IV SO/Gl 24/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (odnoszącego się do skargi na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] r., nr [...]- sprawa o sygn. akt IV SA/Gl 846/16) postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W dniu 22 sierpnia 2016 r. B. H. wniosła bezpośrednio do tutejszego Sądu skargę na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] r., nr [...]. Wraz z tą skargą złożony został wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym strona powołała się na trudną sytuację życiową i kłopoty zdrowotne oświadczając, że gospodaruje samotnie (jej małżonek złożył do Sądu pozew o separację) i nie posiada żadnych zasobów finansowych ani nieruchomości. Jest natomiast właścicielką samochodu marki [...] - wartość rynkowa 6.000 zł, która jednak po niedawnym wypadku spadła. Nadto wnioskująca wywiodła, że aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim "chwilowo bez prawa do zasiłku". Wskazała przy tym, że ponosi miesięczne koszty z tytułu opłat za mieszkanie i tzw. media (800 zł), wyżywienia (900 zł), zakupu środków czystości (150 zł), zakupu koniecznej odzieży (200 zł), a nadto wydatkuje 80 zł na przejazdy, ponad 850 zł na wizyty lekarskie oraz 100-400 zł na zakup leków. Wezwaniem z dnia 6 września 2016 r. zwrócono się do strony o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które powołała się we wniosku, poprzez: - złożenie precyzyjnych i jednoznacznych wyjaśnień odnośnie źródeł utrzymania. Wskazano, iż należy w tym zakresie podać, z jakich tytułów osiągnęła dochód w okresie ostatnich 3 miesięcy oraz udokumentować ten dochód np. zaświadczeniem o wysokości wypłaconego wynagrodzenia i zasiłku chorobowego za 3 ostatnie miesiące itp. - nadesłanie dokumentów potwierdzających koszty ponoszone z tytułu czynszu oraz opłat za tzw. media; - nadesłanie dokumentów (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty itp.), potwierdzających wydatki na odpłatne wizyty lekarskie oraz na zakup leków; - uprawdopodobnienie faktu, iż pozostaje ze swym małżonkiem w separacji; - nadesłanie wyciągów bankowych potwierdzających operacje dokonane na wszystkich należących do niej rachunkach bankowych w okresie ostatnich 2 miesięcy. W odpowiedzi na powyższe wnioskująca przedstawiła pismo procesowe datowane na 19 września 2016 r., w którym podała, iż jej "poprzednim źródłem utrzymania była umowa o pracę, która z dniem 6 sierpnia 2016 r. uległa rozwiązaniu", z kolei "do dnia 19 września br. otrzymała dwa przelewy tytułem zasiłku chorobowego w kwotach 2.194 zł i 1.230,52 zł". Do pisma dołączona została kopia pozwu o separację wniesionego do Sądu przez małżonka wnioskującej oraz dokumenty potwierdzające wysokość kosztów obciążających ją z tytułu czynszu i opłat za tzw. media. Strona dodała, że "pokwitowań za wizyty lekarskie na chwilę obecną nie posiada, gdyż nie zdawała sobie sprawy, że będą jej kiedykolwiek potrzebne". Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku B.H. godzi się podkreślić, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Nie budzi także wątpliwości, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zbadać wnikliwie, z jednej strony - stan majątkowy i wysokość dochodów strony, zaś z drugiej - wysokość ponoszonych przez nią kosztów utrzymania. Następnie poddaje się ocenie relację pomiędzy tymi dochodami i kosztami. Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Po pierwsze, stwierdzić przyjdzie, iż strona nie udzieliła dostatecznie wyczerpujących wyjaśnień o wysokości swoich dochodów. W rubryce nr 10 urzędowego formularza "PPF" - złożonego w dniu 22 sierpnia 2016 r.(karta nr 13 akt sprawy) oświadczyła jedynie tyle, że "przebywa na zwolnieniu lekarskim chwilowo bez prawa do zasiłku (zwolnienie lekarskie poniżej 30 dni)". W tym stanie rzeczy zarządzeniem z dnia 6 września 2016 r. zwrócono się do niej o złożenie precyzyjnych i jednoznacznych wyjaśnień odnośnie źródeł utrzymania wskazując, iż należy w tym zakresie podać, z jakich tytułów osiągnęła dochód w okresie ostatnich 3 miesięcy oraz udokumentować ten dochód np. zaświadczeniem o wysokości wypłaconego wynagrodzenia i zasiłku chorobowego za 3 ostatnie miesiące itp. Nadto, celem zobrazowania wszystkich dochodów strony, wezwano ją o nadesłanie wyciągów bankowych potwierdzających operacje dokonane na wszystkich należących do niej rachunkach bankowych w okresie ostatnich 2 miesięcy. Odpowiadając na powyższe wnioskująca nadesłała w dniu 21 września 2016 r. kolejny formularz "PPF", w którym powtórzyła wcześniejsze oświadczenie o "przebywaniu na zwolnieniu lekarskim chwilowo bez prawa do zasiłku" (karta nr 19 akt sprawy). Równocześnie nadesłała jednak pismo procesowe z dnia 19 września 2016 r., w którym wywiodła, iż "poprzednim źródłem utrzymania była umowa o pracę, która z dniem 6 sierpnia 2016 r. uległa rozwiązaniu", z kolei "do dnia 19 września br. otrzymała dwa przelewy tytułem zasiłku chorobowego w kwotach 2.194 zł i 1.230,52 zł". Skarżąca nie potwierdziła jednak żadnym dokumentem faktu rozwiązania umowy o pracę, pomimo wyraźnego wezwania nie określiła dochodu uzyskanego przez nią w dwóch wcześniejszych miesiącach (lipiec i sierpień 2016 r.) a nadto - wbrew rzeczonemu wezwaniu - nie nadesłała wyciągów obrazujących wszystkie operacje na posiadanych przez nią rachunkach bankowych za 2 ostatnie miesiące, mogących uprawdopodobnić jej twierdzenia o tym, że aktualnie jedynym źródłem dochodu jest dla niej zasiłek chorobowy. Po drugie - nawet gdyby uznać te twierdzenia za rzetelne - nie sposób przyjąć, aby sytuacja materialna strony uniemożliwiała jej opłacenie pełnych kosztów postępowania sądowego, którego niniejszy wniosek dotyczy. Z przedłożonego potwierdzenia przelewu (karta nr 20 akt sprawy) wynika, że otrzymana przez wyżej wymienioną ostatnia wypłata zasiłku chorobowego wyniosła 1.230,52 zł. Było to świadczenie za okres od 1 do 14 września 2016 r. (czyli za 14 dni), a zatem należy przyjąć, że przysługująca jej z tego tytułu należność za miesiąc wynosi netto około 2.500 zł. Równocześnie wnioskodawczyni, chociaż powoływała się na znaczne koszty utrzymania, to jednak udokumentowała ponoszone w tych ramach miesięczne wydatki na kwotę nieco ponad 950 zł (patrz: karty nr 22-27 akt sprawy). Jakkolwiek przy tym podnosiła, że wydatkuje znaczne kwoty na prywatne wizyty lekarskie, to jednak, pomimo wezwania, nie nadesłała jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby to potwierdzać, czy też przynajmniej uprawdopodobnić, że zachodzi w jej przypadku konieczność leczenia odpłatnego, nierefundowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W tej sytuacji, różnica pomiędzy miesięcznym dochodem strony a udokumentowanymi przez nią wydatkami wynosi ponad 1.500 zł. Nawet więc uwzględniwszy, że kwotę tą należy jeszcze pomniejszyć o niezbędne koszty, jakie wiążą się zazwyczaj z wyżywieniem i zakupem środków czystości dla jednej osoby, stwierdzić przyjdzie, że umożliwia ona wygenerowanie środków na opłacenie pełnych kosztów postępowania w sprawie, do której niniejszy wniosek się odnosi, w tym wpisu od skargi, w kwocie 300 zł, bez uszczerbku dla jej koniecznych potrzeb życiowych. Dodatkowo warto odnotować, że wnioskodawczyni korzysta w przedmiotowej sprawie z pomocy fachowego pełnomocnika, a zatem ponosi fakultatywne koszty związane z zastępstwem prawnym, co niewątpliwie świadczy o istniejących po jej stronie możliwościach płatniczych. Skoro zaś jest w stanie wydatki takie ponosić, to trudno zgodzić się, aby równocześnie nie mogła uiścić obligatoryjnych kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa zwłaszcza, że nie są one w tej sprawie wysokie. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.