IV SO/Gl 3/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi z wniosku J.R. o wymierzenie Komendantowi Miejskiemu Państwowej Straży Pożarnej w G. grzywny w trybie art. 55 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia : zwolnić J. R. z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę [...] zł ([...] złotych) a w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy; W piśmie procesowym z dnia [...] r. J.R. wniósł o zwolnienie "w całości od kosztów sądowych". Następnie w dniu [...]r. J. R. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W jego treści ponownie wskazał, iż zakres zgłoszonego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że jest [...] i utrzymuje się z [...] oraz [...]" w rachunku bankowym. Wskazał też, iż osiąga dochód z tytułu renty w kwocie [...] zł, który nie wystarcza na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych. Nadmienił przy tym, że wspomniana renta jest "w [...]". Oświadczył, że gospodaruje samotnie oraz nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni [...] m2). Do wniosku dołączył wyciąg bankowy obrazujący operacje dokonane na koncie należącym do strony w okresie od [...] do [...] r. oraz potwierdzający [...] na tym rachunku bankowym w rozmiarze [...] zł, jak również to, że saldo dostępne w ramach przysługującego [...] wynosi [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, iż stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 tej ustawy mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani majątku, natomiast jedynym źródłem jego dochodu jest niewysoka renta. Stąd też - zdaniem Sądu - nie budzi wątpliwości okoliczność, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego w kwocie 100 zł przekracza możliwości finansowe skarżącego. Nie niej jednak w ocenie Sądu okoliczności sprawy nie uzasadniają całkowitego uwzględnienia zgłoszonego żądania. Godzi się bowiem zauważyć, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (art. 199 p.p.s.a.). Stąd też zastosowanie tej instytucji prawnej w zakresie obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych powinno sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na choćby częściowe sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8). W ocenie Sądu skarżący do osób takich nie należy, albowiem analiza okoliczności powołanych we wniosku oraz danych ujętych w przedłożonym wyciągu z rachunku bankowego J.R. nie wskazuje bowiem, aby sytuacja materialna i życiowa skarżącego była aż tak trudna, by uniemożliwiać przynajmniej częściową partycypację w kosztach związanych z niniejszym postępowaniem. Nie sposób bowiem nie zauważyć, iż skarżący nie ma żadnych innych osób na utrzymaniu, osiąga - jakkolwiek niewielki - to jednak stały miesięczny dochód w kwocie netto [...] zł (nadesłany wyciąg bankowy), a z jego oświadczeń nie wynika, aby w niniejszym przypadku zachodziły szczególne okoliczności (np. ciężka, obłożna choroba, poważne kłopoty rodzinne, niedostatek, nadzwyczajne zdarzenia losowe) mogące skutkować obciążeniem ponadprzeciętnie wysokimi wydatkami. Wprawdzie przedłożony wraz z wnioskiem wyciąg z rachunku bankowego strony potwierdza wprawdzie, iż rachunek ten wykazuje saldo [...][...] zł - stan na [...] r.), to jednakże analiza jego treści wskazuje, że wnioskodawca w dniu [...] r. dokonał wypłaty kwoty [...] zł, co świadczy o tym, iż może on swobodnie dysponować otrzymywanymi środkami finansowymi w ramach [...] przyznanego przez bank, wynoszącego [...] zł (kwota określonego w wyciągu salda dostępnego). Przeto też, wbrew twierdzeniom podnoszonym we wniosku, skarżący nie jest zatem osobą pozbawioną środków do życia. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że strona przy racjonalnym i oszczędnym gospodarowaniu jest w stanie pokryć przynajmniej niewielką części wpisu sądowego jaką jest kwota [...] zł ([...]% wymaganej opłaty) bez ryzyka poniesienia uszczerbku dla swych koniecznych potrzeb życiowych strony. Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Wobec powyższego, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności składających się na obraz stanu majątkowego skarżacego nie sposób zgodzić się, aby mógł on ponieść tak dotkliwą szkodę w wyniku uiszczenia kwoty [...] zł. Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan rzeczy, orzeczono jak w sentencji postanowienia, a to na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a..