IV SAB/Gl 122/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe, 3) zasadza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł ( trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 23 sierpnia 2014 r. P. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy W., polegającą na niezałatwieniu wniosku z dnia 8 sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, obejmującego udzielenie odpowiedzi na pytanie: czy od 2012 r. do chwili obecnej Gmina zawierała umowy z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami? W przypadku odpowiedzi twierdzącej na postawione pytanie skarżący wniósł o udostępnienie treści tych umów. W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej, bowiem jej zakresem objęte są umowy cywilnoprawne zawierane przez organy władzy publicznej (będące jednostkami sektora finansów publicznych) i osoby pełniące funkcje publiczne. Zdaniem skarżącego, ograniczenie dostępu do takiego rodzaju informacji mogłoby nastąpić tylko wówczas, gdyby stanowiło naruszenie tajemnicy przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę z dnia 4 września 2014 r. Wójt Gminy W. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wyjaśnił, że w dniu 26 sierpnia 2014 r. żądana informacja publiczna została przekazana skarżącemu na wskazany we wniosku adres email. W tej sytuacji, organ w czternastodniowm terminie, liczonym od dnia zarejestrowania wniosku w Urzędzie Gminy W. (tj. 12 sierpnia 2014 r.), udzielił w żądanej formie odpowiedzi, dlatego nie pozostawał w bezczynności. Z tego powodu nie zasadne byłoby umorzenie postępowania pozytywnie zakończonego dla skarżącego. W piśmie z dnia 19 września 2014 r. skarżący wniósł o uznanie, iż w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, jak również zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz umorzenia postępowania w tej sprawie. Dodatkowo, potwierdził bezprzedmiotowość postępowania wobec uzyskania żądanej informacji publicznej, po wniesieniu skargi na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku właściwego działania organu administracji. Uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 p.p.s.a., nakazuje sądowi administracyjnemu zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzygnięcia kwestii, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. o sygn. akt I SAB 60/99; publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy tego nie wymaga (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ względnie inny podmiot zobowiązany miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i to w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają bowiem znaczenia powody, przez które akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również czy bezczynność spowodowana została okolicznością zawinioną lub niezawinioną. W rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 782), zwanej dalej w skrócie jako: "u.d.i.p.". Bezspornie organ, do którego skarżący skierował wniosek w trybie u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, co więcej informacje o udostępnienie których wystąpił, mieszczą się w katalogu informacji publicznych określonych w art. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.d.i.p. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt l OSK 601/05, Lex nr 236545). Jednocześnie podmiot był zobowiązany stosować ogólne zasady dotyczące terminów załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wynikające z art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. Oznacza to, że był również uprawniony do powiadomienia skarżącego o terminie, w jakim udostępni informację, dłuższym niż 14 dni, ale nie dłuższym niż 2 miesiące. Takie powiadomienie może być wielokrotnie kierowane do wnioskodawcy, o ile wniosek zostanie załatwiony w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia jego otrzymania a nie zarejestrowania (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, komentarz do art. 13, teza 2 i cyt. tam literatura). Dokumentacja sprawy przedstawiona Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą pozwala przyznać rację skarżącemu, że do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił sprawy, bowiem nie udzielił odpowiedzi na pytanie zawarte we wniosku. Jak wynika z akt przekazanych tut. Sądowi, organ w dniu wniesienia skargi (tj. dnia 23 sierpnia 2014 r., czyli w dacie jej nadania w Urzędzie Pocztowym L. [...], k. 20 akt sądowych) pozostawał bezczynny, bowiem organ nie załatwił wniosku skarżącego w żaden sposób przewidziany w przepisach u.d.i.p. Skarżący wysłał wniosek drogą elektroniczną w dniu 8 sierpnia 2014 r. o godzinie 12:04 (piątek) i dopiero w drugim dniu roboczym, czyli dnia 12 sierpnia 2014r. (wtorek) został on zarejestrowany w organie (k. 10 akt sądowych). Takie zachowanie nie jest niczym usprawiedliwione, bowiem organ był zobowiązany do zarejestrowania wniosku w dniu jego wpływu, od którego liczony jest termin do jego załatwienia, określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tymczasem organ dopiero po wpływie skargi, czyli w dniu 26 sierpnia 2014 r. wysłał na adres poczty elektronicznej skarżącego odpowiedź na wniosek (k. 2 akt administracyjnych). Potwierdza to pisemne oświadczenie skarżącego z dnia 19 września 2014 r. (k. 28 akt sądowych). Z tego powodu, odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek nie udzielono w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Sprawa została załatwiona w ciągu 18 dni od wpływu wniosku do organu. Jednakże okoliczność powyższa nie wystarcza do uznania, że taka bezczynność może być traktowana jako kwalifikowana, bowiem brak wymaganego ze strony organu działania nie przekroczył maksymalnego dwumiesięcznego terminu do załatwienia wniosku złożonego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (por. art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Rażącym naruszeniem prawa będzie bowiem taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości można uznać, że naruszono prawo w sposób oczywisty bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. o sygn. akt I OSK 675/12, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA). Wobec tego, skoro stwierdzone przekroczenie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, to na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji. Jednocześnie w przypadku, gdy wniosek o udzielenie informacji publicznej zostanie załatwiony przez organ w czasie pomiędzy wniesieniem skargi a wydaniem przez sąd administracyjny wyroku, tak jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, wówczas stosuje się przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 26 listopada 2008 r. o sygn. akt I OPS 6/08 stwierdzając, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a ma zastosowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (publ.: Lex nr 463487, jak i w internetowej bazie orzeczeń NSA). Nadmienić przyjdzie, że uchwała składu 7 sędziów NSA posiada tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony. Zatem postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie, w jakim dotyczyło zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego, stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co orzeczono w punkcie 2 sentencji niniejszego wyroku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 209 i art. 205 § 2 p.p.s.a., w punkcie 3 sentencji orzeczono o kosztach postępowania, uwzględniając w całości żądanie skarżącego co do zwrotu niezbędnych kosztów prowadzenia niniejszego postępowania (obejmujących wpis sądowy w kwocie 100,- zł., wynagrodzenie radcy prawnego - pełnomocnika skarżącego w wysokości 240,- zł. i opłatę od pełnomocnictwa - 17,- zł.).