IV SAB/Gl 92/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w B. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wójta Gminy J. w zakresie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że postępowanie w sprawie było prowadzone przez Wójta Gminy J. w sposób przewlekły a także, że nie było ono prowadzone z rażącym naruszeniem prawa; 2) oddala skargę w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny; 3) zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie A z siedzibą w B. wnioskiem z dnia 29.11.2013 r. zwróciło się do Wójta Gminy J. o udostępnienie informacji publicznej: doręczenie kopii wniosków o wycinkę drzew w miejscowości K., w tym protokołów z oględzin drzew, kopii decyzji zezwalających na wycinkę drzew wraz z informacją o nałożonych opłatach za wycinkę czy działaniach kompensujących oraz kopii dokumentów stwierdzających legalność pozyskanego drewna. Ponieważ w ustawowym terminie Stowarzyszenie nie uzyskało wnioskowanych informacji i dokumentów, w dniu 28.01.2014 r. na podstawie art. 37 k.p.a., złożyło zażalenie na bezczynność Wójta Gminy J. Pismem Wójta Gminy J. z dnia 06 marca 2014 r. wnioskowana informacja publiczna została udzielona stronie. Wójt Gminy J. poinformował Stowarzyszenie (a także SKO) o wydanych przez siebie decyzjach zezwalających na wycinkę drzew w K., jak również doręczył Stowarzyszeniu decyzje wydane dla właścicieli działek [...]. Zaznaczył również, że na pozostałe wymienione działki nie udzielano zezwoleń, jak również iż właściciele pozostałych działek o takie zezwolenia nie występowali. Jednocześnie wyjaśniono, że niezałatwienie sprawy w terminie spowodowane zostało dłuższą absencją chorobową pracownika prowadzącego referat w przedmiotowych kwestiach. Godzi się przy tym zauważyć, że pismo to wszakże nie zawierało żadnych informacji, czy też załączników w kwestii "dokumentów stwierdzających legalność drzewa pozyskanego w wyniku wycinki". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...] uznało zażalenie Stowarzyszenia za nieuzasadnione. W postanowieniu SKO wskazało, że informacja publiczna została udzielona stronie pismem Wójta Gminy J. z dnia 06 marca 2014 r. w związku z czym nie zachodzi bezczynność organu. Pismem z dnia 15 maja 2014 r. Stowarzyszenie A z siedzibą w B. złożyło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach skargę na bezczynność Wójta Gminy J. polegającą na nieudostępnieniu w ustawowym terminie informacji publicznej w pełnym zakresie określonym we wniosku Stowarzyszenia, jak również - na opieszałe udostępnienie informacji - przewlekłość postępowania w części zakończonej udostępnieniem części wnioskowanej informacji. Skarżące Stowarzyszenie wniosło 1) o zobowiązanie Wójta Gminy J. do załatwienia wniosku Stowarzyszenia z dnia 29.11.2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie, w jakim nie został on dotąd rozpatrzony - to jest w zakresie udostępnienia kopii dokumentów stwierdzających legalność drewna pozyskanego w wyniku wycinki drzew na działkach wymienionych we wniosku Stowarzyszenia z dnia 29.11.2013 r., względnie - udzielenie informacji, iż organ dokumentów takich nie wydawał bądź ich nie posiada, 2) o stwierdzenie, że bezczynność Wójta Gminy J. i przewlekłość przeprowadzonego przez ten organ w przedmiotowej sprawie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu Stowarzyszenie wskazało, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem Kolegium i podtrzymuje, że Wójt Gminy J. sprawę załatwiał przewlekle, a w związku z nieudzieleniem informacji publicznej w pełnym zakresie, w jakim została ona określona we wniosku Stowarzyszenia - nadal pozostaje w bezczynności. Strona skarżąca podniosła, iż SKO umknęło, że Stowarzyszenie w swoim wniosku wnosiło nie tylko o informacje dotyczące decyzji zezwalających na wycinkę drzew na wymienionych działkach i ewentualnie doręczenie takich decyzji, o ile zostały wydane, doręczenie kopii wniosków o wycinkę drzew w miejscowości K., protokołów z oględzin drzew, kopii decyzji zezwalających na wycinkę drzew wraz z informacją o nałożonych opłatach za wycinkę czy działaniach kompensujących, ale również -udostępnienie kopii dokumentów stwierdzających legalność drewna pozyskanego w wyniku wycinki, a te ostatnie dokumenty nie zostały Stowarzyszeniu doręczone, co powoduje, że w części wniosku Wójt Gminy J. nadal pozostaje w bezczynności w związku z niewydaniem wszystkich żądanych przez Stowarzyszenie dokumentów. Skarżący zaakcentował, że z pisma Wójta Gminy J. z dnia 6.03.2014 r. znak [...], nie wynika również, aby nie wystawiono dokumentów stwierdzających legalność drewna pozyskanego w wyniku wycinki, jak też nie wynika, aby organ nie był w ich posiadaniu. Nadto podniesiono, iż osobną kwestią jest, że SKO wykluczając (nieprawidłowo) bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiotowej sprawie nie dokonało oceny przedmiotowego postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej pod kątem jego przewlekłości. Strona skarżąca zaznaczyła, że wyjaśnienie przyczyn opieszałości organu obowiązanego do udzielenia wnioskowanej informacji jest kuriozalne, albowiem urlop pracownika nie może dezorganizować pracy urzędu. Nadto strona skarżąca zawarła w skardze zarzuty wobec wyżej już wymienionego postanowienia SKO w K. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy J. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że 6 marca 2014 r. udzielił odpowiedzi pozytywnej Stowarzyszeniu A, przekazując w pełnym zakresie wszystkie informacje publiczne objęte zakresem wniosku. Poinformował Stowarzyszenie pismem znak. [...]. o wydanych przez Wójta Gminy na podstawie art.83 ust.3 ustawy o ochronie przyrody decyzjach zezwalających na wycinkę drzew. Wójt Gminy udzielił zezwolenia dla właścicieli działek położonych w K. o nr ewid. [...]. Nadto nadmienił, że w treści wydanych zezwoleń na usunięcie drzew zawarta jest informacja o działaniach kompensujących środowisko. Takie uwarunkowane zezwolenie na usunięcie drzew z działki o nr ewid. [...] nałożono na Przedsiębiorcę Firmy B Sp.z o.o. Wskazał, iż wydane decyzje na usunięcie drzew stanowią podstawę prawną legalnej wycinki drzew przez ich właścicieli. Nadto organ podniósł, że z treści skargi wynika, że skarżący uważa, że powinien również otrzymać dokumenty stwierdzające legalność drewna pozyskanego w wyniku wycinki drzew w miejscowości K., a twierdzenie to nie polega na prawdzie, bowiem Wójt Gminy w oparciu obowiązujące przepisy prawne nie jest władny wydać takich dokumentów, gdyż nie posiada takich kompetencji i nie jest w ich posiadaniu. Organ administracji samorządowej zaznaczył, iż może tylko przypuszczać, że skarżącemu chodzi nie tylko dokumenty stwierdzające legalność drewna pozyskanego na nieruchomościach nieleśnych a także na gruntach leśnych. Wyjaśnił, że chodzi o decyzje wydawane na mocy przepisów art. 19, art.23 oraz art. 24 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2011 nr 12 poz. 59 ze zm.) - zezwalające na wyrąb drzew w lesie, położonym w K. na działce leśnej o wskazanych nr. ewidencyjnych. Właściciel działki leśnej położonej w K. otrzymuje decyzję wydaną przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo J. zezwalającą na wyrąb drzew w lesie. Stąd też w opinii Wójta niesłuszne jest stwierdzenie skarżącego, że organ nie udostępnił wszystkich żądanych dokumentów, stwierdzających legalność pozyskanego drewna w wyniku wycinki, gdyż do wydania takich decyzji wójt Gminy nie posiada kompetencji. Godzi się zauważyć, że przedmiotowa skarga została rozdzielona na dwie skargi, a mianowicie skargę na bezczynność organu – sygn. akt IV SAB/Gl 91/14 i skargę na przewlekłość postępowania administracyjnego organu - sygn. akt IV SAB/Gl 92/14. Postępowanie w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 91/14 zostało umorzone postanowieniem z dnia 25 września 2014 r., wobec cofnięcia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przedmiotem skargi może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, jednocześnie stwierdzając, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nadto Sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 p.p.s.a.). Należy także zwrócić uwagę, że zobowiązanie organu, którego bezczynność zaskarżono, do załatwienia sprawy nie jest celowe w sytuacji, gdy przed wydaniem wyroku organ sprawę załatwi – w tym przypadku udzieli wnioskowanej informacji. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Po wniesieniu skargi na bezczynność i przewlekłość Wójt udostępnił żądaną informacje publiczną, a nadto strona cofnęła skargę w zakresie bezczynności Wójta. Umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu nie zwalnia Sądu z konieczności rozstrzygnięcia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podniesiony w skardze zarzut przewlekłości postępowania Sąd uznał za uzasadniony. Nawet biorąc pod uwagę fakt, że pracownik samorządowy odpowiedzialny przedmiotowo za kwestie których dotyczył wniosek o udzielenie informacji publicznej przebywał na zwolnieniu lekarskim ( nazwanym przez organ "dłuższą absencją chorobową" – bez podania czasokresu tej absencji) ponad 4 miesięczny okres trwania postępowania dotyczącego udzielenia informacji publicznej, należy ocenić jako prowadzony w sposób pozbawiony należytej dynamiki. Nie usprawiedliwia powolnego tempa załatwienia sprawy (trwająca bliżej nieustalony okres) absencja pracownika "prowadzącego te sprawy", albowiem oczywistym jest, że każdy pracownik ma wyznaczona inną osobę, która zastępuje go w czasie jego nieobecności w pracy. W konsekwencji Sąd ocenił przebieg postępowania jako noszący cechy przewlekłości, sprawa będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie była zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym szczególnie zawiła, a zakres koniecznych ustaleń faktycznych nie był szeroki. Uznając przewlekłość postępowania Sąd nie znalazł jednak podstaw do stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak zasadnie zwraca się uwagę w orzecznictwie, każdy przypadek przewlekłości jest przejawem naruszenia prawa, natomiast dla stwierdzenia rażącego charakteru tego naruszenia konieczne jest wystąpienie dodatkowych cech, uzasadniających taką kwalifikację (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SAB/Wr 14/14). Kryterium rażącego naruszenia wskazuje na znaczny stopień nasilenia stanu bezprawności, działanie wbrew określonym standardom bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki, odstępstwo od prawnych wymogów bez jakiejkolwiek przyczyny. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie usprawiedliwienie podane przez Wóta zasługuje na uwzględnienie. Nie można wobec tego w przekonaniu Sądu postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa działającym w imieniu organu osobom. Jakkolwiek skutkiem nie najlepszej organizacji pracy w urzędzie było wolniejsze prowadzenie postępowania, to skutek ten nie daje podstaw do uznania, że nastąpiło to w następstwie rażącego naruszenia norm prawnych. Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie w razie stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W opinii składu tu orzekającego okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wymagają dyscyplinowania organu poprzez wymierzenie grzywny. Co do zarzutów kierowanych od adresem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r., Nr [...] należy wskazać stronie skarżącej, że akt ten nie jest (i nie może być) przedmiotem zaskarżenia, a zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do wypowiadania się przez Sąd w tych kwestiach. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi, postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.