania przez oferentów działań godzących w zasady uczciwej konkurencji, polegających na celowym składaniu ofert nierzetelnych, z zaniżonym wymiarem czasowego zaangażowania personelu, z nadzieją na możliwość ich późniejszego uzupełniania lub poprawiania jeśli komisja takie uchybienie stwierdzi.
W związku z powyższym nie są zasadne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. Organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie oraz przedstawił, w związku ze stawianymi przez Skarżącego zarzutami, szczegółową analizę przeprowadzonych przez komisję czynności sprawdzających w sprawie zawarcia umowy o udzielanie przedmiotowych świadczeń opieki zdrowotnej; szczegółowo ustosunkował się do zarzutów Szpitala. Odniósł się także do zarzutów nieprawdziwych informacji podmiotów konkurencyjnych nie znajdując podstaw do ich uwzględnienia. Zaakcentować należy, że przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie jest zasadność odrzucenia oferty skarżącego Szpitala, a to – jak wykazał organ – przeprowadzono prawidłowo.
Wobec powyższego Sąd skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.- oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło