IV SAB/Gl 80/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie postępowania dotyczącego wznowienia postępowania przed Powiatową Komisją Lekarską dla miasta S. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 3 sierpnia 2015 r. M. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Referatu Spraw Wojskowych, który znajduje się w Wydziale Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w S. w sprawie nierozpoznania jego wniosku z dnia 9 kwietnia 2015 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej dla miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę z dnia 6 sierpnia 2015 r. Prezydent Miasta S. wskazał, że pismem z dnia 21 lipca 2015 r. przekazano, według właściwości, do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w K. całość dokumentacji M. T., w tym zażalenie na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatową Komisję Lekarską dla miasta S. Dodał również, iż do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska w K. nie zajęła stanowiska w wyżej wymienionej sprawie. Poza tym organ podkreślił, że Referat Spraw Wojskowych Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w S. nie jest właściwy do rozstrzygania o zdolności do czynnej służby wojskowej a jedynie zapewnia obsługę Powiatowej Komisji Lekarskiej dla miasta S. pod względem technicznym. Z uwagi na nieprecyzyjną treść skargi wezwano skarżącego do nadesłania informacji, czy przedmiotem jego skargi z dnia 3 sierpnia 2015 r. jest bezczynność Powiatowej Komisji Lekarskiej dla miasta S., do której został złożony wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] czy też bezczynność Prezydenta Miasta S., który kieruje Urzędem Miejskim w S., w tym sprawuje nadzór nad Referatem Spraw Wojskowych Wydziału Spraw Obywatelskich – w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, że przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta S. Korespondencja sądowa zawierająca powyższe wezwanie została skutecznie doręczona w dniu 7 października 2015 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych (k. 19). Jednakże w zakreślonym terminie, który upłynął z dniem 14 października 2015 r. skarżący nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji strony skarżącej, zachowania terminu do wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jak stanowi art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W doktrynie podkreśla się, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 378). Z powyższego wynika, że nie w każdej sytuacji, w której strona jest niezadowolona z działalności organów administracji publicznej, dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Skargę można wnieść tylko w sytuacjach opisanych w powołanym wyżej przepisie. Poza tym o bezczynności organów administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych działań, czy też nie dokonuje czynności w sprawie lub gdy działania takie wprawdzie podejmie jednakże wszczęte w ich wyniku postępowanie nie kończy się wydaniem stosownego aktu lub podjęciem czynności, do których organ był zobowiązany a zobowiązanie to jest wprost określone w konkretnym przepisie prawa, czyli wynika z ustawowego obowiązku. W takiej sytuacji warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. wyrok WSA z dnia 5 maja 2006 r., sygn. akt. VI SAB/Wa 1/06, Lex nr 276779; wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt. VI SAB/Wa 24/05, Lex nr 190899; wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt. I SAB 90/98, Lex nr 48016). Reasumując powyższe należy wyraźnie podkreślić, iż skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy obowiązek działania organu w tej sprawie wynika wprost z przepisu prawa. W niniejszej sprawie M. T. wniósł skargę na bezczynność Referatu Spraw Wojskowych Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w S. w sprawie nierozpoznania jego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej dla miasta S. z dnia [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej. Jednakże w tym miejscu należy wskazać, iż stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 827 ze zm.) określenie zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 1. Poza tym zgodnie z § 24 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności do czynnej służby wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 735 ze zm.) starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) zapewnia powiatowej komisji lekarskiej obsługę administracyjną. Dodatkowo żaden z przepisów wyżej wymienionej ustawy jak i rozporządzenia nie przyznaje kompetencji do określenia zdolności do czynnej służby wojskowej prezydentowi miasta. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarga w przedmiotowej sprawie jest niedopuszczalna, z uwagi na fakt, iż organ, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, nie był zobowiązany do działania w zakresie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego zdolności do czynnej służby wojskowej. Na marginesie należy wskazać, że postanowieniem z dnia [...] Powiatowa Komisja Lekarska dla miasta S. zawiesiła postępowanie wznowione w sprawie zakończonej orzeczeniem z dnia [...] ze względu na złożenie przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez skarżącego, polegającego na poświadczeniu nieprawdy przy orzekaniu o zdolności do czynnej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 §1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.