IV SO/Gl 34/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (dotyczącego sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie uznania i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wychowawczych) postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; Wraz z wniesioną bezpośrednio do tutejszego Sądu skargą S. M. złożyła pismo procesowe, w którym zażądała ustanowienia pełnomocnika z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną. Następnie, odpowiadając na stosowne wezwanie, strona złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż domaga się ustanowienia adwokata, a nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. W treści tego formularza oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubentem (jak wynika z uzasadnienia decyzji administracyjnej stanowiącej kartę nr 5 akt niniejszej sprawy, jest on osadzony w Zakładzie Karnym i odbywa tam karę pozbawienia wolności do 20 marca 2019 r.) oraz trojgiem dzieci w wieku odpowiednio: 18, 16 i 8 lat. Równocześnie wskazała że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zaś źródłem utrzymania jej rodziny jest stypendium pobierane przez nią w ramach stażu, na który została skierowania przez Powiatowy Urząd Pracy, w kwocie 1.017,40 zł. Nadto dodała, iż ponosi koszty z tytułu opłat: za energię elektryczną (526 zł) oraz za gaz (50 zł). Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, strona nadesłała kopię decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu jej prawa do stypendium w okresie odbywania stażu, a także kopie dwóch innych decyzji, na mocy których uzyskała prawo do świadczeń rodzinnych na dzieci oraz do świadczeń wychowawczych (w tym na pierwsze dziecko). Jak wynika z treści tych decyzji, świadczenia wychowawcze pobiera na dwoje dzieci, gdyż jej najstarsza córka w lipcu 2018 r. osiągnęła pełnoletność. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że strona wnosi o przyznanie prawa pomocy w odniesieniu do sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 904/18, gdzie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja rozstrzygająca w zakresie świadczeń wychowawczych, które stanowią formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Przyjdzie zatem stwierdzić, że wnioskodawczyni jest w tej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a skoro tak, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskującej doprowadziła do konkluzji, że zachowała ona powyższy wymóg. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika, iż nie posiada żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z trojgiem dzieci (w tym dwoje małoletnich), których ojciec przebywa obecnie w Zakładzie Karnym. Jak przy tym potwierdzają nadesłane w toku postępowania dokumenty źródłowe, utrzymuje się ze stypendium otrzymywanego w ramach stażu, na który została skierowana przez Powiatowy Urząd Pracy oraz ze świadczeń o charakterze socjalnym (świadczenia wychowawcze oraz zasiłek rodzinny wraz z dodatkami). Mając na względzie powyższe uznano, iż strona zachowała przesłankę określoną w przywołanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Chociaż bowiem, pomimo wezwania nie nadesłała dokumentów potwierdzających wysokość obciążających ją kosztów utrzymania, trzeba stwierdzić, że nawet, gdyby ponoszone przez nią opłaty stałe były ponadprzeciętnie niskie, nie budzi wątpliwości, iż przyjąwszy same wydatki, jakie wiążą się zazwyczaj z wyżywieniem oraz zakupem koniecznych środków czystości i odzieży dla czterech osób, kwota dochodu w rozmiarze nieco ponad 2.500 zł nie wystarcza na dokonanie oszczędności umożliwiających opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach bytowych tej rodziny zwłaszcza, że dochód ten uzyskiwany jest w ramach świadczeń socjalnych oraz przysługujących z tytułu bezrobocia. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.