IV SAB/Gl 156/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska, Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2017 r. sprawy ze skargi B. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Pismem datowanym na dzień 25 października 2016 r. B. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na przewlekłe prowadzenie postępowania przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. (w skrócie "[...]PWIS") w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u jej zmarłej matki A. J.. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") przez niedotrzymywanie terminów załatwienia sprawy w wyniku przewlekłego prowadzenia postępowania. W związku z tym wniosła o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania przez [...]PWIS i dopuszczenie przez to do stanu bezczynności, zobowiązanie [...]PWIS do bezzwłocznego zakończenia postępowania, zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w związku z opieszale prowadzonym przez [..]PWIS postępowaniem w sprawie choroby zawodowej jej zmarłej matki pismem z dnia 10 października 2016 r. złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłe prowadzenie przedmiotowego postępowania. Jednakże biorąc pod uwagę dotychczasowe stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego zawarte uprzednio w piśmie z dnia 5 lipca 2016 r., w którym nie stwierdzono przewlekłości i bezczynności w sprawie zdecydowała się nie czekać na kolejne rozstrzygnięcie tego organu i złożyć przedmiotową skargę. Następnie skarżąca zaznaczyła, że sprawa została wszczęta w dniu 1 października 2010 r., zatem toczy się już siódmy rok, a organy inspekcji sanitarnej próbują stwarzać wrażenie, że jest to niezwykle skomplikowana sprawa. W rzeczywistości choroba została bezspornie zdiagnozowana, a wykonywanie pracy przez jej matkę odbywało się w warunkach narażenia na chorobę zawodową. Natomiast do tej pory ani [...]PWIS, ani biegli nie obalili istniejącego domniemania związku przyczynowego pomiędzy pracą w narażeniu na chorobę zawodową a jej wystąpieniem. Następnie skarżąca wskazała, że sprawa mogła by już być załatwiona, gdyby [...]PWIS zastosował się do wytycznych pierwszego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 284/12. Dalej podniosła, że pomimo wydania 17 marca 2015 r. kolejnego wyroku o sygn. akt IV SA/Gl 735/14, a także potwierdzenia istnienia bezczynności i przewlekłości postępowania w wyrokach WSA w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 68/16 i IV SAB/Gl 36/16, [...]PWIS tak prowadzi postępowanie, jakby uwagi i wytyczne zawarte w tych orzeczeniach w ogóle go nie dotyczyły. Następnie skarżąca stwierdziła, że Sąd w wyroku w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 36/16 (stwierdzającym przewlekłość postępowania) wskazał, że orzeczenia lekarskie wydawane przez jednostki orzecznicze w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej mają status opinii biegłego, więc organ prowadzący postępowanie może zastosować art. 88 § 1 k.p.a. w celu zdyscyplinowania lekarzy orzeczników i wyegzekwowania w odpowiednim czasie niezbędnych orzeczeń. Zdaniem skarżącej organ nie miał zamiaru dyscyplinować biegłych, aby wydali kompleksowe opinie. Podkreśliła, że od przekazania dokumentacji w dniu 26 kwietnia 2016 r. do IMP w Ł. minęło już pół roku, a [...]PWIS w K. nie wystosował formalnie poprawnego wezwania, które umożliwiłoby wyciągnięcie konsekwencji wobec biegłych w przypadku niezastosowania się przez nich do jego treści. Nie wyznaczając biegłym terminów na odpowiedź organ pozostawił im dowolność i pozbawił się możliwości egzekwowania nałożonego na nich obowiązku. Kierowanie do biegłych prośby jest przejawem pozorności działania i nie ma nic wspólnego z dbałością o szybkie jej zakończenie. Zdaniem skarżącej celowe niekorzystanie z przysługujących uprawnień i pozbywanie się możliwości egzekucji nakładanego na biegłych obowiązku powoduje bezpośrednie przyczynianie się do przedłużania i tak już długo prowadzonego postępowania. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, że to nie [...]PWIS lecz inny biegły – WOMP w S. zwrócił się do IMP w Ł., przejmując niejako rolę gospodarza postępowania. Takie działanie w przekonaniu skarżącej jest bezprawne, a bierność [...]PWIS w tym względzie nie zasługuje na aprobatę. Ponadto za nieprzejrzyste uznała przekazywanie akt i korespondencji między biegłymi. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wyjaśniono, że w dniu 29 lipca 2016 r. wpłynęły do WSSE w K. nieprawomocne wyroki WSA w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SAB/Gl 68/16 i IV SAB/Gl 36/16, w których Sąd stwierdził bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez [...]PWIS bez rażącego naruszenia prawa, zobowiązując jednocześnie organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni. Dalej przedstawiono czynności podjęte przez [...]PWIS oraz zdarzenia z tym związane, a mianowicie: 1) 3 sierpnia 2016 r. - pismo do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.(IMPiZŚ) o spowodowanie wydania orzeczenia lekarskiego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. (IMP) wraz pouczeniem o możliwości nałożenia kary, zgodnie z wyrokiem WSA w Gliwicach, 2) 17 sierpnia 2016 – pismo IMP w Ł. informujące o rozpoznawaniu spraw według kolejności zgłoszeń, a tym samym niemożności wydania orzeczenia w trybie natychmiastowym, oraz o rozpoczęciu procesu orzeczniczego w sprawie A.J., 3) [...] r. - postanowienie o zmianie terminu wydania decyzji do 31 października 2016 r. z powodu konieczności uzyskania uzupełniającego orzeczenia IMPiZŚ w S. oraz prawomocnych wyroków WSA w Gliwicach, 4) 2 września 2016 r. - odpowiedź na pismo strony z 8 sierpnia kwestionujące opinię WOMP z [...] r., 5) 4 października 2016 - odpowiedź na pismo strony z 14 września 2016 r. ponaglające organ oraz zawierające wskazówki, 6) 14 października 2016 r. - pismo do IMP w Ł. o udzielenie informacji co do etapu procesu orzeczniczego oraz informujące o wydanych w sprawie wyrokach WSA w Gliwicach dot. przewlekłości postępowania i bezczynności organu, 7) [...] r. - postanowienie o zmianie terminu wydania decyzji do [...]r. z powodów jak w pkt 3), 8) 24 października 2016 r. - pismo do IMP w Ł. przekazujące materiał dowodowy przesłany przez stronę przy piśmie z 14 października 2016 r., 9) 24 października 2016 r. - odpowiedź organu na pismo strony z 14 października 2016 r. wraz z informacją, że nie wpłynęły akta sprawy wraz z prawomocnymi wyrokami z dnia 22 czerwca 2016 r. 10) 31 października 2016 r. - pismo IMP w Ł. informujące, że orzeczenie w sprawie zostanie wydane w terminie 30 dni. 11) 2 listopada 2016 r. - wpływ skargi strony do WSA w Gliwicach z dnia 25 października 2016 r. na przewlekłość postępowania, 12) 9 listopada 2016 r. - odpowiedź do GIS na zażalenie strony, 13) 28 listopada 2016 r. - wpływ opinii IMP w Ł., 14) 29 listopada 2016 r. - wezwanie IMPiZŚ w S. do przesłania w terminie 7 dni opinii uzupełniającej pod rygorem nałożenia grzywny. Następnie wskazano, że wszystkie podjęte czynności oraz fakt informowania strony o wszystkich działaniach mają na celu zakończenie toczącego się postępowania. Wyjaśniono, że okresy opóźnień są spowodowane czynnikami, na które organ nie ma wpływu, bowiem lekarze orzecznicy sami podkreślają, że ze względu na obszerną dokumentację i konieczność przeprowadzenia szczegółowej analizy danych chorobowych sporządzenie opinii jest procedurą czasochłonną. Powołano się przy tym na podobne stanowisko w kwestii skomplikowanego, trudnego i długotrwałego procesu diagnostycznego w sprawach stwierdzenia chorób zawodowych będących następstwem działania leków cytostatycznych wyrażone przez autorów jednego z artykułów przesłanych przez stronę jako dowód w sprawie. Nadto wskazano, że w każdym z wydawanych postanowień o zmianie terminu rozpatrzenia sprawy organ podawał przyczynę zwłoki oraz wskazywał najkrótszy jego zdaniem termin jej załatwienia. Jednocześnie poinformowano, że do dnia 29 listopada 2016 r. [...]PWIS nie otrzymał prawomocnych wyroków WSA w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2016 r. o sygn. akt IV SAB/Gl 36/16 oraz IV SAB/Gl 68/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 cytowanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie wyżej wymieniona kontrola, po myśli art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub w pkt 4a., a więc m.in. wówczas, gdy organy administracyjne maja obowiązek m.in. wydania decyzji, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie w sprawie. Skarga wniesiona przez B. W. dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania przez [...] Wojewódzkiego Państwowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej ŚPWIS) polegającego na nierozpoznaniu w terminie sprawy w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u jej zmarłej matki A.J.. Należy wskazać, że warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie złożenie do organu wyższego stopnia zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie tryb ten został wyczerpany bowiem przed wniesieniem skargi skarżąca pismem z dnia 10 października 2016 r. wniosła zażalenie do organu wyższego stopnia, tj. Głównego Inspektora Sanitarnego w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania. Przechodząc do badania zasadności skargi przede wszystkim wyjaśnić należało, że w sprawie przewlekłości postępowania prowadzonego od października 2010 r. przez [...]PWIS w K. w przedmiocie choroby zawodowej A.J., której następcą prawnym jest B.W wypowiedział się tut. Sąd w wyroku z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SAB/Gl 36/16. Przedmiotem tej kontroli było objęte postępowanie w sprawie do dnia wniesienia skargi na przewlekłość, jak również ocenie podlegało postępowanie do dnia orzekania, co wynika z motywów tego wyroku. Wynika z nich również, że Sąd uznał, że w sprawie nie było prowadzone zbędne dla jej rozstrzygnięcia postępowanie wyjaśniające, ale sposób działania – w kontekście zasady szybkości postępowania był nieprawidłowy. Organ nie korzystał bowiem z przysługujących mu możliwości zdyscyplinowania w trybie art. 88 § 1 k.p.a. lekarzy orzeczników i wyegzekwowania w odpowiednim czasie niezbędnych orzeczeń. Natomiast zaniechania tych jednostek nie stanowią usprawiedliwienia przewlekłości postępowania w sytuacji, gdy organ nie podjął stanowczych kroków w celu wyegzekwowania od jednostek orzeczniczych niezbędnych orzeczeń lekarskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w związku z tym przewlekłość postępowania, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni. Należy w związku z tym wskazać, że stosownie do treści art. 286 § 1 i 2 P.p.s.a. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (§ 1). Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (§ 2). Z przytoczonych uregulowań jednoznacznie wynika, że wyznaczony przez Sąd w wyroku termin do załatwienia sprawy należy liczyć od dnia wpływu do organu akt administracyjnych wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności. Wobec powyższego ocena czy w niniejszej sprawie występuje zarzucana w skardze przewlekłość postępowania przez [...]PWIS obejmuje okres od dnia wpływu do organu akt wraz z prawomocnym wyrokiem do dnia wniesienia skargi na przewlekłość. W niniejszej sprawie strona wniosła skargę w dniu 28 października 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). Natomiast z akt sądowych o sygn. IV SAB/Gl 36/16 dołączonych do niniejszej sprawy wynika, że odpis prawomocnego wyroku zapadłego w dniu 22 czerwca 2016 r. został doręczony organowi w dniu 16 grudnia 2016 r., a zatem po wniesieniu skargi. Natomiast prawomocny wyrok został przesłany bez akt administracyjnych, bowiem te zostały dołączone do akt niniejszej sprawy w związku z przekazaniem przez organ Sądowi w dniu 9 listopada 2016 r. przedmiotowej skargi. Z powyższego wynika, że skarga na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie wniesiona w dniu 28 października 2016 r. jest niezasadna, bowiem na dzień jej wniesienia termin do załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd nie rozpoczął biegu. Bez względu na powyższe dodatkowo już tylko Sąd zwrócił uwagę, że [...]PWIS w K. po otrzymaniu nieprawomocnego wyroku z dnia 22 czerwca 2016 r. stwierdzającego przewlekłość postępowania, co miało miejsce w dniu 29 lipca 2016 r., niezwłocznie podjął czynności mające na celu wydanie orzeczenia uzupełaniającego IMPiZŚ w S., stanowiącego podstawę do zakończenia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej u A.J.. Już bowiem w dniu 3 sierpnia 2016 r. wystąpił do tej jednostki orzeczniczej o spowodowanie wydania orzeczenia lekarskiego przez IMP w Ł. wskazując na stanowisko Sądu wyrażone w ww. wyroku. W związku z tym 11 sierpnia 2016 r. IMPiZŚ w S., wystąpił do IMP w Ł. o przyspieszenie wydania opinii. Natomiast wobec pisma IMP w Ł. z 17 sierpnia 2016 r., z którego jednoznacznie wynikało, że orzeczenia wydawane są według kolejności zgłoszeń i ich natychmiastowe wydanie nie jest możliwe, oraz że rozpoczęła się procedura orzecznicza dotycząca A.J., a także wobec pisma tej jednostki z 24 października 2016 r. informującego o terminie wydania orzeczenia, brak było podstaw do zastosowania środków określonych w art. 88 § 1 k.p.a., tym bardziej, że termin wskazany w ww. piśmie został dotrzymany. Natomiast z mocy art. 35 § 5 k.p.a., do terminów załatwiania sprawy nie wlicza się okresów opóźnień spowodowanych z przyczyn niezależnych od organu. Natomiast po otrzymaniu w dniu 28 listopada 2016 r. orzeczenia z IMP w Ł. organ niezwłocznie, bo już w następnym dniu wystosował do IMPiZŚ w S. wezwanie zawierające termin wydania uzupełniającego orzeczenia i zaopatrzone w rygor. Jak wynika z uzupełnionych akt administracyjnych skutkiem tego było wydanie w dniu [...] r. orzeczenia przez IMPiZŚ w S. i przesłanie go organowi. Na tej podstawie pismem z dnia 15 grudnia 2016 r. [...]PWIS skierował zawiadomienie do strony o prawie zajęcia stanowiska w sprawie zgodnie z art. 10 k.p.a., z czego zresztą strona skorzystała, a następnie w dniu [...] r. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia u A.J. choroby zawodowej. Nie sposób zatem uznać, aby powyższe działania, podjęte przez organ po otrzymaniu nieprawomocnego wyroku stanowiły przewlekanie sprawy i uchylanie się od powinności jej załatwienia i to mimo, że wyznaczony przez Sąd termin na załatwienie tej sprawy nie rozpoczął biegu. Natomiast podnoszone przez skarżącą kwestie dotyczące merytorycznych aspektów sprawy, a także bezpodstawności wystąpienia przez biegłych lekarzy do IMP w Ł. oraz przekazywania między biegłymi akt i korespondencji mogą być przedmiotem oceny dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy.