IV SAB/Gl 90/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.G. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; Postanowieniem wydanym w dniu 21 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę W.G. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie zasiłku celowego. W dniu 21 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącego wyznaczony w zakresie prawa pomocy, przyznanego mu mocą postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 stycznia 2012 r. - radca prawny D. R., nadał do Sądu pismo procesowe, w którym poinformował o sporządzeniu i przesłaniu skarżącemu "opinii o oczywistej bezzasadności skargi kasacyjnej" od wspomnianego postanowienia o odrzuceniu skargi. Następnie, to jest pismem procesowym datowanym na 29 czerwca 2012 r. W.G. powtórnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego - celem sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 21 maja 2012 r. Uzasadniając swoje żądanie podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem pełnomocnika, który odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. Do pisma dołączył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo, w późniejszym piśmie z dnia 30 lipca 2012 r. ponowił wniosek podkreślając, iż odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej spowodowała, że dotychczasowe pełnomocnictwo wygasło, wobec czego pozostał on bez pomocy prawnej i nie może dochodzić swoich praw. Powyższy wniosek został rozstrzygnięty postanowieniem z dnia 10 września 2012 r., mocą którego Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Podkreślił bowiem, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwana dalej p.p.s.a. nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego radcy prawnego w sytuacji, gdy uprzednio ustanowiono dla niej pełnomocnika z urzędu, zaś dotychczas wyznaczony radca prawny nie spełnił jej oczekiwań i w ocenie strony nie działał zgodnie z jej interesem. Na postanowienie to skarżący złożył zażalenie, które zostało odrzucone postanowieniem Sądu z dnia 5 listopada 2012 r. Także rzeczone postanowienie z dnia 5 listopada 2012 r. zostało przez W.G. zaskarżone zażaleniem, które również uległo odrzuceniu, o czym Sąd rozstrzygnął w postanowieniu wydanym w dniu 17 grudnia 2012 r. W dniu 16 stycznia 2013 r. W.G. wniósł kolejne zażalenie - tym razem na wskazane postanowienie z dnia 17 grudnia 2012 r., z kolei następnie, to jest w dniu 19 stycznia 2013 r. nadał do Sądu pismo informujące o wypowiedzeniu pełnomocnictwa reprezentującemu go dotychczas radcy prawnemu. Postanowieniem wydanym w dniu 25 lutego 2013 r. Sąd odrzucił wspomniane wyżej zażalenie na postanowienie z dnia 17 grudnia 2012 r. Następnie, to jest w dniu 16 marca 2013 r. skarżący złożył jeszcze jeden wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż żąda ustanowienia radcy prawnego, celem sporządzenia zażalenia na ostatnie z wyżej wymienionych postanowień Sądu (z dnia 25 lutego 2013 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przedmiotem niniejszego postanowienia jest kolejny wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który W.G. złożył w zakresie niniejszej sprawy. Odnosząc się do tego żądania godzi się zatem raz jeszcze przypomnieć, że postanowieniem z dnia 26 stycznia 2012 r. wydanym przez referendarza sądowego skarżącemu przyznano już prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika procesowego, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła radcę prawnego D.R., który aktywnie uczestniczył w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi wydanego w dniu 21 maja 2012 r. W tym kontekście należy powtórnie podkreślić, że przyznane skarżącemu w powyższym zakresie prawo pomocy zostało już skonsumowane. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dopuszczają natomiast w takiej sytuacji możliwości wyznaczenia kolejnego profesjonalnego pełnomocnika. Konkluzja taka wynika wprost z brzmienia art. 245 §2 i §3 p.p.s.a., który określa w sposób jasny, iż prawo pomocy może obejmować (między innymi) ustanowienie "radcy prawnego". Użycie tego sformułowania przez ustawodawcę w liczbie pojedynczej nie pozostawia więc wątpliwości, że przyznając w danym postępowaniu prawo pomocy, sąd może ustanowić w odniesieniu do tejże sprawy tylko jednego radcę prawnego. Gdyby bowiem miało być inaczej, cytowane uregulowanie stanowiłoby o ustanowieniu nie "radcy prawnego", lecz "radców prawnych". Niezadowolenie skarżącego z działań podejmowanych w postępowaniu przez dotychczasowego pełnomocnika, nie może zatem przesądzać o uwzględnieniu złożonego przezeń wniosku o ustanowienie kolejnego radcy prawnego. Nawet bowiem, gdyby subiektywne odczucia strony w tym zakresie były zasadne (czego zresztą Sąd nie jest władny poddawać ocenie), wydanie ewentualnego rozstrzygnięcia o ustanowieniu dla niej kolejnego pełnomocnika w tej samej sprawie, pozostawałoby w wyraźnej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa. Jest przy tym bez znaczenia, że kolejny pełnomocnik miałby działać za stronę na innym etapie postępowania niż jego poprzednik. Zaprezentowany wyżej pogląd znajduje jednoznaczne oparcie w utrwalonym stanowisku judykatury, które było wielokrotnie formułowane przez sądy administracyjne (vide: między innymi postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 262/05, z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 528/12, z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1313/10, z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 160/10 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie, z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 291/12 i w Szczecinie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 316/12 – wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tego samego powodu za ustanowieniem dla skarżącego drugiego radcy prawnego nie może przemawiać również fakt wypowiedzenia przezeń pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi. Warto w tym miejscu dodać, że niezależnie od pobudek, którymi kierował się skarżący, wypowiedzenie to było jego dobrowolnym działaniem, a w rezultacie nie można zgodzić się z twierdzeniami, aby aktualny brak pełnomocnika w sprawie stanowił naruszenie przysługującego mu prawa do sądu. Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności oraz przywołany stan prawny postanowiono jak w sentencji.