IV SAB/Gl 56/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w przedmiocie zasiłku celowego – pomocy pieniężnej na usuwanie skutków powodzi oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz M. odmówił przyznania J. K. i pomocy w formie zasiłku celowego w związku z powodzią z [...]r. Pismem datowanym na dzień [...]r. J. K. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Pismem z dnia [...] r. Kolegium zawiadomiło wnioskodawcę o wszczęciu postępowania w przedmiocie nieważności wskazanej decyzji. W dniu [...]r. J. K. domagał się zajęcia stanowiska w sprawie, zarzucając Kolegium zwłokę w jej załatwieniu. W tym samym dniu Kolegium sporządziło zawiadomienie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...]r., wskazując jako przyczynę konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcie przez tutejszy Sąd skargi J. K. na postanowienie Kolegium stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania na wymienioną decyzję z dnia [...]r., sygn. akt IV SA/GL 308/11, gdyż – zdaniem organu – tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym dotyczącym nieważności decyzji. W kolejnym piśmie z dnia [...] r. J. K. zakwestionował stanowisko Kolegium podnosząc, że odpis wyroku w sprawie o sygn. IV SA/GL 262/11 otrzymał już w dniu [...] r. Pismem z dnia [...]r. Kolegium zawiadomiło o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do dnia [...]r., gdyż termin rozprawy sądowej w sprawie o sygn. IV SA/GL 308/11 został wyznaczony na dzień [...]r. W skardze, która została nadana do tut. Sądu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...]r., J. K. zarzucił, że organ ten nie przestrzega ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej i domagał się zadośćuczynienia "bezprawnego przedłużania udzielania odpowiedzi". Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie uważając, że nie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego. Natomiast w piśmie z dnia [...]r. Kolegium postulowało umorzenie postępowania z uwagi na wydanie przez ten organ w dniu [...]r. decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności wskazanej na początku decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 149 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm.), dalej: ppsa, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu (dalsza część dyspozycji tego przepisu nie odnosi się do stanu faktycznego z niniejszej sprawy). Jest zatem oczywiste, że po wydaniu aktu przez organ administracyjny uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie jest już możliwe, bowiem nie można zobowiązać do wydania aktu, który już został wydany. W rezultacie pozostała do rozważenia kwestia rodzaju rozstrzygnięcia – czy ma nastąpić umorzenie postępowania, zgodnie z wnioskiem organu, czy też oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Z następujących przyczyn Sąd opowiedział się za tym drugim rozstrzygnięciem: otóż umorzenie postępowania w tego rodzaju sprawach na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa odnosi się do tych przypadków wydania przez organ aktu już po wniesieniu skargi, gdy wcześniej organ ten pozostawał w bezczynności lub przewlekle prowadził postępowanie. W sprawach skarg na bezczynność stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSA i WSA 2009/4/63), traktując wydanie aktu w tych warunkach, jako działanie organu w trybie autokontroli z art. 54 § 3 ppsa. Analogicznie sytuacja wygląda w przypadku nowszej konstrukcji prawnej – przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast o autokontroli nie może być mowy, gdy do wydania aktu dochodzi wprawdzie już po wniesieniu skargi, ale nie na skutek uznania przez organ swojej bezczynności lub przewlekłości postępowania, lecz w normalnym toku postępowania administracyjnego, co do którego owej bezczynności lub przewlekłości nie można stwierdzić. Taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Skoro bowiem skarżący uruchomił w stosunku do decyzji z dnia [...]r. dwa tryby: zwykły – odwoławczy i nadzwyczajny – w przedmiocie nieważności decyzji, to słusznie Kolegium wstrzymało się z rozstrzygnięciem tego drugiego postępowania do czasu prawomocnego orzeczenia o postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze. Można ewentualnie rozważać, czy właściwszym rozwiązaniem nie byłoby zawieszenie postępowania nieważnościowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jednakowoż w żadnym razie nie można organowi zarzucić bezczynności lub przewlekłości, tym bardziej, że załatwił sprawę w terminie, jaki wskazał w oparciu o art. 36 § 1 kpa. Jednocześnie błędnie skarżący powoływał się na wyrok z dnia 26.04.2011 r., sygn. akt IV SA/GL 262/11, który dotyczył kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy organ oczekiwał na wynik postępowania sądowego, którego przedmiotem kontroli było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrok w tej sprawie, co trafnie podaje Kolegium zapadł dopiero w dniu 8.09.2011 r., sygn. akt IV SA/GL 308/11. W świetle powyższych okoliczności podtrzymywanie skargi, mimo wydania aktu administracyjnego, prowadzi do uznania jej bezzasadności. Dlatego też z mocy art. 149 § 1 ppsa orzeczono, jak w sentencji.