IV SAB/Gl 23/08

WyrokWSA w Gliwicach2008-10-24

Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o uchylenie decyzji administracyjnej, mimo że prawidłowość tej decyzji została potwierdzona wyrokami sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Organ administracyjny pozostaje w bezczynności, jeśli nie rozpatrzy wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 154 § 1 k.p.a., nawet jeśli prawidłowość tej decyzji została potwierdzona wyrokami sądów administracyjnych. Potwierdzenie prawidłowości decyzji przez sąd nie wyłącza możliwości jej zmiany przez organ w trybie nadzwyczajnym. Ponadto, w przypadku decyzji dotyczących stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych, od których nie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia, skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna bez konieczności składania zażalenia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K., powołując się na zmianę przepisów ustawy o Służbie Celnej. Po bezskutecznym upływie terminu na rozpatrzenie wniosku, skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę argumentował, że prawidłowość decyzji została potwierdzona wyrokami sądów, a skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Dyrektora Izby Celnej w K. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] r. w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2008 r. sprawy ze skargi P.P. na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie służby celnej zobowiązuje Dyrektora Izby Celnej w K. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...], w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku. P. P. pismem z dnia [...] r., skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w K. wniósł, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., o uchylenie decyzji tego organu z [...] r. nr [...] o [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej został uchylony pkt 8a i 8b art. 25 ustawy o Służbie Celnej. W oparciu o te właśnie przepisy była wydana powyższa decyzja. Na tej podstawie oraz powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego domagał się odstąpienia od zasady trwałości decyzji poprzez jej uchylenie i [...]. Ponadto argumentował, że za powyższym przemawia również szeroko rozumiany ład społeczny w demokratycznym państwie prawa jak również zasady sprawiedliwości społecznej oraz równości określone w art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, gdyż obecnie, po zmianie przepisów, funkcjonariusze celni [...], podobnie jak we wszystkich służbach mundurowych. Powyższy wniosek wpłynął do Dyrektora Izby Celnej w K. w dniu [...]r. Z uwagi na niezachowanie przez Dyrektora Izby Celnej w K. terminu do załatwienia wniosku o uchylenie decyzji [...] pismem z dnia [...]r. P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność tego organu. Z treści skargi wynika, że skarżący nie otrzymał żadnej odpowiedzi w sprawie przedmiotowego wniosku jak również nie został poinformowany o przedłużeniu terminu do jej udzielenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. postulował jej oddalenie. Informacja w przedmiocie [...] została bowiem udzielona skarżącemu pismem z dnia [...] r. W piśmie tym wyjaśniono, że prawidłowość decyzji [...] skarżącego [...] została potwierdzona wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem wzruszenie tej decyzji jest niemożliwe, natomiast jedyna szansą [...] jest [...] lub [...] w stosunku do niego. Nadto, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego sądu Administracyjnego stwierdzono, że nie można organowi administracyjnemu zarzucić bezczynności, jeżeli przepis prawa nie zobowiązał go do wydania decyzji, postanowienia lub innego aktu, bądź podjęcia czynności adresowanej do strony. Zaznaczono również, że zgodnie z dyspozycją art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia w postaci zażalenia, co czyni jego skargę niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na bezczynność jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w sytuacji odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (zob. J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Warszawa 2004, s. 28; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1983 r., sygn. akt SA/Wr 6/83, GP 1983, nr 24). Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w rozpoznawanej sprawie uczyniona została bezczynność Dyrektora Izby Celnej w K. polegająca na niezałatwieniu sprawy z wniosku skarżącego z dnia [...] r. We wniosku tym skarżący domagał się uchylenia, w trybie art. 154 § 1 k.p.a., ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. o [...]. Przepis art. 154 k.p.a. stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. W przypadku złożenia wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej we wskazanym trybie właściwy rzeczowo organ zobowiązany jest wydać stosowną decyzję co do istoty sprawy (art. 154 § 2 k.p.a.), bądź umorzyć postępowanie w przypadkach określonych w art. 105 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, iż na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a. mogą być uchylane lub zmieniane decyzje ostateczne w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. Komentowany przepis ma zastosowanie także w przypadku, gdy sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 15 sierpnia 1985 r., sygn. akt III SA 80/85 publik ONSA 1985, Nr 2, poz. 16 wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę "oznacza jedynie, że w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu zobowiązującym Sąd do jej uchylenia bądź stwierdzenia nieważności, nie wyłącza natomiast możliwości skorzystania przez organ administracji, który wydał decyzję, bądź przez organ wyższego stopnia, zmiany tej decyzji w trybie art. 154 lub 155 k.p.a., jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w tych przepisach". Tym bardziej jeżeli taki wniosek złożyła strona postępowania. Okoliczność, iż prawidłowość decyzji [...] skarżącego [...] została potwierdzona wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stoi zatem na przeszkodzie w rozpoznaniu wniosku strony i wydaniu stosownej decyzji. Postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. dotyczy bowiem weryfikacji decyzji dotkniętych niekwalifikowanymi wadami jak również decyzji prawidłowych (B. Adamiak, J. Borkowski w: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005 r. str. 687). Ponadto, zdaniem Sądu, wniesienie skargi na bezczynność Dyrektora Izby Celnej K. nie jest uwarunkowane uprzednim złożeniem zażalenia do organu wyższego stopnia, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., skoro od decyzji tego organu, w sprawach określonych w art. 81 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie celnej (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) dotyczących stosunku służbowego funkcjonariuszy celnych, w tym zwolnienia ze służby, nie przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Analiza przepisu art. 81 ust. 2 tej ustawy prowadzi bowiem do wniosku, że strona posiada uprawnienie do żądania weryfikacji decyzji dotyczących stosunku służbowego z zastosowaniem nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednakże w sposób określony w art. 81 powołanej ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 17 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 808/05 publik LEX 171668). Mając powyższe na uwadze Sąd - nie przesądzając w jakikolwiek sposób zasadności wniosku strony skarżącej z dnia [...] r. uznał, iż uzasadnione jest zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej w K. do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło