IV SA/Gl 983/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-06-11

Skład orzekający: Szczepan Prax, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakres opieki sprawowanej nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wyklucza możliwość podjęcia przez żonę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co jest przesłanką do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego dotyczącego konieczności stałej opieki nad mężem skarżącej, ponieważ pominęły istotne dowody medyczne i nie wykazały w sposób wyczerpujący braku związku przyczynowo-skutkowego między opieką a rezygnacją z zatrudnienia. W związku z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 pkt 1, art. 80 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Stan faktyczny
Skarżąca E.S. ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad mężem S.S., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że zakres opieki nie wyklucza możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej we W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...], nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. wydanej z upoważnienia Wójta Gminy W. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania E.S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności – S.S. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w dniu [...] skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem. Decyzją z dnia [...] nr [...] organ pierwszej instancji odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: SKO) uchyliło zakwestionowaną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. SKO uznało, że organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i ustalić, czy E.S. spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jej nie podejmuje z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad chorym mężem. Nadto wskazało, że organ I Instancji winien rozważyć w jakim zakresie S.S. wymaga opieki od żony i czy E.S., gdyby nie sprawowała opieki nad mężem, a została by jej zaoferowana praca to byłaby gotowa do jej podjęcia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w dniu [...] nr [...] wydał decyzję, którą odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U z 2013 r. , poz. 1456 – dalej "us.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1/matce albo ojcu, 2/ innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59 ze zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3/ opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Analiza akt sprawy oraz treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ pierwszej instancji przeprowadził w tym zakresie postępowanie wyjaśniające jak i odniósł się do poruszonych wyżej kwestii. W sprawie jest okolicznością niesporną, że S.S. legitymuje znacznym stopniem niepełnosprawności (orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...]), a jego niepełnosprawność powstała w trakcie nauki w szkole, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ dokonał ponownej analizy sytuacji życiowej skarżącej oraz jej rodziny i stwierdził, że S.S. choruje na zwyrodnienie barwnikowe siatkówki - zespół Ushera, w którym wystepują również zaburzenia słuchu i równowagi. Nadto zauważył, że S.S. leczy się i jest pod stałą kontrolą Kliniki Okulistycznej w K., Poradnia Neurologiczno – Audiologicznej. Przy podstawowych czynnościach dnia oraz przy załatwianiu spraw urzędowych, wizyt u specjalisty pomaga mu żona. Duży wpływa na widzenie S.S. ma zmiana jasności światła. Jednocześnie organ zauważył, że S.S. porusza się samodzielnie po mieszkaniu, nie jest osobą leżącą i samodzielnie wykonuje szereg czynności życiowych. E.S. oświadczyła, że gdyby mąż nie wymagał stałej opieki to podjęłaby zatrudnienie. Organ I instancji stwierdził, że S.S. jest osobą chorą wymagająca opieki, ale zakres sprawowanej opieki nad mężem nie umożliwia E.S. podjęcia zatrudnienia. W odwołaniu skarżąca podkreśliła, że nie zgadza się z decyzją, wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę decyzji. Podkreśliła, że jest jedyną osobą, która może sprawować całodobową opiekę nad niepełnosprawnym mężem i z tego powodu nie może podjąć zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej mimo dobrego zawodu. Wskazała, że nie jest rolnikiem, a w KRUS podlega ubezpieczeniu na wniosek. Zaakcentowała, że mąż choruje od dzieciństwa, a postępująca choroba powoduje nie tylko utratę wzroku, ale także słuchu oraz zaburzenia równowagi. Nadto Powiatowy Zespół do Spraw Niepełnosprawności przyznał jej mężowi znaczny stopień niepełnosprawności oraz orzekł, że wymaga on stałej i długotrwałej opieki lub pomocy drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Dalej stwierdziła, że stan zdrowia męża się pogarsza, a według dokumentacji medycznej jest on osobą niewidomą i wymaga opieki drugiej osoby lub przewodnika. Do odwołania skarżąca załączyła wyniki badań wzroku w obydwu oczu S.S. przeprowadzonego w Uniwersyteckim Centrum Okulistyki i Onkologii w K. oraz zaświadczenie specjalisty okulisty – dr n. med. B.K. - z dnia [...]. Wskazała, że oprócz codziennej opieki jeździ z mężem na wizyty lekarskie i turnusy rehabilitacyjne. Uznała decyzję organu I instancji za krzywdzącą i niesprawiedliwą. