IV SO/Gl 1/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Nitecki po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.K. i B.K. o wymierzenie Miastu C. grzywny w trybie art. 55 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) za nieprzekazanie sądowi administracyjnemu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy dotyczącej ustalenia regulaminu cmentarza komunalnego postanawia: 1. wymierzyć Miastu C. grzywnę w kwocie 500 zł (pięćset złotych); 2. zasądzić od Miasta C. na rzecz wnioskujących kwotę [...] zł ([...] złote), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W treści pisma procesowego datowanego na [...] adwokat M.F., działający w imieniu M.K. i B.K. (pełnomocnictwa stanowią karty nr 4 i 5 akt sprawy) wniósł o wymierzenie Radzie Miejskiej w C. grzywny w trybie art. 55 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., za niewywiązanie się z obowiązku przewidzianego w art. 54 §2 tej ustawy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż M.K. i B.K. w dniu [...] wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w C. z dnia [...], nr [...] w sprawie ustalenia Regulaminu Cmentarza Komunalnego. Skarga ta została doręczona wspomnianemu organowi w dniu [...], a w rezultacie trzydziestodniowy termin na przekazanie jej sądowi upłynął z dniem [...]. Tymczasem, dopiero pismem datowanym na [...] Rada poinformowała wyżej wymienionych, że skarga została przekazana na wspólne posiedzenie Komisji Rewizyjnej oraz Komisji Rozwoju i Polityki Przestrzennej, celem "wypracowania" odpowiedzi na tę skargę "o treści - o oddalenie skargi", jednak uchwały w niniejszej sprawie nie podjęto albowiem, sesja Rady Miejskiej została przerwana. W piśmie tym zawarto równoczesną informację, iż "termin kolejnego posiedzenia nie jest jeszcze znany". W tym stanie rzeczy, pełnomocnik wnioskujących wskazał na rażący charakter uchybień organu wywodząc, że nie podjął on nawet próby szybkiego załatwienia sprawy i choć doszło do dwukrotnego przekroczenia terminu ustawowego, uchylił się nawet od określenia przybliżonej daty, w której nastąpi opracowanie odpowiedzi na skargę, pomimo z góry założonego - niekorzystnego dla skarżących stanowiska. Wobec powyższego, reprezentujący wnioskujących adwokat zażądał wymierzenia Radzie Miejskiej w C. grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. Dodatkowo wskazał na wcześniejsze uchybienia tego organu podnosząc, że przed wniesieniem skargi nie udzielił on skarżącym pisemnej odpowiedzi na ich wezwanie do usunięcia naruszeń prawa w związku z uchwałą z dnia [...]. W odpowiedzi na wniosek (pismo procesowe z dnia [...] podpisane przez Przewodniczącego Rady Miejskiej w C.) zażądano "odstąpienia od wymierzenia grzywny". W pierwszej kolejności zaakcentowano, że skarga M.K. i B.K. wpłynęła w dniu [...], to jest już w trakcie sesji Rady Miejskiej rozpoczętej [...], której dalsza realizacja porządku obrad odbyła się [...]. Z kolei sesje, które odbyły się później, to jest [...] i [...] nie miały charakteru planowego, lecz dotyczyły wyłącznie uchwał związanych z mającym się odbyć referendum w sprawie odwołania Burmistrza. W rezultacie, zajęcie stanowiska wobec skargi na uchwałę nr [...] mogło zostać ujęte w porządku obrad dopiero na następnej, [...] sesji zwołanej na [...], która jednak została przerwana z uwagi na rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały w sprawie Statusu Miasta C., czego skutkiem było pojawienie się wątpliwości co do ważności podejmowanych uchwał. Podkreślono przy tym, iż w międzyczasie trwało opracowywanie odpowiedzi na skargę, prowadzone przez Komisję Rewizyjną oraz Komisję Rozwoju i Polityki Przestrzennej, które zakończyło się [...], gdyż dopiero wówczas Komisje te otrzymały stosowną opinię radcy prawnego. Dodatkowo zwrócono uwagę, że uchwała w sprawie przesłania skargi do Sądu wraz z odpowiedzią na tę skargę została podjęta na kolejnej sesji, w dniu [...], natomiast sama wysyłka nastąpiła [...]. Wobec powyższego podkreślono, że obowiązek wynikający z art. 54 §2 p.p.s.a. został spełniony i choć jego wykonanie miało miejsce już po upływie określonego w tym przepisie terminu, to jednak dołożono wszelkich starań aby "zająć się tematem". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 §1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej wniesienia. Art. 55 §1 p.p.s.a., w oparciu o który został złożony wniosek o wymierzenie grzywny, stanowi natomiast regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 §2 tej ustawy oraz zapobieganie przetrzymywaniu przez nie skarg skierowanych do sądu administracyjnego. W sprawie jest poza sporem, że skierowana do tutejszego Sądu skarga pełnomocnika reprezentującego M.K. i B.K. na uchwałę Rady Miejskiej w C. z dnia [...], nr [...] została złożona za pośrednictwem tego organu i wpłynęła do Urzędu Miasta C. w dniu [...]