IV SAB/Gl 8/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-03-05
Skład orzekający: Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego jest dopuszczalna przed sądem administracyjnym, jeśli dotyczy aktu z zakresu administracji publicznej wymienionego w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. i czy skarżący spełnił wymóg uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jednostki samorządu terytorialnego w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego, dotycząca aktu z zakresu administracji publicznej wymienionego w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., jest niedopuszczalna przed sądem administracyjnym ze względu na brak właściwości rzeczowej. Dodatkowo, nawet jeśli skarga dotyczyłaby naruszenia interesu prawnego, jej dopuszczalność warunkowana jest uprzednim bezskutecznym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, czego skarżący w tej sprawie nie wykazał.Stan faktyczny
Skarżący H.H. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego. Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia i wskazania, czy wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało zwrócone z adnotacją o zwolnieniu skarżącego z zakładu karnego, co skutkowało doręczeniem w trybie art. 70 § 2 P.p.s.a. Organ potwierdził brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.H. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę 2
H.H. pismem z dnia 13 grudnia 2010 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w sprawie "przydzielenia mu lokalu z meldunkiem stałym".
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta B. wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. Wskazał, iż skarżący nie wystąpił z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia. Organ podniósł także, że kryteria pomocy mieszkaniowej określa nadal uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy B. Podał, że skarżący złożył wniosek mieszkaniowy na stosownym druku w dniu [...] r., który został zarejestrowany w dniu [...] r. oraz załatwiony zgodnie z obowiązującymi w Gminie B. procedurami.
Z akt administracyjnych wynika, iż pismem z dnia 2 listopada 2010 r. skarżący został poinformowany, iż dokonano ponownej weryfikacji jego wniosku o przydzielenie mieszkania oraz o jego przekazaniu do Zespołu ds. opracowywania listy wynajmu celem dalszego rozpatrzenia.
Zarządzeniem z dnia 30 maja 2011 r. skarżący został wezwany do sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, a nadto do wskazania czy wezwał Prezydenta B. do usunięcia naruszenia prawa poprzez jego nadesłanie do akt sprawy - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została zwrócona do Sądu z adnotacją, iż skarżący został zwolniony z Zakładu Karnego w J. z dniem [...] r. i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w trybie art. 70 § 2 P.p.s.a. z dniem 13 czerwca 2011 r.
Natomiast w odpowiedzi na wezwanie Sądu pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Prezydent Miasta poinformował, że H.H. przed wniesieniem skargi nie skierował do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w związku z zarzucaną bezczynnością.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w skrócie: P.p.s.a, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Z przywołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. wynika, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a więc aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Z przepisu tego wynika jednocześnie, że niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 5 - 7 P.p.s.a.
Przedmiotem skargi H.H. jest bezczynność Prezydenta Miasta B. w sprawie realizacji wniosku skarżącego o przydział lokalu mieszkalnego.
Zagadnienie dotyczące charakteru uprawnień do umieszczenia na liście osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobów mieszkaniowych gminy było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 r. nr, poz. 90), w której przyjęto, że akt organu gminy dotyczący zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkaniowego z zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 362/10). Tymczasem skarga na bezczynność, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. nie obejmuje aktów organów jednostek samorządu terytorialnego , których dotyczy art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Wobec powyższego na zasadzie wyżej cytowanych przepisów sądy administracyjne nie są władne objąć kontrolą legalności bezczynności organów samorządowych w sprawach przydziału lokalu czy też umieszczenia na liście osób oczekujących na lokal mieszkalny.
Przyjdzie jednocześnie wskazać, że kontrola działania organów w tej materii nie jest wyłączona. Zgodnie bowiem z art. 101 a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) przepisy art. 101 tej ustawy stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Niewykonywanie czynności nakazanych prawem to również brak realizacji działań w ramach zakresu zadań określonego organu jednostki samorządu terytorialnego. W orzecznictwie wskazuje się, że taka sytuacja może mieć miejsce, gdy wbrew przepisom uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy organ nie umieszcza na liście osób oczekujących osoby, która złożyła stosowny wniosek, albo też nie rozpatruje wniosku o przydział lokalu poza kolejnością (tak postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt IV SAB/Gl 37/09). Jednakowoż art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym warunkuje dopuszczalność zaskarżenia bezczynności do sądu administracyjnego naruszeniem interesu prawnego skarżącego. Nadto przepis ten uzależnia dopuszczalność skargi od uprzedniego bezskutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Tego wymogu skarżący jednak nie spełnił. Nie wykazał bowiem poprzedzenia skargi owym wezwaniem. Również z materiału sprawy przedstawionego Sądowi nie wynika, aby skarżący skierował do organu takie wezwanie. Okoliczności tej nie potwierdził również organ w piśmie z dnia z dnia 11 sierpnia 2011 r.
Podkreślić również należy, że gdyby wniosek o przydział lokalu dotyczył w istocie realizacji uprawnienia przez osobę zakwalifikowaną i wpisaną na listę oczekujących na najem lokalu, to jego realizacja odbywa się w drodze zawarcia umowy cywilnoprawnej. Tymczasem spory na tym tle mogą być rozpatrywane tylko przez sądy powszechne, co także czyniłoby niedopuszczalną skargę w tak zakreślonym przedmiocie ze względu na brak właściwości sądów administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze, skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie, jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło