IV SAB/Gl 25/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na bezczynność Burmistrza Miasta C. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że Burmistrz Miasta C. dopuścił się bezczynności; 2) stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierza Burmistrzowi Miasta C. grzywnę w wysokości 400 zł (słownie: czterysta złotych); 4) umarza postępowanie w pozostałej części; 5) zasądza od Burmistrza Miasta C. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 27 października 2016 r. K.M. zwróciła się do Burmistrza Miasta C. o udzielenie w ramach dostępu do informacji publicznej, następujących informacji dotyczących remontu ul. [...] w latach 2008 - 2009, połączonego z budową kanalizacji : • Czy zgłaszając przedmiotowe roboty przedłożone zostały dokumenty odnoszące się do przewidywanych zmian w zakresie stosunków wodnych w obrębie inwestycji? • Czy projekt budowlany uwzględniał konieczność zabezpieczenia znajdujących się w obrębie inwestycji nieruchomości przed spowodowanymi przeprowadzeniem inwestycji zmianami w zakresie stosunków wodnych? • Czy projekt budowlany uwzględniał konieczność zabezpieczenia znajdujących się w obrębie inwestycji drenów melioracyjnych, które dotychczas odprowadzały wodę ze znajdujących się w obrębie inwestycji nieruchomości? • Kto był autorem projektu budowlanego i przez kogo został on zatwierdzony? • Czy projektant posiadał odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie w zakresie projektowania instalacji melioracyjnych? • Czy inwestor powołał inspektora nadzoru właścicielskiego, a jeśli tak kto pełnił taką funkcję? • Czy inspektor nadzoru właścicielskiego, o ile został powołany, posiadał odpowiednie kwalifikacje z zakresu robót przy instalacjach melioracyjnych? • Czy inspektor nadzoru właścicielskiego, o ile został powołany, składał jakiekolwiek raporty dotyczące odsłoniętych w trakcie realizacji inwestycji drenów melioracyjnych? • Kto pełnił rolę kierownika budowy w trakcie realizacji inwestycji? • Czy kierownik budowy posiadał odpowiednie kwalifikacje z zakresu robót przy instalacjach melioracyjnych? • Czy kierownik budowy składał jakiekolwiek raporty dotyczące odsłoniętych w trakcie realizacji inwestycji drenów melioracyjnych, względnie ich uszkodzenia? • Czy w zgłoszeniu o zakończeniu robót budowlanych znalazło się oświadczenie kierownika budowy o doprowadzeniu urządzeń melioracyjnych do właściwego stanu? • Czy w dzienniku budowy znalazły się jakiekolwiek zapiski odnoszące się do odsłoniętych w trakcie realizacji inwestycji drenów melioracyjnych, względnie podjętych wobec nich działań? Do dnia złożenia skargi organ nie udostępnił żądanych informacji. W skardze z dnia 27 stycznia 2017 r. K.M. zarzuciła organowi naruszenie art.8, art.12, art.35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2016, poz.23 ze zm.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniosła o: 1) zobowiązanie Burmistrza C. do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga 3) zobowiązanie Burmistrza C. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienie sprawy w terminie, 4) orzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 5) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a 6) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczące kwestii bezczynności organu a także sytuacji, w której po wniesieniu skargi przez wnioskodawcę organ udziela informacji publicznej. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej umorzenie. Wyjaśnił, że pismem z dnia 9 lutego 2017 r. doręczonym za pośrednictwem poczty Polskiej w dniu 24 lutego 2017 r. udzielił wnioskowanej informacji. W ocenie organu w zaistniałym stanie faktycznym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Na poparcie swojego stanowiska przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych w tym przedmiocie. Nadto stwierdził, że brak jest podstaw, aby uznać, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa albowiem po wpływie skargi i przed przekazaniem jej sądowi udzielił żądanej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późń. zm., zwanej dalej p.p.s.a ), sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność. Zgodnie z utrwalonym i jednolitym poglądem orzecznictwa i doktryny dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do Burmistrza Miasta C., a więc do podmiotu który podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej. To z kolei sprawia, że zobowiązany był on do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 29 października 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w przewidzianej prawem formie. Oznacza to, że wspomniany organ powinien był albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, bądź też w razie stwierdzenia, że żądana informacja nie znajduje się w jego posiadaniu udzielić wnioskodawczyni odpowiedzi w formie zwykłego pisma. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.) udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Skoro strona skarżąca nie otrzymała żądanej informacji w powyższym terminie, jak również w sprawie nie doszło do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanych dokumentów, ani też skarżąca nie otrzymała pisemnej informacji, iż organ nie dysponuje żądanymi informacjami, to stwierdzić należy, że pozostawał on w bezczynności. Załatwienie wniosku skarżącej nastąpiło dopiero wysłaniem informacji wraz z pismem z dnia 9 lutego 2017 r., doręczonym skarżącej w dniu 24 lutego 2017 r., a więc po wniesieniu skargi, podczas gdy termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął z dniem 10 listopada 2016 r. r. Stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało więc stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności. W dalszej kolejności przyjdzie zważyć, czy organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Zdaniem Sądu, w badanej sprawie przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli terminów załatwienia sprawy było znaczne wynosiło bowiem 3 miesiące i niezaprzeczalne - a co istotne - pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Nawet odpowiadając na skargę organ nie wskazał powodów dla których wniosek o udzielenie informacji 3 miesiące pozostawał bez rozpoznania. W zaistniałej sytuacji brak było natomiast podstaw do zobowiązania Burmistrza Miasta C. do podjęcia czynności w określonym terminie. Z tego względu należało orzec o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd nałożył na organ grzywnę w wysokości 400 zł. Sąd podzielił pogląd skarżącej, że w niniejszej sprawie zaistniała potrzeba zdyscyplinowania organu, który dopuścił się bezczynności. Jak już wyżej wskazano, organ przekroczył znacznie i bez uzasadnionej przyczyny czas przewidziany przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięć. Określając wysokość grzywny, Sąd uwzględnił okoliczność, że art. 154 § 6 p.p.s.a. zakreśla jedynie górną granicę grzywny, którą wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (w 2016 r. - kwota 4.047,21 zł). Zatem w tych granicach wysokość grzywny podlega miarkowaniu przez sąd orzekający w sprawie. W związku z tym Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzona grzywna w kwocie 400 zł będzie stanowić wystarczający środek dyscyplinujący organ do załatwiania spraw w ustawowych terminach. Jednocześnie Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości uznając go za nieuprawniony w tej części. Ponadto Sąd nie uwzględnił żądania skargi w zakresie zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie albowiem nie należy to do kompetencji sądu administracyjnego określonych w art. 149 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a oraz art. 149 § 2, art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1, 2, 3 i 4 wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.