IV SA/Gl 971/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił przyznania E.C. prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na córkę P.C. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż strona nie spełnia warunków do przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, z uwagi na to, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza kryterium uprawniające do zasiłku rodzinnego o kwotę wyższą niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego. W skazano, iż dochód rodziny został wyliczony na podstawie zaświadczeń z urzędu skarbowego z dnia [...], stosownie do których łączny dochód brutto strony i córki strony wyniósł [...]zł. Dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...]zł. i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe przypadające na osobę o kwotę [...]zł. Od tej decyzji odwołał się E.C. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Strona wskazała, iż decyzję organu pierwszej instancji odebrała w dniu [...], a nie jak to wskazała Poczta Polska w dniu [...]. Podkreślił, iż z uwagi na powyższe "fałszerstwo" toczy się postępowanie wyjaśniające. Odwołujący się wskazał, że przy wyliczeniu dochodu na osobę w rodzinie nie odjęto podatku potrąconego przez płatnika, tj. ZUS. Strona zaznaczyła, iż zaświadczenie o kontynuowaniu nauki przez córkę P. strona dostarczyła w dniu [...], podczas gdy decyzja została wydana już w dniu [...], a więc bez wymaganego przepisami zaświadczenia o uczęszczaniu córki do szkoły. Decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszym rzędzie wskazał, iż odwołanie zostało wniesione w terminie ustawowym, albowiem z pisma przekazującego odwołanie strony do Kolegium z dnia [...] jak i z pisma z dnia [...] wynika, iż organ pierwszej instancji nie dysponuje zwrotnym potwierdzeniem doręczenia decyzji stronie. Następnie organ omówił przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych regulujące kwestie przyznawania zasiłku rodzinnego. Organ odwoławczy zaznaczył, że postępowanie organu I instancji zostało wszczęte na wniosek strony z dnia [...] o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na P.C. Wskazał, że z wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i pisma strony z dnia [...] wynika, iż strona stanowi rodzinę wraz z córkami P.C. i I.C. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] wynika, iż córka strony P.C. została zaliczona do osób o [...] stopniu niepełnosprawności. Orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy i wydano go do dnia [...]. Z kolei z zaświadczenia wydanego przez-Urząd Skarbowy w S. w dniu [...] wynika, iż Pan E.C. w [...] osiągnął dochód (pomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne) w wysokości [...]zł. Z następnego zaświadczenia wydanego przez Urząd Skarbowy w S. w dniu [...] wynika, iż córka strony – I.C. w [...] osiągnęła dochód (pomniejszony o należny podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne) w wysokości [...]zł. Kolegium wyjaśniło stronie , że zgodnie z § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881) w przypadku gdy członek rodziny osiąga dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód członka rodziny pomniejsza się: o podatek należny, składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ust. 1, oblicza się według wzoru: S = (Sp x P)/Pp , gdzie znaczenie poszczególnych symboli jest następujące: S - składka na ubezpieczenie zdrowotne wyrażona w złotych, Sp - składka na ubezpieczenie zdrowotne odliczona od podatku wyrażona w złotych (wykazana w zaświadczeniu z urzędu skarbowego), P - składka na ubezpieczenie zdrowotne wyrażona w procentach obowiązująca w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (w roku [...] - 9,00), Pp - składka na ubezpieczenie zdrowotne wyrażona w procentach odliczona od podatku (7,75). Wskazano, że łączny dochód rodziny strony wyniósł [...] zł. Kolegium stwierdziło, iż przeciętny miesięczny dochód rodziny strony wynosi [...]zł. ([...] / 12 miesięcy), co na osobę w rodzinie daje kwotę [...]zł. ([...]zł. / 3 osoby w rodzinie). Dochód miesięczny na osobę w rodzinie przekracza zatem kryterium dochodowe 583zł uprawniające stronę do świadczeń rodzinnych. Kolegium zaznaczyło przy tym, że w przypadku strony nie znajduje zastosowania cytowany wyżej art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, tj. kryterium 583,00 zł. na osobę w rodzinie o kwotę wyższą aniżeli najniższy zasiłek rodzinny. Dlatego też strona nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko wskazane we wniosku i organ pierwszej instancji prawidłowo postąpił odmawiając stronie przyznania prawa do tego zasiłku jak i dodatków do niego, gdyż dodatki te w związku z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługują tylko i wyłącznie osobie uprawnionej do zasiłku rodzinnego. Nadto Kolegium wskazało stronie, mając na względzie treść zaświadczenia z Urzędu Skarbowego z dnia [...], iż zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez dochód rozumie się po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Kolegium podniosło zatem, iż wskazane w wyżej wymienionym zaświadczeniu w pkt 5 zaliczki podatnika pobrane przez płatnika nie podlegają odliczeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. [...] z dnia [...] E.C. podniósł, że dochód rodziny ustalony został w sposób nieprawidłowy. Nadto ponownie wskazał na nieprawidłowe - jego zdaniem – postępowanie pracowników organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości wcześniej zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając opisane wyżej decyzje organy działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając wymagane i potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa wart. 4 ust. 2 w/w ustawy , jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł, przy czym w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. (art. 5 ustawy). Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Przedmiotowy wniosek skarżącego z dnia [...] dotyczył przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na P.C. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący stanowi rodzinę wraz z córkami P.C. i I.C. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] wynika, iż P.C. została zaliczona do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności. Orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy i wydano go do dnia [...]. Z treści dwóch zaświadczeń wydanych przez Urząd Skarbowy w S. w dniu [...] wynika, iż E.C. w [...] osiągnął dochód (pomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne) w wysokości [...] zł., a córka skarżącego – I.C. w [...] osiągnęła dochód (pomniejszony o należny podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne) w wysokości [...] zł.. Po myśli § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 02 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881) w przypadku gdy członek rodziny osiąga dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód członka rodziny pomniejsza się: o podatek należny, składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Obliczony w ten sposób – przez organy procedujące w sprawie - dochód rodziny skarżacego wyniósł [...] zł., a zatem przeciętny miesięczny dochód rodziny skarżącego wyniósł [...]zł. ([...] / 12 miesięcy), co na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. ([...]zł. podzielone przez 3 osoby w rodzinie), a co za tym idzie taki dochód miesięczny na osobę w rodzinie przekracza zatem kryterium dochodowe uprawniające skarżącego do świadczeń rodzinnych. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, iż organy orzekające w sprawie , źle obliczyły jego dochód, albowiem nie odliczyły od dochodu zaliczek podatnika pobranych przez płatnika (ZUS) - tj. kwoty [...] zł (wykazanej w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] – k – 46 akt administracyjnych) wskazać należy, iż okoliczność ta nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Gdyby bowiem od dochodu skarżącego [...] zł. odjąć kwotę zaliczek podatnika [...] zł. to wtedy łączny dochód rodziny skarżącego wynosiłby [...] zł., dzieląc to przez 12 miesięcy otrzymalibyśmy kwotę [...] zł. miesięcznie na rodzinę, co dalej po podzieleniu na 3 osoby, daje dochód w wysokości [...] zł. miesięcznie na osobę w rodzinie. Stąd też nawet w takim przypadku nie znajdowałby zastosowania wyżej cytowany wyżej art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę wyższą aniżeli najniższy zasiłek rodzinny (tj. 48 zł.). Innymi słowy skarżący byłby uprawniony do uzyskania wnioskowanych świadczeń po myśli art. 5 ust. 3 omawianej ustawy tylko w przypadku, gdyby dochód na osobę w rodzinie nie przekroczył kwoty 631,00 zł. miesięcznie. Dlatego też nie zachodzi potrzeba przeprowadzania dalszego postępowania wyjaśniającego np. czy skarżący złożył oświadczenie w trybie przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14 , poz. 176), albowiem wówczas - zgodnie z art. 37 ust. 1 b tej ustawy "podatek wynikający z obliczenia rocznego przez płatnika jest podatkiem dochodowym należnym od podatnika za dany rok (...)". Skoro zatem skarżący nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko wskazane we wniosku, to także nie ma on prawa do dodatków do tego świadczenia , gdyż dodatki te w związku z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługują tylko i wyłącznie osobie uprawnionej do zasiłku rodzinnego. Na zakończenie należy wskazać skarżącemu, iż w sprawie ewentualnego fałszowania dokumentów urzędowych winien wystąpić do organu właściwego, a to Prokuratury Rejonowej w S. Co do jego pisma z dnia [...] na którym widnieje pieczęć Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w S., wskazać jedynie można, iż zostało podpisane jako doręczone organowi w zastępstwie Kierownika przez Ł.K. o czym świadczy zwrot "wz". W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).