IV SAB/Gl 61/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.T. na bezczynność Rektora Akademii Wychowania Fizycznego w K. w przedmiocie spraw kandydatów na studia p o s t a n a w i a odrzucić skargę Wnioskiem z dnia [...] P. T. złożył w Dziekanacie Wydziału Wychowania Fizycznego Akademii Wychowania Fizycznego w K. podanie o przyjęcie na studia doktoranckie w roku akademickim 2011/2012. W piśmie tym zawarł wniosek o dołączenie załączników z rekrutacji na rok akademicki 2007/2008, które znajdują się w posiadaniu studium doktoranckiego. W odpowiedzi na wyżej wskazane pismo Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna na studia doktoranckie Akademii Wychowania Fizycznego w K., w piśmie z dnia [...] nr [...] odmówiła wyrażenia zgody na dołączenie do podania załączników z rekrutacji na rok akademicki 2007/2008. Wyjaśniono wnioskodawcy, że zgodnie z zasadami rekrutacji na studia doktoranckie w roku akademickim 2011/2012 kandydat zobowiązany jest złożyć komplet dokumentów na wymaganych drukach zamieszczonych na stronie internetowej [...] w zakładce rekrutacja. Następnie P. T. pismem z dnia [...] wezwał Rektora Akademii Wychowania Fizycznego w K. do usunięcia naruszenia prawa w postaci niewystosowania do niego przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną w trybie art. 64 § 2 K.p.a. wezwania do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej. W odpowiedzi na to wezwanie Kierownik Studiów Doktoranckich, pismem z dnia [...] poinformował stronę, że w roku akademickim 2011/2012 kandydat na studia doktoranckie składa dokumentację na wymaganych drukach zamieszczonych na stronie internetowej [...] w zakładce rekrutacja. Ponadto poinformowano wnioskodawcę, że na stronie internetowej zamieszczone również zostały kryteria kwalifikacji na studia III stopnia w roku akademickim 2011/2012, które w punkcie VII i VIII wymagają zgody opiekuna naukowego na podjęcie badań w określonym temacie oraz zgody kierownika katedry na realizację tego tematu. Dane w tym zakresie muszą być aktualne, zatem dołączenie załączników z lat 2007/2008 jest niedopuszczalne. Jednocześnie organ wskazał, że po uzupełnieniu dokumentacji do dnia [...] strona otrzyma zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną. Pismo to zostało stronie doręczone w dniu [...] Pismem z dnia [...] P. T. złożył skargę na bezczynność organu w związku z zaniechaniem wezwania do uzupełnienia dokumentacji rekrutacyjnej, na studia doktoranckie Akademii Wychowania Fizycznego w K. na rok akademicki 2011/2012. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie wskazując, że brak jest podstaw do uznania, że organ pozostawał w bezczynności bowiem podejmował niezbędne działania mające na celu wyjaśnienie wnioskodawcy zasad przeprowadzania rekrutacji na studia doktoranckie w roku akademickim 2011/2012. Organ zaznaczył, że w sprawie była prowadzona obszerna korespondencja, w ramach której organ wielokrotnie wskazywał skarżącemu na konieczność uzupełnienia dokumentacji, wyjaśniając jednocześnie w jakiem zakresie jest ona dotknięta brakami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Zgodnie z regulacją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji sądu został unormowany w art. 3 § 2 i 3 , art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, Nr. 53, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. W myśl art. 3 powołanej ustawy sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż zasadą jest dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej jedynie wówczas, gdy organy administracyjne realizują zadania administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, a więc właściwych dla działania administracyjnoprawnego. Odnosząc się do wskazanego przepisu należy stwierdzić, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa o których mowa w punktach od 1 do 4a art. 3 § 2 (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt. II GSK 1101/08 Lex 552736). Przedmiotem niniejszej sprawy skarżący uczynił bezczynność organu polegającą na zaniechaniu wezwania go do uzupełnienia braków wniosku o przyjęcie na studia doktoranckie w roku akademickim 2011/2012. W