. Fakt otrzymania skargi w tym dniu potwierdzono również w treści odpowiedzi na wniosek. W konsekwencji, skarga ta powinna zostać przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na zawartą w niej argumentację w wynikającym z obowiązujących przepisów trzydziestodniowym terminie, który upłynął z dniem [...] ([...] przypadał w sobotę). Obowiązek ten nie został zachowany, gdyż przekazanie powyższej skargi do tutejszego Sądu nastąpiło dopiero w dniu [...]. W tym stanie rzeczy, zasadne było nałożenie grzywny w trybie art. 55 §1 p.p.s.a. Chociaż we wniosku żądano nałożenia tej grzywny na Radę Miejską w C., to jednak trzeba tu podkreślić, że w niniejszym przypadku podmiotem władzy publicznej jest gmina mająca osobowość prawną, zdolność sądową i dokonująca czynności w postępowaniu sądowym przez organy albo osoby upoważnione do dokonywania czynności w jej imieniu, a w konsekwencji to właśnie gmina powinna być adresatem rozstrzygnięcia w przedmiocie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1154/13 - orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). W tym kontekście, argumentacja podniesiona w odpowiedzi na wniosek nie mogła mieć wpływu na podjęte w tym zakresie rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, okoliczności, które spowodowały opóźnienie w przekazaniu skargi sądowi, mogłyby ewentualnie przemawiać przeciwko wymierzeniu grzywny tylko wówczas, gdyby miały one charakter obiektywny, całkowicie niezależny od organu. Taka sytuacja nie ma jednak w niniejszej sprawie miejsca. Po pierwsze bowiem, nie budzi wątpliwości, że to organ powinien zadbać o taką organizację swojej pracy, aby umożliwiała ona terminowe przekazywanie do sądu administracyjnego skarg złożonych na jego działanie lub bezczynność. Po drugie natomiast, obowiązek przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Sądu spoczywa na organie wykonawczym gminy. To Burmistrz Miasta C. był więc zobligowany do podjęcia w rzeczonym zakresie niezbędnych czynności, albowiem on reprezentuje Miasto na zewnątrz. Rada Miejska natomiast mogła jedynie wyrazić swoje stanowisko w formie uchwały (którą również powinien przekazać do Sądu Burmistrz jako organ reprezentujący gminę). W rezultacie, problemy związane z podjęciem tej uchwały pozostają bez znaczenia. Niezależnie od powyższego, warto zwrócić uwagę, że w orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, zgodnie z którym okoliczności stanowiące przyczynę braku przekazania skargi do sądu w ustawowym terminie mogą mieć wpływ nie na samo wymierzenie grzywny, lecz jedynie na jej wysokość, gdyż ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie grzywny swobodny zakres ustalania jej wysokości, ograniczony górną jej granicą (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 212/12 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SO/Po 6/13 - dostępne w CBOIS). Godzi się w tym miejscu dodać, że - jak zwrócono uwagę w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. (sygn. akt II GPS 3/09) - grzywna o której mowa w art. 55 §1 p.p.s.a obok funkcji dyscyplinującej, polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi wraz z odpowiedzią na nią oraz akt sprawy, spełnia również funkcję represyjną za niedopełnienie czynności w przepisanym terminie, oraz funkcję prewencyjną polegająca na zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Ustalając wysokość grzywny na kwotę 500 zł, Sąd rozstrzygnął w granicach wyznaczonych przez art. 55 §1 p.p.s.a. w związku z art. 154 §6 tej ustawy, mając równocześnie na uwadze rozmiar przekroczenia ustawowego terminu przez organ (o ponad półtora miesiąca). Równocześnie jednak, zważywszy wywody podniesione w odpowiedzi na wniosek Sąd uznał, że uchybienie to nie miało charakteru na tyle rażącego, aby wymierzyć grzywnę - jak domagał się tego pełnomocnik skarżących - w maksymalnej wysokości wynikającej z powyższych unormowań. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy ([...] zł), opłaty skarbowe od pełnomocnictw udzielonych adwokatowi ([...] zł) oraz koszty związane z wynagrodzeniem tego adwokata (w kwocie [...] zł wynikającej z §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2013 r., poz. 461), rozstrzygnięto po myśli art. 200, art. 205 §1 i §2 w związku z art. 64 §3 tej ustawy.