IV SA/Gl 980/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant specjalista Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263ze zm.), art. 235 i art. 235¹, art. 237 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), zwanej dalej w skrócie K.p. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., orzekł, że wobec J. B. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że skarżący wykonywał pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednakże stwierdzony na podstawie przeprowadzonej diagnostyki audiologicznej stan jego narządu słuchu, nie spełnia określonych w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, kryteriów diagnostyczno - orzeczniczych ze względu na wielkość ubytków słuchu. W odwołaniu od powyższej decyzji J. B. podniósł zarzut, że wyniki przeprowadzonych badań audiometrycznych, stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich, różniły się na tyle, że trudno uznać je za miarodajne. W związku z tym wskazał, że badania powinny zostać powtórzone. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ K.p. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., w wyniku rozpatrzenia odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że J. B. pracował w warunkach narażenia na hałas stwarzający ryzyko powstania choroby zawodowej w okresie od 13 lipca 1980 r. do 21 grudnia 1990 r. (z pominięciem okresu urlopu bezpłatnego od 14 lipca 1988 r. do 21 grudnia 1990 r. i okresu służby wojskowej od kwietnia 1979 r. do kwietnia 1981 r.) w A w W. jako ślusarz, ślusarz-spawacz i od 14 lipca 1988 r. do 21 grudnia 1990 r. w Przedsiębiorstwie B w G. jako spawacz oraz w okresie od 15 stycznia 1991 r. do 21 maja 2011 r. w Kompanii Węglowej C w B. jako ślusarz – spawacz pod ziemią oraz ślusarz pod ziemią. Podkreślił jednak, że lekarze specjaliści Poradni Chorób Zawodowych w S. - Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., w orzeczeniu z dnia [...] orzekli o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego, choroby zawodowej narządu słuchu. Po przeprowadzeniu diagnostyki audiologicznej, obejmującej audiometrię progową tonalną, audiometrię nadprogową typu SISI i audiometrię impedancyjną oraz badanie obiektywne słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu ABR, stwierdzili bowiem obustronne odbiorcze uszkodzenie słuchu wraz z okresową komponentą przewodzeniową w uchu lewym oraz rezerwami ślimakowymi dochodzącymi do 25 dB i przesunięcie progu słuchu określone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1,2,3 kHz wynoszące w uchu prawym 30 dB, 30 dB, 51 dB, 53 dB oraz w uchu lewym 35 dB, 41 dB, 51 dB, 65 dB. Dodatkowo podkreślili, że wyniki badań obiektywnych ABR nie korelowały z wynikami badań APT, a z uwagi na dużą rozbieżność pomiędzy wynikami badań APT, uwzględnili również dokumentację medyczną przedłożoną przez skarżącego, zawierającą audiogramy z ostatnich lat jego pracy oraz wyniki badań końcowych – z maja 2011 r., według których trwałe podwyższenie progu słuchu wyniosło – w uchu prawym 36 dB, 30 dB i w uchu lewym – 43 dB, 31 dB. W tym zakresie dodatkowo wskazali, że uszkodzenie słuchu spowodowane przewlekłą ekspozycją na hałas jest trwałe, stałe i powtarzalne. Organ odwoławczy podniósł, że lekarze orzecznicy WOMP w S., w oparciu o wyżej opisany obraz kliniczny, w tym niepowtarzalne wyniki badań, które w większości nie spełniały kryterium podwyższenia progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym oraz brak analogii między badaniami obiektywnymi i subiektywnymi - wskazujące na pozazawodową etiologię uszkodzenia słuchu – uznali, że brak jest podstaw aby bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem uznać zawodową etiologię schorzenia narządu słuchu i rozpoznać u skarżącego chorobę zawodową. Następnie organ odwoławczy wskazał, że lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w orzeczeniu z dnia [...] również nie stwierdzili podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu. W wyniku badań audiologicznych, obejmujących audiometrię tonalną i audiometrię impedancyjną, rozpoznali u niego niedosłuch obustronny, czuciowo – nerwowy z okresową komponentą przewodzeniową