tym miejscu wskazać należy, że zasady rekrutacji na studia określone zostały w art. 169 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.). Zgodnie z regulacją ust. 1 przywołanego przepisu do odbywania studiów w uczelni może być dopuszczona osoba, która spełnia warunki rekrutacji ustalone przez uczelnię oraz ma: 1. świadectwo dojrzałości – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie; 2. tytuł magistra, licencjata, inżyniera lub równorzędny i spełnia warunki określone na podstawie ust. 2 – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na studia drugiego stopnia. Zgodnie z regulacją ust. 2 art. 169 senat uczelni ustala warunki i tryb rekrutacji, w tym przeprowadzonej w drodze elektronicznej, dla poszczególnych kierunków studiów. Uchwałę podaje się do publicznej wiadomości nie później, niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy i przesyła ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego. Jednocześnie stosownie do regulacji art. 169 ust. 10 omawianej ustawy rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisja rekrutacyjna podejmuje decyzje w sprawach przyjęcia na studia. W myśl natomiast ust. 12 omawianego przepisu od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym w statucie. W świetle wyżej przytoczonych unormowań należy stwierdzić, że decyzje o przyjęciu czy odmowie przyjęcia kandydata na studia stanowią indywidualne akty administracyjne, do których stosownie do regulacji art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, i to one mogą zostać poddane kontroli sądu administracyjnego pod względem ich legalności, a więc zgodności z prawem. Jedynie w tym postępowaniu można podważać prawidłowość prowadzonego postępowania rekrutacyjnego na studia. Zgodnie bowiem z treścią art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przenosząc powyższe unormowania na grunt rozpoznawanej sprawy, jedynie ostateczna decyzja dotycząca przyjęcia czy odmowy przyjęcia na studia może zostać skutecznie zaskarżona do sądu administracyjnego, czy też bezczynność organu związana z niewydaniem tego typu decyzji. W tym miejscu, na marginesie jedynie zaznaczyć należy, że szkoły wyższe zostały wyposażone w autonomiczność (art. 70 ust. 5 Konstytucji i art. 4 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym) oczywiście na zasadach określonych w ustawie. Zatem w pewnych sytuacjach ta autonomiczność szkoły wyższej może zostać ograniczona, jednakże ograniczenie to bezwzględnie musi wynikać z zapisów ustawowych. Jednym z autonomicznych uprawnień szkół wyższych jest możliwość samodzielnego kształtowania przez nie kryteriów rekrutacji na studia. Uczelnie mogą kształtować warunki przyjmowania na studia, oczywiście muszą to czynić z zachowaniem zasad i trybu określonego w ustawie o szkolnictwie wyższym. W tym zakresie odnieść należy się do wyżej powołanego art. 169 ustawy o szkolnictwie wyższym, który ogranicza niejako autonomię szkoły wyższej przy prowadzeniu rekrutacji na studia bowiem wprowadza obowiązek określenia zasad rekrutacji przez właściwy organ uczelni, we właściwym trybie oraz konieczność ogłoszenia ich w odpowiednim terminie. Określenie zatem warunków i trybu rekrutacji zgodnie z wymaganiami wynikającymi z omawianego przepisu stanowi dla kandydatów na studia gwarancję stabilności oraz pewność, że ustalone wcześniej zasady naboru na studia nie ulegną zmianie. Zatem czynność, jaką jest dołączenie przez komisję rekrutacyjną dokumentacji złożonej przy poprzednich rekrutacjach na studia nie podlega odrębnemu badaniu przez sąd administracyjny. Jest to postępowanie wewnętrzne, które jednak w pewnym momencie zmienia swój charakter bowiem kończąc postępowania rekrutacyjne właściwe organy uczelniane zobowiązane są do wydania decyzji o przyjęciu kandydata na studia lub odmowie takiego przyjęcia, a te rozstrzygnięcia podlegają już kognicji sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze przyjdzie stwierdzić, że skarga P. T. nie należy do spraw, które poddane zostały kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 tej ustawy). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił jak w sentencji.