IV SA/Gl 968/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. odmówił przyznania J. S. zasiłku okresowego w okresie od [...] do [...] r. w kwocie [...] zł oraz zasiłku celowego na [...] w kwocie [...] zł i na pokrycie [...] w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej decyzji wymieniono art. 4, art. 11 ust. 2, art. 8 ust. 1 i art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W jej uzasadnieniu podniesiono, że J. S. wystąpił z wnioskiem o udzielenie mu wymienionych świadczeń. Jednakże wnioskodawca nie wywiązuje się z postanowień kontraktu socjalnego zawartego w dniu [...] r. Zobowiązał się w nim do aktywnego [...] udokumentowanego kartą aktywności [...] przedkładaną pracownikowi socjalnemu [...] w miesiącu. Tego obowiązku wnioskodawca nie wypełnił oświadczając, że się do niego nie poczuwa. Dopiero w dniu [...] r., po wyrażeniu przez pracownika socjalnego negatywnego stanowiska odnośnie jego żądań przedstawił zaświadczenie potwierdzające [...] w [...] oraz [...], w której dokonano [...] wpisów z tego samego dnia. Dodatkowo zaproponowano stronie pomoc z programu rządowego "pomoc państwa w zakresie [...]" w formie [...], lecz wnioskodawca odmówił przyjęcia tej formy pomocy, podobnie jak i pomocy w ubieganiu się o ustalenie [...]. W tym stanie rzeczy organ orzekający stwierdził, że brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu [...] i niedotrzymywanie postanowień kontraktu socjalnego, uzasadniają odmowę przyznania wnioskowanych świadczeń stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. W odwołaniu M. S. zarzucił, że współdziała z pracownikiem socjalnym, czego przejawem jest umawianie się z nim na wywiad i przedstawianie zaświadczenia z [...]. Natomiast wykazywanie aktywności [...] uznał za dyskusyjne. Ponadto powołał się na problemy [...], które według niego winne uprawniać go do [...], a nie zostały należycie ocenione przy rozstrzyganiu sprawy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając przedstawione w niej ustalenia i wnioski. Kolegium wskazało poza tym, że nie stanowiło wywiązania się z kontraktu socjalnego wykazanie się aktywnością w zakresie [...] dopiero w dniu [...] r., gdyż ta aktywność miała być widoczna od chwili zawarcia kontraktu. Zmianę zachowania strony organ I instancji powinien jednak uwzględniać przy ustalaniu uprawnień strony w przyszłości. Kolegium zauważyło też, że zarzuty odwołania dotyczące [...] wnioskodawcy są gołosłowne, przy czym nawet w tym zakresie strona nie współpracuje z pracownikiem socjalnym. Organ odwoławczy uznał w konsekwencji, że w ramach uznania administracyjnego istniały podstawy do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej w oparciu o art. 11 ust. 2 powoływanej wyżej ustawy. W skardze J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oceniającą ją jako krzywdzącą i niesprawiedliwą. Zarzucił, iż organ odwoławczy nie wniknął w dokumentację [...], gdy tymczasem ze względu na [...] nie jest on w stanie sam przeciwdziałać [...] i aktywnie [...]. Wskazał na [...] bezskuteczne ubieganie się o przyznanie [...]. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sądowa kontrola działalności administracji odbywa się bowiem wyłącznie w kryteriach legalności, a więc pod względem zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.). Tymczasem zaskarżona decyzja pozostaje w zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. W sprawie było bezsporne, że z uwagi na sytuację dochodową i stan bezrobocia skarżący spełnia ustawowe przesłanki do korzystania ze świadczeń socjalnych przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej. Organy administracyjne odmówiły mu przyznania tych świadczeń na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Daje on taką możliwość m.in. w przypadku braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu [...] oraz w przypadku niedotrzymywania postanowień kontraktu socjalnego. Organy powołały się właśnie na te dwie przesłanki, w związku z czym do nich musi się odnieść ocena Sądu, która dokonywana jest niejako z urzędu wobec ogólnikowego charakteru zarzutów skargi. Tymczasem ustalenie naruszenia postanowień kontraktu socjalnego nie budzi żadnych zastrzeżeń. Przewiduje on wyraźnie obowiązek przedkładania przez skarżącego pracownikowi socjalnemu [...] w miesiącu [...], czego skarżący nie spełnił i właściwie nie kwestionuje owego ustalenia. Co charakterystyczne skarżący nie wywiązywał się z tego kontraktu nawet w toku postępowania administracyjnego, które wszczęto już w [...] r. Dopiero w dniu [...] r. skarżący, pod wpływem stanowiska pracownika socjalnego, chciał wykazać nadrobienie zaległości, co jednak było bezskuteczne dla oceny odnośnej przesłanki z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Podobnie rzecz się ma z kwestią współdziałania skarżącego z pracownikiem socjalnym, nawet z pominięciem jego [...], która z racji [...] skarżącego ma w sprawie istotne znaczenie. Otóż nie ulega wątpliwości, że na gruncie obowiązującego prawa pomoc społeczna ukierunkowana jest na subsydiarność środków społecznych, które powinny być uruchamiane tylko wówczas, gdy osoby i rodziny nie są w stanie przezwyciężyć [...] we własnym zakresie (por. wyrok NSA z 7.IX.2007 r. sygn. akt I OSK 1851/06, nie publ.). Dlatego też tak ważną rolę pełni współpraca zainteresowanych ze służbami socjalnymi, co znalazło wyraz w nałożeniu normatywnego obowiązku współdziałania (art. 4 ustawy o pomocy społecznej). Powołując się na swój [...] skarżący zobligowany był zatem zarówno do wykazania okoliczności [...] wpływających na jego [...], jak również do podjęcia czynności zmierzających do możliwej poprawy [...] lub do poddania się ocenie tego stanu w celu nabycia odpowiednich uprawnień. W żadnym z tych aspektów skarżący nie wykazał inicjatywy, ani też nie odpowiedział pozytywnie na [...] ze strony pracownika socjalnego. Wobec tego, że jest on [...] jako [...], a więc zdolny do [...], że odmówiono mu przyznania [...] i nie chce się poddać ustaleniu [...], jego twierdzenia o [...] rzeczywiście należało uznać za gołosłowne, zwłaszcza że skarżący odwołuje się do [...], które miały występować u niego w odległej już bo kilkuletniej przeszłości. Negatywnie ocenić również wypadnie odmowę przyjęcia przez niego świadczenia w postaci [...], skoro ubiega się m.in. o zasiłki na [...], co może wskazywać na zamiar uzyskiwania tylko środków finansowych, a nie na istnienie faktycznej potrzeby w tym względzie. Skoro pracownik socjalny uznał, że przyznanie [...] w naturze będzie służyć właściwej realizacji celów pomocy społecznej, to odmowa ze strony skarżącego kwalifikuje się jako brak współdziałania, o którym mowa w art. 4 i 11 ust. 2 cyt. ustawy. Waga tego współdziałania jest w orzecznictwie podkreślana (por. wyrok NSA z 3.IV.2008 r., sygn. akt I OSK 887/07 nie publ.). W tym stanie rzeczy podjęte w ramach uznania administracyjnego rozstrzygnięcie o odmowie przyznania żądanych przez skarżącego świadczeń odpowiada wymogom prawa materialnego i zostało wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Dlatego też na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. SJ/