IV SAB/Gl 55/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, , , po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.T. na bezczynność Rektora Politechniki [...] w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie przyjęcia na studia trzeciego stopnia p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu wpis sądowy w kwocie 100 zł. Pismem z dnia 20 lutego 2013 r. P.T. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Komisji Rekrutacyjnej Politechniki [...], która nie wydała decyzji w sprawie przyjęcia go na studia doktoranckie w roku akademickim 2013/2014. W uzasadnieniu wskazał, że w myśl przepisów każde postępowanie kończy się wydaniem decyzji, czego organ w jego sprawie nie uczynił. W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki [...] w pierwszej kolejności wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność. Wyjaśnił, że P.T. jeszcze etapie rekrutacyjnym nie złożył dokumentów niezbędnych dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego, jak również nie przystąpił do egzaminu. Tym samym skoro postępowaniu rekrutacyjnemu nie został nadany bieg, to nie było podstaw do wydania decyzji. Nie można było również przywrócić skarżącemu na jego wniosek terminu do złożenia wymaganych w rekrutacji dokumentów, gdyż nie było ku temu podstaw prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Wobec tego, wstępna kontrola w razie wniesienia skargi na bezczynność organu sprowadza się do ustalenia, czy organ miał obowiązek podjąć działania w sferze administracyjnej, objętej kontrolą sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie P.T. wniósł skargę na bezczynność Rektora Politechniki [...], zarzucając mu brak wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia na studnia doktoranckie. Wymaga natomiast podkreślenia, że skarżący nie kwestionował w postępowaniu administracyjnym, że nie złożył wymaganych w toku rekrutacji na studia dokumentów i nie przystąpił do egzaminu. Czego bezpośrednim wyrazem był zgłoszony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tych dokumentów. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "ustawą", uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie. Autonomia szkół wyższych oznacza, że organy uczelni posiadają tzw. władztwo wewnętrzne, które z woli ustawodawcy pozwala na wydawanie rozstrzygnięć nie podlegających kontroli sądownictwa administracyjnego i na ustalanie własnych zasad obowiązujących w działalności uczelni - w ramach zakreślonych ustawą. W zakresie autonomii mieści się także ustalenie warunków i trybu rekrutacji oraz formy studiów na poszczególnych kierunkach. Podkreślenia wymaga, że w odniesieniu do studiów doktoranckich stanowi o tym art. 196 ust. 2 ustawy, według którego warunki i tryb rekrutacji na studia doktoranckie oraz ich formy określa senat uczelni. Natomiast zgodnie zaś z art. 196 ust. 3 ustawy, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika jednostki organizacyjnej uczelni lub dyrektora jednostki naukowej. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie. Według art. 196 ust. 4 cytowanej ustawy, od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, odpowiednio do rektora lub dyrektora jednostki naukowej. Decyzja rektora lub dyrektora jednostki naukowej jest ostateczna. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie, określonych zgodnie z ust. 2. Przepisy ustawy prowadzą do jednoznacznego wniosku, że możliwe jest kwestionowanie prawidłowości prowadzonego postępowania rekrutacyjnego na studia doktoranckie tylko poprzez wniesienie odwołania od ściśle określonych decyzji (patrz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/GL 125/12 również wydane w sprawie P.T., którego zapadło w analogicznym stanie faktycznym i prawnym – dostępne w CBO). Dodatkowo na podstawie art. 207 ustawy, wyłącznie do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Oznacza to, że postępowanie rekrutacyjne jest postępowaniem wewnętrznym, prowadzonym na warunkach i w trybie określonym w uchwale senatu uczelni. Senat uczelni autonomicznie ustala procedurę rekrutacyjną, która może odbiegać od przepisów postępowania administracyjnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają więc do tej procedury zastosowania, z wyjątkiem wyraźnie określonym w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym, odnoszącym się do decyzji. W związku z tym, zgodnie z art. 207 ustawy, tylko do decyzji w sprawach przyjęcia kandydata na studia, w tym na studia doktoranckie, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. i te decyzje podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Oznacza to, że do czynności podejmowanych w ramach samego postępowania rekrutacyjnego, które jak wyżej wskazano, odbywa się na podstawie ustalonych w ramach autonomii szkół wyższych warunków i trybu rekrutacji, nie stosuje się przepisów k.p.a. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1643/11 - CBO). W związku z tym w sprawie skarżącego, znajdzie bezpośrednie zastosowanie § 2 załącznika Uchwały z dnia 27 marca 2013 r. Nr 51/2012/2013, według którego kandydaci na studia doktoranckie składają dokumenty w wyznaczonym terminie. Oznacza to, że jeśli kandydat nie złoży wszystkich wymaganych dokumentów w terminie, nie zostanie dopuszczony do dalszego postępowania rekrutacyjnego. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku skarżącego. Skoro skarżący nie złożył w terminie wszystkich wymaganych dokumentów, to na tym etapie postępowania nie było podstaw do stosowania przepisów K.p.a., wydania decyzji administracyjnej, czy prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów rekrutacyjnych. Tym samym brak jest właściwości sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Wobec odrzucenia skargi nie było podstaw do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który został wpłacony już po terminie określonym w wezwaniu. Odrzucenie skargi nastąpiło na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.