I SA/Go 104/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi "B" sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił skarżącej spółce B sp. z o.o. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] określającej podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] września 2009 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzję nr [...] określającą skarżącej spółce podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006r. Decyzja została doręczona A.D. - pełnomocnikowi skarżącej spółki w postępowaniu przed Urzędem Kontroli Skarbowej – w dniu [...] września 2009 r. Pismem z [...] września 2009 r. skarżąca spółka udzieliła z kolei pełnomocnictwa dla Biura Usług F.M. do reprezentowania jej w przedmiotowej sprawie przed organami skarbowymi, organami kontroli skarbowej oraz sądami administracyjnymi. Pełnomocnictwo wpłynęło do organu II instancji 9 listopada 2009 r. W dniu [...] października 2009 r. wpłynął do Urzędu Kontroli Skarbowej wraz z odwołaniem wniosek pełnomocnika skarżącej spółki F.M. z [...] października 2009 r. o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Oba pisma zostały nadane na poczcie 15 października 2009 r. Do wniosku dołączono kserokopię zaświadczenia lekarskiego wystawionego dla pełnomocnika skarżącej spółki, z którego wynika, że w dniach [...] października 2009 r. pozostawał on w domu z uwagi na zły stan zdrowia i niezdolność do pracy. Do powyższej kserokopii zaświadczenia pełnomocnik skarżącej spółki dołączył kserokopię dokumentu notarialnego potwierdzającą zgodność kserokopii z okazanym oryginałem dokumentu (bliżej nieokreślonym). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, iż powodem niezachowania terminu był czynnik obiektywny w postaci jego niedyspozycji wynikającej z nagłego ataku choroby wirusowej "półpasiec". Podkreślił, że z uwagi na ciężki przebieg choroby nie było możliwości podpisania sporządzonego w dniu [...] października 2010 r. odwołania, a tym samym nie można przypisać mu winy w uchybieniu terminu. Organ II instancji zaskarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, iż pełnomocnik skarżącej spółki nie spełnił kumulatywnie przesłanek wymienionych w art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej uzasadniających przywrócenie terminu, w szczególności nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w jego uchybieniu. Zdaniem organu z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego nie wynika niemożność pełnomocnika skarżącej spółki do podpisania już sporządzonego i przygotowanego do wysłania odwołania. Powołując się na utrwalone orzecznictwo zaznaczył, że należyte dbanie o swoje interesy jak też ocena uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem powinny być rozpatrywane w oparciu kryterium starannego działania, które w szczególności powinno cechować osoby prowadzące biura podatkowe zawodowo trudniące się reprezentowaniem podmiotów gospodarczych. W ocenie organu pozostawienie podpisania odwołania sporządzonego w dniu [...] października 2009r . na ostatni dzień w którym upływał termin do jego wniesienia tj. 13 października 2009 r., w sytuacji świadomości jego upływu, świadczy o niezachowaniu należytej staranności przez pełnomocnika skarżącej spółki. Dodatkowo podkreślił, iż ewentualne wysłanie przedmiotowego odwołania przez pracowników biura podatkowego bez podpisu pełnomocnika skutkowałoby wezwaniem do jego uzupełnienia. Po uzupełnieniu braku odwołanie zostałoby jednak uznane za skutecznie wniesione. Na w/w postanowienie skarżąca spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wnosząc o jego uchylenie w całości. Jako główny zarzut podniosła to, że organ podatkowy nie uwzględnił faktu, że choroba pełnomocnika skarżącej spółki była choroba zakaźną o różnym nasileniu, ograniczającą kontakt z otoczeniem. Dodatkowo, przebywał on w tym okresie w miejscu zamieszkania, co jeszcze bardziej ograniczyło mu kontakt z pracownikami jego biura. Strona skarżąca przyznała, że odwołanie było przygotowane [...] października 2009 r., ale wymagało jeszcze konsultacji , uściśleń i podpisania. Sytuacja losowa w postaci nagłej choroby pełnomocnika przeszkodziła jej w dokonaniu tych czynności. Podkreśliła również, że organizacja pracy w biurze pełnomocnika nie dopuszczała możliwości wysyłki korespondencji bez jego podpisu, tym bardziej, iż pisma procesowe sporządza osobiście. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jest zgodne z prawem. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny między stronami. W sprawie jest bezsporne, że skarżącej doręczono decyzję w dniu 29 września 2009r., a termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 13 października 2009 r. Spór dotyczył zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do treści art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) , zwanej Ordynacja podatkowa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie ze złożeniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której był określony ustawowy termin. Powołany wyżej przepis uzależnia przywrócenie terminu od równoczesnego spełnienia czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy, 2) wniesienia przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowania terminu złożenia wniosku, 4) dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był termin. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej Spółki wystąpił z wnioskiem do właściwego organu z zachowaniem terminu wskazanego powyżej oraz dopełnił czynności, dla której termin był określony, tj. załączył do wniosku odwołanie. Oceniając, czy wystąpił brak winy, Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne, przyjmując obiektywne mierniki staranności. Jak podkreśla się w literaturze (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Ordynacja podatkowa". Komentarz. Warszawa 2009, s. 657; również B.Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki "Ordynacja podatkowa". Komentarz 2009, Wrocław 2009, s. 690) oraz w orzecznictwie (np. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r. , sygn. akt I FSK 374/2006, LEX nr 262725 oraz wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99 LEX nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98 LEX nr 39797;) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym przeszkoda owa powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy) - por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r. , sygn. akt I FSK 374/06, LEX nr 262725, wyrok z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 629/07, LEX nr 350945, wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA1259/98 , LEX nr 44754). Należy również wskazać, że do przywrócenia terminu nie jest konieczne udowodnienie, iż zainteresowany nie dotrzymał terminu bez swojej winy. Wystarczy samo uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym. Prawdopodobieństwo jest środkiem, który nie musi dawać pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił i ocenił, że pełnomocnik skarżącej Spółki nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Jak już wyżej wskazano, o niezawinieniu, można mówić wówczas, gdy niedopełnienie obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego wysiłku. Oceniając działanie skarżącej, nie można przyjąć, że było ono niezawinione. Okoliczności faktyczne powołane we wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. choroba zakaźna pełnomocnika skarżącej Spółki, uniemożliwiająca ponoć kontakt z pracownikami kancelarii nie wskazują na to, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych czy szczególnych, których nie można było uniknąć i które mogłyby usprawiedliwiać działanie pełnomocnika skarżącej. Podkreślić należy, że odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało nadane w urzędzie pocztowym 15 października 2009r., w trakcie trwania choroby ([...] października 2009r.). Skoro istniała możliwość wysłania tych dokumentów 15 października 2009r., to brak jest dostatecznych podstaw, by przyjąć, że takiej możliwości nie było w ostatnim dniu do złożenia odwołania tj. 13 października 2009 r. Słusznie też organ wskazał, że można było złożyć nawet niepodpisane odwołanie, gdyż jest to brak formalny. W tej sprawie zresztą odwołanie zostało podpisane przez pełnomocnika. Nie wskazał on jednak, jakie to okoliczności uniemożliwiły podpisanie i wysłania odwołania 13 października 2009 r., skoro czynności te wykonał i tak w trakcie choroby, dwa dni później, 15 października 2009 r. Zdaniem Sądu organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego stwierdzając, iż niedochowanie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek niezachowania przez pełnomocnika skarżącej szczególnej staranności w prowadzeniu spraw Spółki. Skarżąca decydując się na konkretnego pełnomocnika, prowadzącego Biuro Usług i powierzając mu prowadzenie jej spraw, musiała liczyć się z konsekwencjami takiego wyboru. W okolicznościach niniejszej sprawy spóźnione wysłanie sporządzonego wcześniej odwołania nie nastąpiło bez winy pełnomocnika strony, skutkiem czego uzasadniona była odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić. |Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Stefan Kowalczyk |Dariusz Skupień |