IV SA/Gl 982/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia 25 maja 2015r. M. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2015r. wezwano skarżącego do nadesłania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Następnie skarżący nadesłał urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 19 czerwca 2014r. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że jest inwalidą I grupy, zadłużonym na kwotę 150 000 zł. Oświadczył, że nie posiada pieniędzy na zakup żywności, lekarstw oraz pokrycie kosztów leczenia. Nadto nie posiada środków na zakup odzieży, węgla, gazu oraz innych niezbędnych artykułów do życia. Nie stać go również na uiszczenie opłat za porady prawne, kserokopie dokumentów itp. W rubryce 6. formularza jako stan rodzinny wskazał "kobietę lat 47" oraz "dziecko lat 14". Podkreślił, że nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje sam i nic nie wie o dochodach wymienionych wyżej osób. Jednocześnie nie osiąga żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu "litościwych" osób. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wskazał, że sytuacja majątkowa skarżącego była już przedmiotem analizy, w wyniku której postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Składając kolejny wniosek o ustanowienie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata skarżący nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących jego stanu rodzinnego i majątkowego, które były powodem odmowy przyznania prawa pomocy w dniu 13 listopada 2014 r. W dniu 31 lipca 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 16 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wobec braku podstaw do odrzucenia sprzeciwu złożonego w dniu 31 lipca 2015 r., tutejszy Sąd przystąpił do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata. Zgodnie z regulacją z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przesłanką przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazany przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Mając na względzie to, że skarga została wniesiona na decyzję w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej, czyli sprawy z zakresu pomocy społecznej, skarżący nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych zgodnie z regulacją art. 239 § pkt 1 lit. a P.p.s.a. Zatem w tym zakresie wniosek jest bezprzedmiotowy i nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się do wniosku o przyznanie praw pomocy w zakresie ustanowienia adwokata należy stwierdzić, że zgodnie z cytowanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. na skarżącym spoczywał ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. M. B. zaznaczył, że nie posiada żadnych dochodów, środków pieniężnych oraz majątku, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy. Należy zauważyć, że oświadczenia wnioskodawcy o braku jakichkolwiek dochodów i majątku pozostają w sprzeczności z poczynionymi w trakcie postępowania administracyjnego ustaleniami. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że wnioskodawca ma ustalone prawo do emerytury oraz świadczenia pielęgnacyjnego. Nadto jest właścicielem mieszkania o powierzchni 35m2 oraz współwłaścicielem domu o pow. 110m2 oraz działki o pow. 806m2. Niezależnie od powyższego pomiędzy oświadczeniami skarżącego dotyczącymi stanu rodzinnego istnieje sprzeczność. Jakkolwiek bowiem w rubryce 6 formularza wniosku podaje, że pozostaje w gospodarstwie domowym z kobietą i dzieckiem to już w rubryce 8 deklaruje samodzielne zamieszkanie. Nadto w druku PPF z dnia 22 października 2014 r. określił stan swojego zasłużenia na 100 000 złotych a w kolejnym druku z dnia 19 czerwca. na kwotę 150 000 zł. Powyższe wskazuje, że skarżący nie wyjaśnił okoliczności dotyczących jego aktualnego stanu rodzinnego i majątkowego, a także dochodów oraz ponoszonych wydatków. Zważyć przyjdzie, że to na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej sytuacji materialnej, a Sąd z kolei nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu materialnego nie są znane, wobec istniejącego po stronie wnioskodawcy ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy. Zatem w interesie skarżącego leży przedstawienie w sposób najobszerniejszy jego stanu majątkowego, finansowego oraz realnych możliwości płatniczych, a także najściślejsza współpraca z Sądem (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012r. sygn. akt I OZ 179/12). Ponadto, brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie, a wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.