IV SAB/Gl 93/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie WSA Renata Siudyka, WSA Edyta Żarkiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2017 r. skargi kasacyjnej Stowarzyszenia A w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SAB/Gl 93/16 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A. w W. na bezczynność Prezydenta Miasta Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publiczne 1) uchyla zaskarżony wyrok; 2) stwierdza, że Prezydent Miasta Ś. dopuścił się bezczynności; 3) stwierdza, że bezczynności nie miała miejsca z rażącym naruszenie prawa; 4) umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 5) zasądza od Prezydenta Miasta Ś. na rzecz strony skarżącej kwotę 360 złotych (słownie trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W dniu 29 czerwca 2016r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach zapadł wyrok oddalający skargę A na bezczynność Prezydenta Miasta Ś. Od powyższego wyroku, z zachowaniem przepisanego terminu, skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło skarżące Stowarzyszenie. Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Stowarzyszenie A z siedzibą w W. w dniu 22 lutego 2016r. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w Ś. z wnioskiem o udostępnienie listy imion i nazwisk pracowników samorządowych, którzy w roku 2015 otrzymali nagrodę (nagrody) oraz wysokości tej nagrody (nagród) w odniesieniu do każdego z nagrodzonych pracowników samorządowych oraz informacji o tym, jakie osiągnięcia w pracy zawodowej stanowiły podstawę przyznania tej nagrody (nagród) w odniesieniu do każdego pracownika samorządowego. Wniosek przekazany został na adres email Urzędu Miasta w Ś. drogą elektroniczną. W odpowiedzi na wniosek, w dniu 7 marca 2016r. Prezydent Miasta Ś. wyjaśnił, że nie dysponuje listą w postaci informacji prostej, gotowej do udostępnienia. Przygotowanie przedmiotowej informacji wymaga przetworzenia posiadanych przez Urząd danych, zestawienie zbioru dokumentów z 2015r. obejmującego obszerny zakres dokumentacji do wyselekcjonowania w celu przygotowania wnioskowanego zestawienia. Ponadto czynności te wymagają przetworzenia informacji ze względu na liczebność dokumentów koniecznych do zweryfikowania i ustalenia czy zawierają wnioskowane dane, a także konieczność usunięcia danych chronionych prawem. Dlatego wnioskowana informacja uznana została za informację przetworzoną, a stanowisko swoje Prezydent Miasta Ś. oparł na definicji tego terminu, stworzonej w judykaturze. Konsekwentnie do powyższego wezwano wnioskodawcę do wykazania powodów, dla których spełnione żądania będą szczególnie istotne dla interesu publicznego. W dniu 25 kwietnia 2016r. wnioskodawca, za pośrednictwem Prezydenta Miasta Ś. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność organu. W skardze tej, wnosząc o zobowiązanie organu do dokonania czynności zgodnie z wnioskiem z dnia 22 lutego 2016r. zarzucono naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji w określonym terminie, a także naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy w zakresie uznania informacji publicznej za informację publiczną przetworzoną. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wyjaśniło, że nie odniosło się do wezwania z dnia 3 marca 2016r. ze względu na fakt, iż nie uznaje wnioskowanej informacji za informację przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżące Stowarzyszenie uznało stanowisko organu za nadinterpretację art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prowadzącą do nadmiernego ograniczenia dostępu do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Ś. wniósł o jej oddalenie ewentualnie o umorzenie postępowania zarzucając Stowarzyszeniu brak legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, która przysługuje wyłącznie osobie fizycznej. Ustosunkowując się do argumentów skarżącego podtrzymano stanowisko co do tego, iż udzielenie wnioskowanej informacji wymaga przetworzenia posiadanych danych. Czynności te wymagają znacznego nakładu pracy, jak również zaangażowania ograniczonej liczby pracowników, którzy posiadają stosowne upoważnienia z zakresu ochrony danych osobowych do przeglądania akt osobowych pracowników. Wyjaśniono, że mimo wezwania do wykazania powodów, dla których spełnione żądania będą szczególnie istotne dla interesu publicznego skarżący nie udzielił odpowiedzi. Organ otrzymał wyjaśnienie w skardze doręczonej w dniu 29 kwietnia 2016r. i dopiero wówczas mógł rozstrzygnąć w oparciu o cały materiał dowodowy. Rozstrzygnięcie nastąpiło poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej. Z akt administracyjnych wynikało, że Prezydent Miasta Ś. w dniu [...]r. wydał decyzję, którą odmówiono wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej, o