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał na art. 17 ust. 1 , ust. 1a i ust. 1b u.s.r. Oceniając ustalenia faktyczne, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że zakres pomocy sprawowanej przez skarżącą na rzecz męża, nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia. Zauważył przy tym, że skarżąca pomaga mężowi w codziennych czynnościach jak przygotowanie posiłków, w ubraniu, podawaniu leków, umawianiu wizyt u lekarza i wyjazdach do lekarza i pomocy przy poruszaniu się poza domem, a zatem nie jest to opieka stała przejawiająca się w bieżącym troszczeniu się, pielęgnacją, czy też pilnowaniem. Organ odwoławczy zauważył, że szereg podstawowych czynności mąż strony wykonuje samodzielnie albo przy nieznacznej pomocy żony. S.S. jest osobą samodzielnie poruszającą się po domu, nie jest osoba leżącą, sam korzysta z łazienki, samodzielnie spożywa posiłki nadto powinien poruszać się za pomocą laski, ale nie robi tego, gdyż się wstydzi. W ocenie organu odwoławczego zakres opieki i pomocy sprawowanej przez skarżącą nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, gdyż przygotowywanie posiłków, leków, robienie zakupów są to czynności wykonywane przez każdą osobę pracującą. Przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego polegająca na "niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny" powinna być rozumiana jako wystąpienie takiej sytuacji, w której zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej pracy aktywności wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową. Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając jej obrazę prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 77 § 1 pkt 1 kpa, art. 80 kpa, art. 7 kpa oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.s.r. w zakresie w jakim umożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie zdolnej do podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a nie podejmującej jej lub innej pracy zarobkowej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, którego niepełnosprawność zaistniała u niego przed ukończeniem przez niego 25 roku życia. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania ewentualnie uchylenie decyzji obu organów administracji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu przedstawiła chronologicznie przebieg postępowania podkreślając, że wypełnia przesłanki przewidziane przez ustawę do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Zaakcentowała, że stan zdrowia jej męża jest na tyle poważny, że nie jest on w stanie samodzielnie funkcjonować bez permanentnej opieki, co potwierdza orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz załączone do skargi dowody. Stwierdziła, że podstawą rozstrzygnięcia jest jedynie wywiad środowiskowy, który w sposób lakoniczny i nieprecyzyjny opisuje codzienne funkcjonowanie S.S. Odnosząc się do wskazanej przez organ definicji pojęcia "opieka" , która charakteryzują takie zwroty jak: troszczenie się, dbanie o kogoś, doglądanie, pilnowanie, strzeżenie, dozór skarżąca wyraziła zdanie, że stan zdrowia męża odpowiada tym określeniom. Dalej zaznaczyła, że literalna wykładnia art. 17 ust. 1 b pkt 2 oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a u.s.r. wskazuje, że przepis ten nie przewiduje konieczności wykazania potrzeby opieki nad osobą, na która wnioskuje się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis ten wymaga wykazania legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby wymagającej opieki , co w niniejszej sprawie zostało spełnione. W ocenie skarżącej istnieje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy niemożliwością podjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia, a świadczoną opieką nad niepełnosprawnym mężem. Zdaniem skarżącej organy naruszyły przepisy regulujące zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego zawarte w art. 7 kpa, art. 77 § 1 pkt 1 kpa, art. 80 kpa, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.s.r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. wydanej z upoważnienia Wójta Gminy W. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania E.S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności- S.S. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz.1456 ze zm.- dalej "u.s.r."). Stosownie do art. 17 ust. 1 u.s.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59, ze zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wynika z powyższego, że aby uzyskać takie świadczenia muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze osoba niepełnosprawna musi legitymować się odpowiednim orzeczeniem, co w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości. Po drugie opiekun osoby niepełnosprawnej musi zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź nie podejmować tego zatrudnienia z uwagi na konieczność zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. Brak spełnienia przesłanek obliguje organ do wydania decyzji odmownej, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 21 lit. a) i b) u.s.r., użyte w jej przepisach sformułowanie "znaczny stopień niepełnosprawności" oznacza niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (lit. a) oraz całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (lit. b). Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 2 u.s.r. istotne jest, aby zaniechanie podjęcia lub rezygnacja z pracy zarobkowej wynikało z konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Świadczenie pielęgnacyjne ma zrekompensować utratę uzyskiwanego lub potencjalnego dochodu osobie, która podejmuje się opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a ww. u.s.r. świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Bezspornie więc małżonek jest osobą uprawnioną do świadczenia pielęgnacyjnego wymienioną w art. 17 ust. 1 pkt 2 u.s.r., albowiem jest - poza matką i ojcem, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 - inną osobą, na której, zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny. Ustawa o świadczeniach rodzinnych, poza wyłączeniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego małżonka będącego osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności (zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 2 u.s.r.), nie wymienia żadnych innych przesłanek w stosunku do małżonka poza ogólnymi przesłankami dotyczącymi wszystkich uprawnionych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w Z. w dniu [...] wydał orzeczenie o niepełnosprawności S.S. (karta 2 akt administracyjnych), który został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności od dnia [...]. Niepełnosprawność męża skarżącej istnieje od [...] r., a powstała w tracie nauki w szkole, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Z orzeczenia z dnia [...] wynika między innymi, że istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono zmianę stanu zdrowia w stosunku do ustaleń zawartych w poprzednim orzeczeniu. Podkreślono, że mąż skarżącej wymaga stałej opieki i pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Organy obu instancji dokonały ustaleń zasadniczo na podstawie wywiadu środowiskowego z [...] dokonując oceny sytuacji w sposób sprzeczny z treścią orzeczenia z dnia [...]. Odnosząc się do dokonanych przez organy obu instancji ustaleń Sąd nie podziela stanowiska organów orzekających, że zakres pomocy sprawowanej przez skarżącą na rzecz męża nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia, bowiem brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy nie podejmowaniem przez stronę zatrudnienia, a wykonywaną przez nią pomocą. Należy bowiem podkreślić, że mąż skarżącej choruje na zwyrodnienie barwnikowe siatkówki - zespół Ushera, w którym występują również zaburzenia równowago i słuchu, co nie było kwestionowane przez organy. Z ustaleń organu wynika, że jedynie skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. Sporną kwestią był zakres samodzielności męża skarżącej, a tym samym zakres sprawowania opieki skarżącej nad mężem, a także związek przyczynowo skutkowy pomiędzy rezygnacji skarżącej z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą. W ocenie Sądu, organy nie dokonały prawidłowo oceny stanu faktycznego dotyczącego konieczności stałej opieki skarżącej nad mężem bowiem winny były ocenić całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czego nie uczyniły. Należy wskazać, że organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił w sposób pełny dlaczego w jego ocenie nie istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem, a rezygnacją skarżącej z podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. SKO natomiast nie odniosło się do dokumentacji medycznej z dnia [...] dołączonej przez skarżącą do odwołania, a w szczególności do zaświadczenia lekarskiego, według którego dysfunkcja narządu wzroku męża skarżącej dotyczy obydwu oczu, jest on osobą o znacznie ograniczonym polu widzenia, wymagającą opieki drugiej osoby lub przewodnika W świetle stwierdzonych wyżej okoliczności nie ulega wątpliwości, iż szereg podstawowych czynności mąż skarżącej wykonuje samodzielnie albo przy nieznacznej pomocy żony. Nie świadczy to jednak w ocenie Sądu, że nie wymaga on stałej, codziennej opieki. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nie mogą podjąć pracy, czy też muszą z niej zrezygnować w związku z koniecznością sprawowania stałej, permanentnej, regularnej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i to w takim zakresie, który wyklucza możliwość jednoczesnego wykonywania pracy. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie dochodu osobie, która sama nie może sobie tego zapewnić (podejmując zatrudnienie), gdyż musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną, w takim stopniu, który uniemożliwia jej zadbanie o własne potrzeby. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy stwierdzić , że są one zasadne i zasługują na uwzględnienie. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy obu instancji ustalając okoliczności faktyczne dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 pkt 1 kpa, art. 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a w myśl art. 77 § 1 kpa organ winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie zarówno organ I instancji, jak i SKO swoje ustalenie oparło na wywiadzie środowiskowym, interpretując pojęcie opieki. Pominęły inne dowody, postaci ostatecznego orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z dnia [...] oraz dokumentacji medycznej w tym zaświadczenia lekarza okulisty z dnia [...], które wskazują na konieczność stałej i długotrwałej opieki nad mężem skarżącej lub pomocy drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Nie ulega wątpliwości, że organ orzekający w sprawie ma prawo z mocy art. 80 kpa do swobodnej oceny dowodów jednakże aby ocena ta nie została uznana za dowolną, materiał dowodowy winien być zebrany w sposób wyczerpujący, ocena musi opierać się na materiale dowodowym, a poczynione ustalenia muszą znaleźć pokrycie w dowodach. Nadto zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. Bez wątpienia w przedmiotowej sprawie zabrakło wyczerpującego uzasadnienia. Przede wszystkim, organ II instancji, jako organ reformatoryjny, z definicji zobligowany był do dokładnej analizy całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tymczasem, ograniczył się do powtórzenia argumentacji organu I instancji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło