IV SAB/Gl 42/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy N. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Skarżący J.S. w dniu 13 stycznia 2014 r. zwrócił się do Wójta Gminy N. z wnioskiem o udostępnienie w trybie informacji publicznej protokołu zdawczo – odbiorczego i innych dokumentów związanych z objęciem stanowiska przez nowego dyrektora Gminnej Biblioteki Publicznej (w skrócie GBP) w N. Pismem nr [...] z dnia 27 stycznia 2014 r. Wójt Gminy poinformował autora wniosku, że Gmina N. nie dysponuje dokumentami i danymi o jakich mowa w jego wniosku. Pismem z dnia z dnia 07 lutego 2014 r. skarżący J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wójta Gminy N. domagając się "stwierdzenia naruszenia prawa" i zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Wójt Gminy jako organ nadzorujący GBP w N. powinien posiadać takie dokumenty, "gdyż istnieje tam odpowiedzialność materialna za całość mienia instytucji samorządowej finansowanej z budżetu Gminy". Sformułował zarzut, iż Wójt Gminy ukrywa stan faktyczny tam istniejący, "bądź wskazuje o braku należytego nadzoru nad wydawanymi funduszami z kasy Gminnej na rzecz GBP w N.". W opinii skarżącego, Wójt Gminy jest organem nadzorującym GBP w N. i "ukrywa on stan faktyczny tam istniejący -przed radnym, bądź wskazuje o braku należytego nadzoru nad wydawanymi funduszami z kasy gminnej na rzecz GBP w N.". W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy N. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że Gminna Biblioteka Publiczna jest gminną jednostką organizacyjną utworzoną w drodze uchwały przez Radę Gminy w oparciu o następujące ustawy: ustawę z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jednolity Dz. U z 2012 poz.406), ustawę z dnia 26 czerwca 1997 r. o bibliotekach ( tekst jednolity Dz. U z 2012 r. poz. 642 z e zm.), ustawę z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U z 2013 r. poz. 594 ze zm.). Podkreślił, że postawą działania Gminnej Biblioteki Publicznej jest statut nadany w drodze uchwały przez Radę Gminy. Gminna Biblioteka Publiczna gospodaruje samodzielnie przydzieloną i nabytą częścią mienia oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków kierując się zasadami efektywności ich wykorzystania. Biblioteka otrzymuje z budżetu gminy corocznie dotację w wysokości niezbędnej na pokrycie kosztów jej działalności. Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, gminne biblioteki publiczne, jako instytucje kultury uzyskują osobowość prawną i mogą rozpocząć działalność z chwilą wpisu do rejestru prowadzonego przez organizatora. Organizator, w tym przypadku Gmina N., nie odpowiada za zobowiązania instytucji kultury z zastrzeżeniem art. 24 i 25 tej ustawy. Organ zaakcentował, że nie do końca prawdziwa jest teza zawarta w skardze, iż Wójt Gminy jest organem nadzorującym Gminną Bibliotekę Publiczną w N., albowiem z art. 18 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, iż to Rada Gminy jako organ stanowiący i kontrolny, kontroluje działalność Wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy, a do kategorii gminnych jednostek organizacyjnych należy zaliczyć oczywiście bibliotekę, jako instytucję kultury. Organ wskazał, że na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, Wójt Gminy zatrudnia i zwalnia kierownika gminnych jednostek organizacyjnych, zaś w oparciu o art. 33 ust. 5 tej ustawy, Wójt Gminy wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do kierowników gminnych jednostek organizacyjnych. W opinii organu, z przedstawionych ustaleń wynika, iż GBP, jako instytucja kultury gospodarująca samodzielnie przydzieloną i nabytą częścią mienia i posiadająca osobowość prawną, nie ma żadnego obowiązku przedstawiania Wójtowi Gminy wewnętrznego dokumentu, jakim jest protokół zdawczo-odbiorczy, sporządzony przy zatrudnieniu na nowym stanowisku pracy, w tym przypadku - na stanowisku Dyrektora. Sformułowany zaś w skardze zarzut na bezczynność organu, iż treść pisma autorstwa Wójta Gminy z dnia 27 stycznia 2014 r. sugeruje, że "ukrywa on stan faktyczny tam istniejący -przed radnym, bądź wskazuje o braku należytego nadzoru nad wydawanymi funduszami z kasy gminnej na rzecz Gminnej Biblioteki Publicznej w N." - jest wynikiem niezrozumienia przez skarżącego radnego różnicy pomiędzy kompetencją organu gminy, tj. Rady Gminy jako organu stanowiącego i kontrolnego, a kompetencją Wójta Gminy, jako organu wykonawczego gminy. Organem kontrolnym w stosunku do gminnych jednostek organizacyjnych jest Rada Gminy, a więc wszyscy radni, w tym również radny skarżący J.S. Na zakończenie organ poinformował, że z informacji uzyskanej Dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w N. wynika, iż nie został sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy dotyczący stanu majątkowego Gminnej Biblioteki Publicznej z chwilą objęcia tego stanowiska przez nowo powołaną Dyrektor na to stanowisko. Istotą dokumentu o nazwie protokół zdawczo-odbiorczy jest ujęcie w nim danych ustalonych w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji majątku jednostki i podpisanie go przez dotychczasowego kierownika zakładu oraz nowo powołanego kierownika tego zakładu. Dokument spełniający te wymogi nie został Wójtowi Gminy przedstawiony, ani przez Dyrektor GBP M.P. odwołaną ze skutkiem na dzień 31 października 2011 r., ani przez K.M. p.o. Dyrektora w okresie od 01 do 30 listopada 2011 r. oraz od 01 lutego 2012 r. do 19 sierpnia 2012 r., ani też przez I.C. Dyrektora GBP w okresie od 01 grudnia 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. oraz od 20 sierpnia 2012 r. (powrót po urlopie macierzyńskim). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga J.S. nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszym postępowaniu skarżący w zasadzie upatruje się bezczynności organu polegającej na nieudzieleniu żądanej informacji, wobec "ukrywania" przez Wójta Gminy stanu faktyczny istniejącego w GBP w N.. Wniosek o udzielenie wskazanych informacji skarżący złożył w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) – zwanej dalej u. d. i p. Ustawa ta w sposób kompleksowy reguluje kwestie dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 tejże ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Dokonując interpretacji tego pojęcia należy odwołać się do regulacji art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącej, iż (ust. 1.) obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. (ust. 2) Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. (ust. 3) Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. (ust. 5) Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminach. Uwzględniając powyższe można stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. Wniosek skarżącego z dnia 13 stycznia 2014 r. został przez Wójta Gminy rozpoznany bowiem organ ten pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. udzielił mu odpowiedzi wskazując, że nie dysponuje żądanymi dokumentami. Dodatkowo w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, ze z informacji uzyskanej od Dyrektora GBP w N. wynika, ze żądane przez skarżącego dokumenty w ogóle nie zostały wytworzone (nie istnieją). W tym miejscu godzi się podnieść, że w sytuacji skierowania do organu administracji żądania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej organ ten może dokonać następujących działań: - udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Organ dokonuje tego w formie czynności materialno – technicznej; - poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 ustawy); - odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 ustawy, czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; - może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy. Przy czym organ administracji działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13). Dopiero brak podjęcia przez organ któregokolwiek z wyżej wskazanych działań, zgodnych oczywiście z przepisami ustawy i podjętych w jej granicach, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności wobec organu administracji. W niniejszej sprawie organ, właściwie zastosował przepisy ustawy, nie ma więc podstaw do uznania, że pozostawał w zwłoce lub dokonywał działań nie znajdujących oparcia w jej przepisach dlatego zarzut bezczynności skierowany przeciwko Wójtowi Gminy N. należało uznać za nieuzasadniony. Organ bowiem udzielił stronie odpowiedzi, ze nie dysponuje żądanymi dokumentami. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o regulację art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.