którą wystąpił wnioskiem z dnia 22 lutego 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016r. sygn. IV SAB/Gl 93/16 oddalił skargę Stowarzyszenia uznając, że po wydaniu decyzji administracyjnej przez Prezydenta Miasta Ś. przedmiot zaskarżenia przestał istnieć, co czyni bezprzedmiotowe orzekanie w sprawie bezczynności organu. Sąd uznał nadto, że Prezydent Miasta Ś. podejmował niezwłocznie po otrzymaniu wniosku czynności prowadzące do zakończenia sprawy, wezwał skarżącego do udzielenia konkretnej odpowiedzi i pozostawał w oczekiwaniu na tę odpowiedź, co stanowi o braku bezczynności po stronie organu. Zaniechanie wymaganego działania po stronie osoby zainteresowanej nie powinno wpływać na negatywną ocenę adresata wniosku, który stara się wyjaśnić niezbędne dla prawidłowego załatwienia sprawy istotne kwestie. W skardze kasacyjnej wniesionej w imieniu Stowarzyszenia A przez uprawionego pełnomocnika, zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości wniesiono o jego zmianę i uwzględnienie skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Ś., a związku z tym o: - umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku - z uwagi na to, że sprawa, wskutek wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji, została załatwiona po wniesieniu przez Stowarzyszenie skargi oraz - orzeczenie przez sąd, że organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie załatwienia złożonego przez Stowarzyszenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 22 lutego 2016 r., Nadto o orzeczenie przez sąd, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jako wniosek ewentualny wskazano uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Skarżący kasacyjnie skorzystał z jednej tylko podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 149 P.p.s.a, poprzez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy skarga była zasadna i art. 151 P.p.s.a., poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie polegające na oddaleniu skargi na bezczynność w sytuacji, gdy na dzień wniesienia skargi istniał po stronie organu stan bezczynności, - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez błędne przyjęcie, że przepis ten daje podstawę do wzywania wnioskodawcy do wykazywania spełnienia przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", którą wyraża art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine w/w ustawy, a wezwanie takie stanowi właściwe załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej i wystosowanie wezwania wyklucza stan bezczynności po stronie organu, - art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1w/w ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej wydawana jest decyzja administracyjna, poprzez błędne przyjęcie, że niewydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji oraz nieudostępnienie żądanych informacji na dzień wniesienia skargi nie świadczy o tym, że organ pozostawał - na dzień wniesienia skargi - w bezczynności. Uzasadniając przedstawione zarzuty skarżący kasacyjnie podniósł, iż na dzień wniesienia przez Stowarzyszenie skargi organ pozostawał w bezczynności, bowiem ani nie udostępnił żądanej 22 lutego 2016 r. informacji, ani też nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji. Decyzja ta została wydana dopiero [...]r., czyli już po wniesieniu przez Stowarzyszenie skargi na bezczynność. Od dnia złożenia przez stowarzyszenie wniosku o udostępnienie informacji (22 lutego 2016 r.) do dnia przez organ decyzji administracyjnej ([...]r.) minęły zatem ponad dwa miesiące. Organ pozostawał, na dzień wniesienia skargi, w bezczynności, bowiem nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem skarżącego kasacyjnie dla oceny bezczynności organu nie miało znaczenia, że Stowarzyszenie nie zareagowało na wezwanie z 7 marca 2016 r. o wykazanie spełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie daje podstaw prawnych do takiego wezwania. Nadto ustalenie spełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego jest zadaniem organu właściwego w sprawie. To ten właśnie organ, biorąc pod uwagę całokształt sprawy, winien rozstrzygnąć, czy przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego została w sprawie spełniona, czy też nie. Jeżeli Stowarzyszenie nie zareagowało na wniosek - przyjmując dopuszczalność wezwania do wykazania tej przesłanki - po stronie organu zaktualizował się obowiązek ustalenia spełnienia tej przesłanki. Obowiązku tego organ nie wypełnił aż do dnia złożenia skargi na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) z dniem 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie przepis art. 179a o brzmieniu "Jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna." W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę oczywiście usprawiedliwione podstawy wywiedzionej skargi kasacyjnej występują w sytuacji, gdy sąd podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 1173/09, publ. CBOSA). W toku postępowania międzyinstancyjnego, wszczętego na skutek wniesienia skargi kasacyjnej przez A Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie zachodzi jedna z przesłanek określona w cytowanym przepisie, stanowiąca podstawę do wydania autokontrolnego orzeczenia. Stwierdzono bowiem, że oczywiście usprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne przyjęcie, że mimo braku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji oraz braku udostępnienia żądanych informacji na dzień wniesienia skargi organ nie pozostawał - na dzień wniesienia skargi - w bezczynności. W istocie bowiem wydanie przez organ określonego aktu po wniesieniu skargi czyni jedynie bezprzedmiotowe orzekanie przez Sąd w zakresie zobowiązania organu do podejmowania właściwych kroków w celu załatwienia wniosku skarżącego. Nie zdejmuje natomiast z Sądu obowiązku rozstrzygnięcia czy w okresie od dnia wniesienia wniosku o udzielenie informacji publiczne, do dnia wydania decyzji, bezczynność zaistniała, a jeśli tak, to czy miała charakter kwalifikowany. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. Jak wynika z przedstawionych Sądowi materiałów sprawy, w celu zakończenia sprawy wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 22 lutego 2016r. organ wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nastąpiło to w dniu [...]r. czyli w 72 dni po otrzymaniu wniosku Stowarzyszenia, a w 10 dni po wniesieniu przez wnioskodawcę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podziela stanowisko orzecznictwa sądowadministracyjnego co do tego, że termin określony w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ma zastosowanie nie tylko do czynności polegającej na udostępnieniu informacji, ale również do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a jego bieg rozpoczyna się od chwili otrzymania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r., l OSK 601/05, LEX nr 236545). Wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w siedemdziesiątym drugim dniu po otrzymaniu wniosku zawierającego prośbę o jej udostępnienie świadczy zatem o zasadności wniesionej skargi kasacyjnej. Zasadnie bowiem zarzucono w niej, że dla oceny terminowości działania adresata wniosku nie ma znaczenia fakt wezwania wnioskodawcy do wykazania powodów, dla których uzyskanie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, gdyż równolegle do tego wezwania organ nie skorzystał z możliwości, o której mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie od informacji publicznej. W przypadku, gdy z przyczyn obiektywnych 14 dniowy termin do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może być zachowany, ustawodawca przyznał adresatowi wniosku uprawnienie do przedłużenia wyznaczonego mu, 14 dniowego terminu (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) Podmiot dysponujący informacją publiczną musi bowiem posiadać odpowiednią ilość czasu, tak aby w sposób prawidłowy móc podjąć decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej (por. M. Kłaczyński, S. Szuster, komentarz do art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, LEX/el. 2003). Z akt sprawy nie wynika jednak, by organ poinformował skarżącego kasacyjnie o konieczność przedłużenia terminu do wydania decyzji, a w konsekwencji pozostawał w bezczynności do dnia [...]r. Sąd uznaje, że stwierdzona bezczynność organu nie przybrała formy kwalifikowanej. Na przyjęcie takiego stanowiska miało wpływ to, że organ nie pozostawał w całkowitej bezczynności, lecz wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, dlatego też trudno dopatrzyć się w takim zachowaniu organu działania celowego, oczywiście lekceważącego wnioski skarżącego czy też jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy. Jak wcześniej zauważa się, nakazywanie organowi podjęcia niezbędnych czynności w celu załatwienia wniosku, wobec wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia orzeczenie o umorzeniu postępowania w tym zakresie. Skoro skarga kasacyjna okazała się skuteczna, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 179a P.p.s.a. oraz art. 161 § 1 pkt 3 , art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 179a w zw. z art. 203 pkt 2 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając zapisy § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie(Dz. U. z 2015r., poz. 1800). Na zasądzony zwrot kosztów postępowania kasacyjnego składa się 75% wynagrodzenia radcy prawnego należnego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 2 pkt 3 powołanego rozporządzenia.