IV SAB/Gl 33/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. w przedmiocie przekazania sprawy innemu organowi p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z dnia [...] r. (data złożenia w siedzibie organu) S. G. wniósł skargę na bezczynność organu tj. Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G., który nie rozpatrzył jego wniosku z dnia [...]r. w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu organowi równorzędnemu. W skardze skarżący przytoczył fragment uzasadnienia wyroku WSA w Gdańsku z dnia 5 marca 2009 r. II SA/Gd 466/08, odnoszący się do instytucji wyłączania, w tym wyłączania pracownika organu na podstawie art. 24 k.p.a., gdzie wskazano, że zgłoszenie wniosku o wyłączenie rodzi obowiązek po stronie organu do jego rozpoznania. Zważywszy na powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania jego wniosku w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. podał, że skarżący inicjuje szereg postępowań administracyjnych i sądowych, które zmierzają do podważenia czy wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia byłej TWKL w O. z dnia [...]r. Nr [...], wykazując przy tym, że orzeczenie to nie zostało mu doręczone. Nadto wskazał, że obecnie toczy się przed TWKL w G. postępowanie z wniosku z [...] r. o wznowienia postępowania zakończonego ww. orzeczeniem. W ocenie organu analiza pisma z dnia [...] r. sygnalizowała jedynie, że skarżący dopiero złoży wniosek o przekazanie sprawy innemu organowi równorzędnemu. Jednak ilość i rodzaj kolejnych wniosków i postępowań inicjowanych przez skarżącego przed TKWL w G. dowodzi, że skarżący zastrzeżeń procesowych o charakterze wyłączającym TKWL w G. nie miał, co zdaje się potwierdzać art. 25 § 1 i 2 k.p.a. Natomiast zważywszy na wniesioną skargę przedmiotowy wniosek został przekazany do rozpoznania organowi wyższego stopnia tj. Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. pismem z dnia [...] r. Nr [...]. W pismach procesowych z dnia [...] i [...] r. skarżący przedłożył kopię zażalenia złożonego w Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. w dniu [...] w trybie art. 37 k.p.a. w przedmiocie niezałatwienia jego wniosku z dnia [...] r. Ponadto podniósł, iż organ jest w błędzie twierdząc, że ilość i rodzaj Sygn. akt IV SAB/Gl 33/10 kolejnych wniosków i postępowań przez niego inicjowanych świadczy o tym, iż zastrzeżeń procesowych o charakterze wyłączającym ten organ nie ma. Zdaniem skarżącego organ ten jest nieobiektywny i działa świadomie na jego szkodę. Ponadto organ wskazując na art. 25 § 1 i 2 nie wziął pod uwagę art. 24 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Skarżący zaznaczył przy tym, że ma prawo korzystać z wszelkich instytucji prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność skargi. Kontrola sądowa w tym zakresie wykazała, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Jak wynika z treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w wypadkach określonych w pkt 1-4a. Odnosząc się do wskazanego przepisu należy stwierdzić, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy Sygn. akt IV SAB/Gl 33/10 skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, o których mowa w punktach od 1 do 4a art. 3 § 2 (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt. II GSK 1101/08 Lex 552736). Przedmiotem niniejszej sprawy skarżący uczynił bezczynność organu polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] r. o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu organowi. Zarówno z treści skargi jak i pisma procesowego z dnia [...]r. wynika, że skarżący domagał się wyłączenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. od rozpoznania jego sprawy w trybie art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w konsekwencji tego przekazania sprawy do rozpoznania innemu organowi. Przedmiot zaskarżenia odnosił się więc do bezczynności w tym zakresie. Przepisy art. 24-27 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) stanowią o wyłączeniu pracownika, członków organu oraz organu od załatwienia sprawy administracyjnej oraz wyznaczeniu bądź odmowie wyznaczenia innego pracownika czy członka organu bądź przekazaniu sprawy organowi wyższego stopnia. Przepisy k.p.a. nie określają natomiast w jakiej formie prawnej wniosek w przedmiotowym zakresie powinien być rozpoznany. W piśmiennictwie oraz w orzecznictwie wskazuje się, iż załatwienie wniosku powinno nastąpić w formie postanowienia (por. wyrok NSA z 29 maja 1990 r. SA/Po 1555/89 ONSA 1990/2-3/44). Na postanowienie w przedmiotowym zakresie nie przysługuje zażalenie. Zgodnie bowiem z art. 141 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, wówczas gdy kodeks tak stanowi. Przyjmuje się także, że wyłączenie organu administracji publicznej na podstawie art. 25 § 1 k.p.a. następuje z mocy prawa, a zatem wydanie odrębnego postanowienia w tej sprawie jest zbędne (M. Jaśkowska, A Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Lex 2009, wyd. III). Jednakże strona może postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika, czy członka organu a tym samym niewyznaczenia innego pracownika, czy członka organu, kwestionować w postępowaniu odwoławczym od decyzji w danej sprawie (art. 142 k.p.a.), a następnie na etapie skargi do sądu administracyjnego, co dotyczy również niewyłączenia organu oraz nieprzekazania sprawy organowi, o którym mowa w art. 26 § 2 k.p.a. Sygn. akt IV SAB/Gl 33/10 Stosownie do przywołanego wcześniej art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przedmiotem kognicji sądu administracyjnego może być natomiast postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienie w przedmiocie, o którym mowa w art. 24-27 k.p.a. nie mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego określonym w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a., bowiem nie służy na nie zażalenie, nie jest to również postanowienie kończące postępowanie, ani postanowienie, które rozstrzygałoby sprawę co do istoty. Skoro, więc postanowienie wydane na podstawie art. 24-27 k.p.a. nie podlega kognicji sądu administracyjnego, to tym samym sąd ten nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w przedmiotowym zakresie. To zaś czyni taką skargę niedopuszczalną. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia przed jej wniesieniem. Skargę można bowiem wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia (art. 54 § 1 P.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Wniesienie zażalenia w dniu wniesienia skargi do sądu nie spełnia wymogu wyczerpania środka zaskarżenia przed wniesieniem skargi, co z tych powodów czyni ją niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy skargę na bezczynność Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. należało uznać za niedopuszczalną, w związku z czym, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.