IV SAB/Gl 15/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Michalik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2016r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze z dnia [...] na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w przedmiocie informacji publicznej, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – R.K., wniósł o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie tygodnia od otrzymania akt sprawy z Sądu, 2) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa przez pełnomocnika, jeżeli zostanie ustanowiony. W jego ocenie bezczynność polegała na nie udostępnieniu mu – na skutek jego wniosku – informacji publicznej w zakreślonych w nim granicach. Uzasadniając skargę strona skarżąca przedstawiła w niej przebieg zdarzeń poprzedzających jej złożenie wraz z ich oceną prawną. W tych ramach – jej autor – odnotował, że pismem z dnia [...] zwrócił się do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w R. o udostępnienie dokumentów, w postaci zanonimizowanych protokołów z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych od [...] do [...]. Tymczasem – jak zaznaczył – organ w odpowiedzi na wniosek udzielonej pismem z dnia [...], zobowiązał go do wykazania w terminie 14 dni, iż żądane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zaakcentował, że nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie, a organ w ostateczności nie wydał w tym przedmiocie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, co – jak zaznaczył – umożliwiłoby "zweryfikowanie jego decyzji przez organ odwoławczy i Sąd". Skarżący wskazał przy tym, że nie odpowiedział na wezwanie organu, albowiem uważał, że w jego wniosku nie chodzi o informację przetworzoną. Nadmienił także, że do dnia złożenia skargi organ nie wydał decyzji, a zatem – w jego ocenie – pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał w niej, że skarżący począwszy od dnia [...] zwraca się do organu z różnymi wnioskami o udostępnienie mu informacji publicznej, m.in. w zakresie wykształcenia Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, zanonimizowanych protokołów z wywiadów środowiskowych, czy pracownicy korzystają z samochodu służbowego, ilości przeprowadzonych wywiadów środowiskowych przez pracowników, zanonimizowanych wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez wskazanego pracownika przez skarżącego, średnich miesięcznych wynagrodzeń pracowników organu, kierowników działów oraz radcy prawnego organu, wykazu osób zatrudnionych w organie, skanu faktur za telefon służbowy, którym dysponuje organ, skanu legitymacji służbowych wydanych pracownikom organu, itp. W sumie – jak podał –w okresie od dnia [...] do dnia [...] złożył on 37 wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Dalej zaznaczył, że w odpowiedzi na przedmiotowy wniosek pismem z dnia [...] działając na podstawie art. 3 ust. 1 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 782, ze zm., dalej: ustawa lub u.d.i.p.), w pierwszej kolejności – poinformował wnioskodawcę, że żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej oraz w drugiej kolejności – wezwał go do wskazania w terminie 14 dni szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto zaznaczył, że skarżący pomimo zakreślonego terminu nie wykazał organowi szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej. Stąd też – jak stwierdził – "po zbadaniu sprawy uznał, że udzielenie informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i dlatego w dniu [...] wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. także: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 roku o sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 roku o sygn. akt I SAB 60/99 – wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach m.in. w wyroku z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 9/16 zapadłym także w sprawie strony skarżącej, wyrażoną w nim argumentację Sąd w przedmiotowej sprawie w pełni akceptuje i podziela. Tym samym wskazuje, że zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w R. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił wniosku strony. Nie udzielił żądanych informacji, wzywając jedynie skarżącego do wykazania w terminie 14 dni, iż udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie wydał jednakże decyzji o odmowie udzielenia informacji. Dopiero po wpływie skargi organ podjął czynności mające na celu załatwienie wniosku i decyzją z dnia [...] odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanej informacji. Jednocześnie skoro wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., co orzeczono w punkcie 3 sentencji niniejszego wyroku. Niewątpliwie organ dopuścił się bezczynności, a nadto przekroczył termin do załatwienia sprawy (liczony od wpływu wniosku do organu), jednakże okoliczności powyższe nie wystarczają do uznania, że przekroczenie terminu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a, orzeczono jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Natomiast o kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., w punkcie 4 sentencji.