IV SO/Gl 64/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z.R. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego w kwestii wniosku Z.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt I OW 271/13 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach do rozpoznania wniosku Z.R. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu od orzekania w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego. W dniu 17 marca 2014 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek Z.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Powyższy wniosek został uzasadniony "totalnym ubóstwem, brakiem pracy i dochodów oraz odmową pomocy z MOPS". Ponadto wnioskodawca wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 25,30 m2 natomiast nie jest w posiadaniu żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył również, iż jest bezrobotny i nie ma w związku z tym żadnego dochodu. Zarządzeniem z dnia 26 marca 2014 r. referendarz sądowy wezwał Z.R. do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności poprzez: nadesłanie aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy, potwierdzającego fakt bezrobocia wnioskodawcy, podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (m. in. czynszu, opłat za tzw. media), przedłożenie dokumentów dotyczących zaległości płatniczych, jeżeli istnieją oraz wskazanie źródeł swojego utrzymania (decyzji administracyjnych o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej, pożyczek zaciągniętych w bankach). W wyznaczonym terminie wnioskodawca nie udzielił na wyżej wymienione wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 7 maja 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca nie zastosował się do wezwania z dnia 26 marca 2014 r. i nie uzupełnił wniosku, czyli tym samym nie wyjaśnił wszystkich okoliczności umożliwiających dokonanie oceny całokształtu jego sytuacji materialnej. Poza tym wyjaśniono, iż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie będzie podlegał rozpoznaniu z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą z ustawowego zwolnienia strony od kosztów w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 23 maja 2014 r. Z.R. złożył sprzeciw na postanowienie z dnia 7 maja 2014 r., domagając się przyznania prawa pomocy w osobie adwokata z urzędu. Jednocześnie oświadczył, że nie ma pracy, dochodów i jakiegokolwiek wsparcia od państwa, alimentów, czy też zasiłku stałego i dlatego "zmuszony jest głodować". Ponadto stwierdził, iż nie jest oskarżonym, aby musiał dokumentować swoje oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym, które zresztą można zweryfikować w stosownych urzędach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Poza tym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Natomiast art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeśli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga również fakt, iż zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia zgodnie z art. 259 P.p.s.a., strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Ponadto na podstawie art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony sprzeciw traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Analizując orzecznictwo sądów administracyjnych należy zauważyć, iż do wyłącznej oceny sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykazała, że spełnia stosowne przesłanki. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 71/09 LEX nr 564253). Poza tym, brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09 LEX nr 550327). Z akt sprawy wynika, że Z.R. złożył wniosek o ustanowienia adwokata jednakże nie udokumentował w żaden sposób danych zawartych w tym wniosku pomimo wezwania go do tego przez referendarza sądowego, dlatego też Sąd uznał za niewystarczające do przyznania prawa pomocy oświadczenia skarżącego. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego też na mocy art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.