w uchu lewym i przesunięcie progu słuchu, obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz, wynoszące w kolejnych badaniach; - dla ucha prawego – 35 dB i 36 dB oraz dla ucha lewego – 42 dB i 40 dB. Stwierdzili, że audiometria tonalna wykazała ubytki słuchu obustronne, typowe dla zaburzeń odbioru, a przeprowadzone próby lokalizacyjne wykazały czuciowo-nerwowe uszkodzenie słuchu, potwierdzone badaniem obiektywnym – audiometrią impedancyjną. W związku z tym organ odwoławczy podkreślił, że lekarze orzecznicy IMPiZŚ w S. – na podstawie analizy zgromadzonej dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego na hałas, dokumentacji medycznej oraz oceny stanu narządu słuchu – nie znaleźli podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, gdyż stwierdzony stan jego narządu słuchu nie spełnia kryterium wielkości ubytku słuchu określonego w wykazie chorób zawodowych. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że orzeczenia lekarskie obu placówek diagnostycznych są ze sobą spójne, ich konkluzje są zgodne, a skarżący nie przedstawił dowodów podważających ich zasadność. Następnie podniósł, że skarżący, poinformowany pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. w trybie art. 10 K.p.a. o prawie ustosunkowania się do całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy – do dnia wydania decyzji nie udzielił żadnej odpowiedzi. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. B. podniósł zarzut, że przy wydaniu powyższej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania polegającego na przyjęciu braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i uznaniu, że wielkość ubytku słuchu w uchu lepiej słyszącym nie przekracza 45 dB, w sytuacji gdy przeprowadzone badania dały rozbieżne wyniki i nasuwały wątpliwości konieczne do usunięcia. Ponadto podniósł zarzut zaniechania przeprowadzenia dowodu z ponownych badań audiometrycznych, o które wnosił w odwołaniu. Skarżący zarzucił również naruszenie przy wydaniu decyzji, art. 235¹ Kodeksu pracy poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że występujące u niego schorzenie nie jest chorobą zawodową. W związku z tymi zarzutami, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z badań audiometrycznych niezależnego instytutu medycznego, które potwierdzi, iż występujące u niego uszkodzenie słuchu, ma charakter choroby zawodowej. W uzasadnieniu skargi J. B. ponownie podniósł, że wyniki badań przeprowadzonych w sprawie, różniły się na tyle, że nasuwały wątpliwości co do ich rzetelności. Podkreślił, że karta wypisowa IMP z dnia 29 czerwca 2012 r., zawierała tylko "uśrednione" wyniki badań, które dodatkowo różniły się w istotnym stopniu od wyników badań WOMP, przeprowadzonych praktycznie w tym samym okresie. Wskazał, że przez cały okres zatrudnienia od lipca 1980 r. do maja 2011 r., a więc przez około 30 lat pracował w narażeniu na hałas ponadnormatywny i wykonywanie pracy w takich warunkach, niewątpliwie spowodowało uszkodzenie słuchu. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, podkreślenia wymagało, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zatem zrealizowanie dwóch warunków: rozpoznanie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły łącznie przesłanki określone w cytowanym wyżej art. 235¹ K.p. Nie został bowiem rozpoznany u skarżącego obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymieniony w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W tym zakresie organ odwoławczy podkreślił bowiem, że zarówno lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy w S., jak i Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - w sposób zgodny - stwierdzili brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu. W szczególności organ wskazał, że według treści orzeczenia WOMP z dnia [...] wyniki badań obiektywnych - słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu ABR, nie korelowały z wynikami badań subiektywnych APT, a z uwagi na dużą rozbieżność pomiędzy poszczególnymi wynikami badań APT, lekarze uwzględnili również dokumentację medyczną przedłożoną przez skarżącego, zawierającą audiogramy z ostatnich lat jego pracy oraz wyniki badań