IV SAB/Gl 114/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) w pozostałym zakresie umarza postępowanie; 3) zasądza od wymienionego organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 12 czerwca 2013 r. M.W. wystąpił do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie wszystkich dokumentów (pism, pozwoleń, notatek służbowych, sprawozdań, dokumentacji przebiegu badań itp.) dotyczących pozostałości pomnika [...] w Parku Miejskim im. [...] w B. za okres od 1 stycznia do 11 czerwca 2013 r., będących w posiadaniu Urzędu. Dodatkowo wnioskodawca sprecyzował, iż prosi o kopie wymaganych dokumentów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 27 lipca 2011 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych, jak również dziennika badań, w tym dokumentacji fotograficznej, zawiadomienia o terminie rozpoczęcia i zakończenia badań archeologicznych, zawiadomień i wniosków o odstąpieniu od programu badań archeologicznych oraz o inne pozwolenia wydane w tej sprawie. W dniu 26 czerwca 2013 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. w czterech punktach udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek. Organ ten poinformował o pozwoleniu nr [...] z dnia [...] r., wniosku [...] w B. z dnia 18 stycznia 2013 r., sprawozdaniu z nadzoru archeologicznego przeprowadzonego przez Pracownię Archeologiczno-Konserwatorską "A" z siedzibą w W. oraz o piśmie [...] w B. z dnia 13 maja 2013 r. Pismem z dnia 9 lipca 2013 r. M.W. wystąpił do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. z wezwaniem do uzupełnienia odpowiedzi na powyższy wniosek z dnia 12 czerwca 2013 r. Powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej domagał się kserokopii wszystkich umów, zleceń, uzgodnień, notatek służbowych i innych dokumentów dotyczących pozostałości pomnika [...] w Parku Miejskim im. [...] w B. za okres od 1 września 2012 r. do 11 czerwca 2013 r. lub też wydania decyzji odmownej w trybie art. 16 wspomnianej ustawy. Wyraził również pogląd, iż nie otrzymał wszystkich dokumentów dotyczących sprawy, które powinny być w posiadaniu organu, w szczególności zawiadomienia o terminie rozpoczęcia i zakończenia badań archeologicznych wskazanych w pozwoleniu nr [...], zawiadomienia o zagrożeniach i przerwach w trakcie prowadzonych badań, dokumentacji zabezpieczonych elementów przekazanych do [...] w B. lub zgody organu na odstąpienie od programu badań archeologicznych oraz innych dodatkowych pism określonych w punkcie 1 pozwolenia nr [...]. W odpowiedzi na wezwanie [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. w piśmie z dnia 12 lipca 2013 r. poinformował o konieczności jednomiesięcznego okresu przygotowania dodatkowo żądanych informacji i konieczności pobrania opłaty za żądane dokumenty. Kolejnym pismem z dnia 28 sierpnia 2013 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. przesłał żądane przez M.W. w piśmie z dnia 9 lipca 2013 r., tj. zawiadomienie o planowanym terminie rozpoczęcia prac (pismo z dnia 17 kwietnia 2013 r.) i o zakończeniu prac (pismo z dnia 25 kwietnia 2013 r.). Odnosząc się do pozostałych żądań M.W. poinformowano, że nie wystąpiły okoliczności warunkujące sformułowanie tego rodzaju pism oraz przeproszono za niedotrzymanie terminu udzielenia odpowiedzi na złożony wniosek, z powodu sezonu urlopowego i braków kadrowych. Zaakcentowano również, iż dokumentacja dotycząca zabezpieczenia pozostałych po pomniku elementów nie była objęta zakresem czasowym żądania sprecyzowanego przez M.W. Pismem z dnia 23 sierpnia 2013 r. M.W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą na bezczynność Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K., żądając zobowiązania do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej lub wydania decyzji odmownej, zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi akcentował, iż organ zobowiązał się do udzielenia tej informacji do dnia 12 sierpnia 2013 r. i w tym okresie prowadził jedynie 25 podobnych spraw, w związku z tym, skoro do dnia wniesienia skargi, tj. 23 sierpnia 2013 r. nie udzielił odpowiedzi, to pozostaje w bezczynności, bowiem naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, w trybie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", z uwagi na udzielenie żądanej informacji i bezprzedmiotowość postępowania. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, bowiem organ do którego skarżący zwrócił się z wnioskiem nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 p.p.s.a., w brzmieniu uwzględniającym zmianę wprowadzoną art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. nr 6, poz. 18) zmieniającą ustawę p.p.s.a. z dniem 11 kwietnia 2011 r., sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania i uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzygnięcia kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu oraz wynikających z przepisów uprawnieniach i obowiązkach. W kontrolowanej sprawie prawem materialnym, na podstawie którego należy ocenić zachowanie organu jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 z późn. zm.). Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać: 1) czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej; 2) pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nią nie dysponuje albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; 3) pisma informującego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej; 4) pisma informującego, że istnieje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji. Sposób załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej przez organy władzy publicznej ustawa przewiduje wyłącznie w art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, według którego odmowa udostępnienia informacji oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w jej art. 14 ust. 2, następują w tej właśnie formie. Również wyłącznie w tym przypadku znajdą zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że z przywołanego przepisu art. 149 p.p.s.a. wynika, że Sąd oceniając czy organ jest bezczynny bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dniu orzekania. Zatem wydanie przez organ decyzji lub innego aktu, którego domagała się strona wymaganego prawem - niezależnie od jego merytorycznej treści - wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność, nawet jeżeli decyzja lub informacja została podjęta z naruszeniem terminu przewidzianego dla ich wydania. Tym samym, jeżeli w toku postępowania sądowo-administracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał wnioskowany akt lub podjął wnioskowaną czynność, wyklucza to możliwość uznania, że pozostaje on w bezczynności. Oznacza to, że postępowanie sądowo-administracyjne w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do złożonego na rozprawie wniosku pełnomocnika organu zauważyć przyjdzie, że akta sprawy jednoznacznie wskazują kto udzielał odpowiedzi skarżącemu i w jakim terminie, co więcej informacja objęta wnioskiem stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 4 i 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej i powinna być udzielona niezwłocznie, ale nie później niż w terminie 14 dni, o czym stanowi art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stąd też sprawa musi być rozpatrzona merytorycznie, bowiem brak jest podstaw do odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie - jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych sprawy - skarżący pismem z dnia 23 sierpnia 2013 r. wniósł skargę na bezczynność organu – [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., który na skutek złożonego przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej udzielił mu częściowo odpowiedzi, ale też wnioskował o przedłużenie terminu do jej udzielenia w pozostałej części, do dnia 12 sierpnia 2013 r. Ostatecznie już po wniesieniu skargi do tut. Sądu, bowiem w dniu 28 sierpnia 2013 r. odpowiedź ta została udzielona skarżącemu. Organ administracji począwszy od dnia 13 sierpnia 2013 r. pozostawał w bezczynności, co do udzielenia dalszej części informacji, gdyż dopiero dwa tygodnie później jej udzielił. Ustalenia powyższe nie są kwestionowane zarówno przez skarżącego, jak i przez organ administracji i wynikają z prezentaty złożonej na skardze, datowanej na dzień 23 sierpnia 2013 r., co potwierdza, iż skarga w tym dniu wpłynęła do organu administracji, tj. przed udzieleniem przez organ odpowiedzi na pozostałą część zmodyfikowanego przez skarżącego wniosku z dnia 12 czerwca 2013 r., co miało faktycznie miejsce w dniu 28 sierpnia 2013 r. Art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w myśl którego, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to - z przyczyn innych niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu - stało się bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63 s. 62; postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 23/10). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wobec udzielenia przez organ administracji odpowiedzi - po wywiedzeniu skargi na bezczynność - nie jest możliwe zobowiązanie organu do ponownego jej udzielenia, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego. Nie istnieje bowiem w chwili orzekania przez Sąd przedmiot zaskarżenia - bezczynność organu administracji, a więc przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zobowiązania organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Wskazać trzeba dodatkowo, że organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej musi przestrzegać wyznaczonego ustawowo terminu do załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Brak działania po stronie organu w ustawowym terminie, traktowany jako bezczynność i może zostać oceniony w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako rażące naruszenie prawa. W kontrolowanej sprawie nie można przypisać organowi bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy. Zdaniem Sądu niedochowanie terminu wyznaczonego ustawowo na załatwienie sprawy przez organ w kontrolowanej sprawie było wynikiem błędów w interpretacji prawa, jak również nie stanowiło lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych ustawą o dostępie do informacji publicznej, na podmioty wymienione w jej art. 4 ust. 1 i 2. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt 2 sentencji wyroku, znajdując również podstawę do określenia, w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co orzeczono w pkt 1 tej samej sentencji. Równocześnie, na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a., stosowanego odpowiednio do sytuacji procesowej, w której nastąpiło umorzenie postępowania na skutek uprzedniego wykonania ciążącego na organie administracji obowiązku, orzeczono o uiszczeniu przez organ na rzecz skarżącego wpisu od skargi w wysokości 100, -zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania, jak w pkt 3 sentencji.