IV SAB/Gl 120/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku; 3) oddala skargę w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny; 4) zasądza od Prezydenta Miasta R. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia 20 kwietnia 2018 r., przesłanym pocztą elektroniczną skarżąca B. S. zwróciła się do Prezydenta Miasta R. o udostępnienie kserokopii decyzji nr [...] z dnia [...]r. jednocześnie wskazując adres, na który należy przesłać kserokopię decyzji. Następnie w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 14 maja 2018 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność wymienionego organu wnosząc o zobowiązanie go do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi. Ponadto wniosła o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie organowi grzywny, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 20 kwietnia 2018r. przesłała drogą mailową do Prezydenta Miasta R. wniosek o udostępnienie kserokopii decyzji nr [...] z dnia [...]r. jednocześnie wskazując adres zamieszkania, pod który kserokopię decyzji należy przesłać. Podniosła, że do dnia 14.05.2018r. organ - Prezydent Miasta R. nie nadesłał żądanej informacji publicznej ani nie nawiązał kontaktu z nią w żadnej formie, czym naruszył 14 - dniowy termin określony w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, ewentualnie - w razie stwierdzenia przez Sąd, że dopuścił się bezczynności o orzeczenie, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalenie skargi w zakresie żądania wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 20 kwietnia 2018 r. na podstawie m.in. art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764, z późn.zm., zwanej dalej "ustawą") o wydanie kopii decyzji nr [...] z dnia [...]r., za pośrednictwem poczty. Organ podniósł, że po ustaleniu przedmiotu żądania, wniosek został przekazany do załatwienia według organizacji wewnętrznej Urzędu Miasta R. do Wydziału Architektury. W Wydziale tym wniosek został zarejestrowany w systemie obiegu dokumentów na dzień 26 kwietnia 2018 r. z terminem do załatwienia na dzień 10 maja 2018 r. Organ wskazał, że od dnia 10 maja 2018 r. do 15 maja 2018 r. podejmował trzykrotne próby doręczenia skarżącej żądanej informacji publicznej. W związku z tym, żądanej przez skarżącą informacji publicznej organ udzielił w dniu 10 maja 2018 r. Ostatecznie, z przyczyn niezależnych od organu, doręczenie nastąpiło dnia 18 maja 2018 r. Organ dodał, że przed wniesieniem skargi skarżąca nie kontaktowała się w żaden sposób z organem w sprawie złożonego wniosku. Podniósł, że skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, bowiem udzielił odpowiedzi z zachowaniem przepisów ustawy oraz przed dniem wniesienia skargi. Dodał, że w jego ocenie brak jest podstaw do orzeczenia w niniejszym postępowaniu o bezczynności organu zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3, § 1a P.p.s.a. oraz do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. Jednocześnie podniósł, że - jak stwierdził WSA w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 listopada 2016 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 128/16 "(...) rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa". Organ wskazał, że uwzględniając czynności podejmowane celem załatwienia wniosku skarżącej, w tym tryb rejestrowania jej wniosku oraz udzielenie informacji publicznej w dniu 10 maja 2018 r., nawet w razie przyjęcia, że pozostawał w bezczynności to nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł, że wobec tego we wskazanych okolicznościach sprawy bezzasadne jest żądanie skarżącej o ukaranie organu grzywną. Dodał, że w wyroku z dnia 18 października 2017 r. o sygn. akt II OSK 1769/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził : "Skoro wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, powinna być stosowana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. " W piśmie z dnia 25 czerwca 2018 r. skarżąca podtrzymała skargę. Na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę. Potwierdził, że wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 20 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymagało, że na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy – co do zasady – sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Ponadto dodać należało, że według art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: - 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd – na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. – stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga dotyczyła bezczynności Prezydenta Miasta R. w zakresie rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia 20 kwietnia 2018 r., złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764, zwanej dalej – u.d.i.p.). W piśmie tym, przesłanym pocztą elektroniczną, strona skarżąca zwróciła się do organu o udostępnienie kserokopii decyzji nr [...] z dnia [...]r. Z dołączonego do akt administracyjnych materiału dokumentacyjnego wynika, że organ podjął próby doręczenia skarżącej przedmiotowego pisma za pośrednictwem gońca w dniach 10 maja 2018 r., 11 maja 2018 r., 15 maja 2018 r. Wnioskowana informacja publiczna została jednak udostępniona stronie skarżącej w piśmie organu, które zostało doręczone w dniu 18 maja 2018 r. – co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że w wymienionej dacie – a nie w dacie dokonania pierwszej próby doręczenia przez gońca – jak błędnie podniesiono w odpowiedzi na skargę - organ przerwał swoją bezczynność. Gdyby pismo zostało nadane za pośrednictwem poczty, wówczas data jego nadania byłaby równoznaczna z przerwaniem bezczynności organu. Natomiast skarga na bezczynność w niniejszej sprawie, wpłynęła do organu w dniu 14 maja 2018 r. Mając na uwadze wskazane okoliczności stwierdzić należało, że udostępnienie informacji publicznej nastąpiło po dacie złożenia skargi i z naruszeniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, według którego – z zastrzeżeniem wyjątków wymienionych w tym przepisie - udostępnienie informacji publicznej na wniosek, następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Podkreślenia zatem wymagało, że według utrwalonej linii orzecznictwa, w przypadku skargi na bezczynność organu, gdy określony akt lub czynność zostały dokonane po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. uchwała NSA z 26 listopada 2008 r., l OPS 6/08, jak również wcześniejsze postanowienia NSA z 16 marca 2000 r., l SAB 201/99, WSA w Gdańsku z 13 lutego 2008 r., II SAB/Gd 38/07). Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje bowiem postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i pkt 2 tego przepisu. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku. Z tego powodu, w niniejszym postępowaniu – zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. - należało jeszcze dokonać oceny, czy stwierdzona w sprawie bezczynność organu, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w zakresie tej oceny, istotne znaczenie miała przede wszystkim okoliczność, że przekroczenie terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie było znaczne, a ponadto – jak wynika z materiału dokumentacyjnego – organ podjął próby przerwania bezczynności jeszcze przed wniesieniem skargi do organu ( za pośrednictwem gońca - w dniach 10 maja 2018 r., 11 maja 2018 r.) Wobec tego wystąpiły podstawy do oceny, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tych samych przyczyn bezpodstawny był, zawarty w skardze, wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Z uwagi na udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, na które składał się uiszczony przez nią wpis od skargi.