końcowych – z maja 2011 r., według których trwałe podwyższenie progu słuchu wyniosło – w uchu prawym 36 dB, 30 dB i w uchu lewym – 43 dB, 31 dB. Ponadto – co jest szczególnie istotne dla interpretacji powyższych badań - jak podkreślił organ – lekarze orzecznicy WOMP dodatkowo wskazali, że uszkodzenie słuchu spowodowane przewlekłą ekspozycją na hałas ma charakter stały i jest trwałe. Powyższa argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji, stanowiła odniesienie do zarzutu odwołania, że wyniki przeprowadzonych badań audiometrycznych, stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich, różniły się na tyle, że według skarżącego trudno uznać je za miarodajne. W zakresie tego zarzutu, podkreślenia zatem raz jeszcze wymagało, że wskazywane w odwołaniu rozbieżności pomiędzy poszczególnymi wynikami badań - dotyczyły tylko i wyłącznie badań subiektywnych – APT. Z powodu wystąpienia tych rozbieżności – jak już była o tym mowa - biegli uwzględnili dokumentację medyczną przedłożoną przez skarżącego, zawierającą audiogramy z ostatnich lat jego pracy oraz wyniki badań końcowych – z maja 2011 r., według których trwałe podwyższenie progu słuchu wyniosło – w uchu prawym 36 dB, 30 dB i w uchu lewym – 43 dB, 31 dB i dodatkowo podkreślili, że uszkodzenie słuchu spowodowane przewlekłą ekspozycją na hałas jest trwałe i ma charakter stały. Wbrew zatem przekonaniu skarżącego – znaczne rozbieżności pomiędzy poszczególnymi wynikami badań subiektywnych – nie mogą prowadzić do uznania za miarodajne, najwyższych wartości spośród wyników tych badań. Co więcej – jak wynika z orzeczenia - brak analogii między badaniami obiektywnymi i subiektywnymi - wskazuje na pozazawodową etiologię uszkodzenia słuchu. Przede wszystkim jednak podkreślenia wymagało, że – jak podniósł organ odwoławczy - lekarze specjaliści Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., również nie stwierdzili podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego, bowiem w wyniku badań audiologicznych uznali, iż wielkość ubytku słuchu, nie uzasadnia rozpoznania choroby zawodowej – obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowanego hałasem. Prawidłowo zatem organy obydwu instancji przyjęły, że okoliczności sprawy nie uzasadniają wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie ma podstaw do rozstrzygania wbrew wnioskom zawartym w orzeczeniach lekarskich, które w sposób jednoznaczny wykluczają rozpoznanie choroby wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych. W tym zakresie trafna była również ocena organu odwoławczego, że orzeczenia lekarskie obydwu jednostek medycznych są ze sobą spójne. Na podstawie prawidłowej oceny powyższych dowodów, organ – zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał rozstrzygnięcie. Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania w zakresie przeprowadzenia istotnych ustaleń w sprawie. Ponadto - jak zasadnie podkreślił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji – skarżący - poinformowany pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. w trybie art. 10 K.p.a. o prawie ustosunkowania się do całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy – do dnia wydania decyzji nie udzielił żadnej odpowiedzi. Wobec tego trafnie podkreślił organ odwoławczy w motywach decyzji, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, za pomocą których zmierzałby do podważenia zasadności stwierdzeń orzeczeń lekarskich. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że w zakresie ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania, ani też pominięcia rozpoznania przez organ zarzutów odwołania. Na podstawie prawidłowej oceny orzeczeń lekarskich obydwu jednostek medycznych, organ odwoławczy – zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego - przeprowadził ustalenia w rozpoznawanej sprawie i w oparciu o te ustalenia wydał rozstrzygnięcie. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd - na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – stwierdził zatem, że przy wydaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W konsekwencji – na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił.