I SA/Go 1069/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008 r. sprawy ze skargi "QS" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego należności celnych oddala skargę. Skarżąca spółka "QS" sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2007 roku nr [...]. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2007r. i wydana została w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] października 2005r. uznającą zgłoszenie celne SAD [...] z [...] maja 2004r. za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowania stawki celnej oraz kwoty należności celnych przywozowych i kwoty podatku od towarów i usług dla towaru oraz dokonującą ponownego naliczenia należności celnych i należnego podatku VAT. Naczelnik Urzędu Celnego po przeprowadzeniu wznowionego postępowania celnego: uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] października 2005r., umorzył postępowanie celne wszczęte postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. oraz uznał zgłoszenie celne nr [...] z [...] maja 2004r. za prawidłowe. Organ pierwszej instancji wskazał, że zwrotu nadpłaconego cła wraz z odsetkami wyrównawczymi w łącznej kwocie 8112,40 zł dokona Dyrektor Izby Celnej w trybie art. 250 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny . Rozliczenie powstałej nadpłaty w podatku od towaru i usług w kwocie 1455,30 zł dokona właściwy dla podatnika Naczelnik Urzędu Skarbowego. Jednocześnie organ wskazał, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności nie było wynikiem błędu organu celnego. Od decyzji tej pełnomocnik skarżącej spółki złożył odwołanie zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, poprzez naruszenie przepisu art. 78 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa wobec odmowy przyznania stronie oprocentowania od stwierdzonych nadpłat i wniósł o uchylenie decyzji zaskarżonej części i zasądzenie odsetek od nadpłaconego cło, od odsetek naliczonych od długu celnego nieziszczonego w terminie oraz od nadpłaconego podatku VAT. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego . W skardze pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w części dotyczącej odmowy przyznania stronie oprocentowania od nadpłaconego cła, od odsetek naliczonych od długu celnego nieuiszczonego w terminie oraz od nadpłaconego podatku VAT oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że nie zgadza się z twierdzeniem organu odwoławczego, że niewłaściwe ustalenie należności celnych nie było wynikiem błędu organu celnego i dlatego stronie nie należą się odsetki od zwróconych nadpłat. Skarżąca wskazuje, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a strona w żaden sposób nie przyczyniła się do powstania tego błędu. Skarżąca wskazała, że pismo organu celnego z prośbą o weryfikację świadectwa pochodzenia nie zostało przesłane na właściwy adres organu. Wysłane przez organ celny pismo z uwagi na skierowanie go na niewłaściwy adres, w ocenie skarżącego ogóle nie było merytorycznie rozpoznane przez właściwe organy i tylko dlatego też organ celny nie otrzymał na nie żadnej odpowiedzi. Skarżąca wskazała, że w żadnym wypadku nie może ponosić negatywnych konsekwencji wysłania przez organ celny wniosków weryfikacyjnych na błędne adresy, tylko z tego powodu, że organ w toku prowadzonego postępowania korzysta z całkowicie nieprawdziwych danych, a w szczególności z nieprawdziwych adresów instytucji zagranicznych. Organ celny powinien wykazywać szczególną uwagę i staranność przy prowadzeniu postępowania w tym zakresie, albowiem przy wysyłaniu wniosku weryfikacyjnego do instytucji zagranicznej na błędny adres, jest pewne, że instytucja ta nie udzieli organowi celnemu żadnej odpowiedzi z uwagi na to, iż wniosek do niej nie trafi. W ocenie skarżącej organ celny swoim działaniem rażąco naruszył przepisy postępowania celnego, a w szczególności przepisy nakładające na organ celny obowiązek prowadzenia postępowania w sposób rzetelny i staranny, celem dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego i Dyrektor Izby Celnej nie jest właściwym organem pod adresem którego adresowane winno być żądanie dotyczące zasądzenia na rzecz skarżącej odsetek z tytułu nadpłaconego podatku VAT. Na mocy art. 250 § 3 Kodeksu celnego możliwym jest tylko zasądzenie odsetek od nadpłaconego cła, jednakże pod warunkiem jakim jest błąd organu celnego przy ustaleniu kwoty długu celnego. W kwestii kierowania do władz chińskich wniosków o weryfikację dowodów pochodzenia organ wskazał, iż posiłkuje się przede wszystkim danymi wskazanymi przez Ambasadę Rzeczpospolitej Polskiej. Dane adresowe aktualizowane są na bieżąco w oparciu o adresy widniejące na otrzymanych z zagranicy wynikach weryfikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się nie zasadna. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w zakresie swojej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jaki i przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Spór pomiędzy skarżącą a organem odnosił się do uznania czy w niniejszej sprawie stronie przysługują odsetki od nadpłaconego cła, od odsetek wyrównawczych oraz od nadpłaconego podatku od towarów i usług. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić jaki organ jest właściwy do rozstrzygnięcia w zakresie odsetek od nadpłaconego: cła, podatku od towarów i usług oraz od odsetek wyrównawczych oraz od których z wymienionych należności odsetki przysługują. Na mocy przepisu art. 39 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 54, poz. 535 ze zm.) organem właściwym w sprawie postępowań dotyczących zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla podatnika, pomimo tego, że organem właściwym dla poboru i określania ich wysokości w decyzji podatkowej był celny organ podatkowy (odpowiednio naczelnik urzędu celnego bądź - w drugiej instancji - dyrektor izby celnej). Tym samym Naczelnik Urzędu Celnego nie jest organem właściwym do rozpoznania sprawy w zakresie zwrotu nadpłaty w podatku od towarów i usług jak i odsetek z tego tytułu. Natomiast odnosząc się do odsetek od nadpłaconego cła i odsetek wyrównawczych, to zgodnie z treścią art. 250 § 3 kodeksu celnego, od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Zgodnie przepisem art. 3 § 1 pkt 8 Kodeksu celnego przez użyte w Kodeksie celnym określenie "należności celne przywozowe" należy rozumieć cła i inne opłaty związane z przywozem towarów. Do innych opłat, o których mowa w tym przepisie, zaliczone są opłaty celne dodatkowe nakładane na niektóre towary oraz czasowe opłaty specjalne wprowadzone dla ochrony rynku. Oprócz tych opłat, w art. 275 Kodeksu celnego wymieniono cztery różne kategorie opłat pobieranych w sprawach celnych, wśród których wyróżnić trzeba opłaty za wydanie decyzji o pozwoleniu na określoną działalność, opłaty za świadczenie konkretnej usługi oraz opłaty administracyjne za czynności procesowe i materialnotechniczne, a także opłaty manipulacyjne oraz opłaty manipulacyjne dodatkowe. Z treści art. 3 § 1 pkt 8 i art. 275 Kodeksu celnego wynika, że odsetki wyrównawcze nie należą do żadnej z tych kategorii opłat celnych. Cło i inne opłaty są pobierane przez organ celny z tytułu przywozu towarów na polski obszar celny, podczas gdy odsetki wyrównawcze są obliczane w wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu. Odsetki wyrównawcze stanowią zatem samodzielną należność, a ich zwrot z odsetkami mógłby nastąpić, gdyby wyraźny przepis tak stanowił. Przepisem takim nie jest art. 250 § 3 Kodeksu celnego, gdyż reguluje on zasady zwrotu należności celnych, do których odsetki wyrównawcze nie zaliczają się. Tym samym brak jest podstaw do rozstrzygania w przedmiocie zwrotu odsetek od odsetek wyrównawczych (podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z dnia 29 czerwca 2005r. sygn. akt I GSK 476/2005; lex nr 308409). Wobec powyższego wskazać należy, że Naczelnik Urzędu Celnego jako organ I instancji, a Dyrektor Izby Celnej jako organ II instancji – jako właściwe organy uprawnione są do rozstrzygania o odsetkach od wymienionych wyżej należnościach – niniejszej sprawie wyłącznie od nadpłaconego cła. Jednakże skarga w niniejsze sprawie nie z tego względu okazała się bezzasadna. Elementem każdej decyzji administracyjnej jest rozstrzygnięcie, nazywane niekiedy osnową decyzji administracyjnej. Warto zaznaczyć, że jest to jeden z tych elementów składowych decyzji, bez którego decyzja nie może istnieć. Jest to więc bezwzględnie obowiązujący element każdej prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej. Treść rozstrzygnięcia jest zawsze związana z przedmiotem postępowania i stanowi swoistą odpowiedź organu administracyjnego na postawione w podaniu żądanie strony. Zawiera ono uprawnienie lub obowiązek, wyrażany najczęściej w postaci formuły: przyznaję, ustalam, określam, zezwalam, wymierzam, udzielam itp. Rozstrzygnięcie sprawy stanowi zatem "rdzeń decyzji w postępowaniu administracyjnym" (W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne..., s. 102), musi być zatem sformułowane "ze szczególną dbałością o jasność i precyzję wypowiedzi" (W. Dawidowicz, tamże, s. 103). W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie zawierały rozstrzygnięcia w przedmiocie "odmowy przyznania stronie oprocentowania od nadpłaconego cła, od odsetek naliczonych od długu celnego nieziszczonego w terminie oraz od nadpłaconego podatku VAT". Decyzja nie zawierała rozstrzygnięcia w zakresie w jakim zostało złożone odwołanie a następnie skarga do Sądu. W zaskarżonej decyzji brak rozstrzygnięcia czyli niezbędnego elementu stanowiącego o tym w jaki sposób organ załatwił sprawę strony w tym zakresie. W niniejszej sprawie brak stwierdzenia, iż organ odmówił przyznania stronie "oprocentowania od nadpłaconego cła, od odsetek naliczonych od długu celnego nieziszczonego w terminie oraz od nadpłaconego podatku VAT" jak również brak stwierdzenia, że takie "oprocentowanie przyznał" powoduje, że nie ma w tym zakresie rozstrzygnięcia. Za rozstrzygnięcie w tym zakresie nie można uznać stwierdzenia Naczelnika Urzędu Celnego , iż "niewłaściwe ustalenie kwoty należności nie było wynikiem błędu organu celnego". Rozstrzygnięciem w tym zakresie nie jest również ustosunkowanie się Dyrektora Izby Celnej do zarzutów podniesionych w odwołaniu. W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że "niewłaściwe ustalenie nie wynikało z jakiegokolwiek błędu organu celnego". Przedmiotem rozstrzygnięcia na podstawie art. 250 § 3 kodeksu celnego jest przyznanie bądź odmowa przyznania odsetek od zwracanych należności celnych. Nie jest rozstrzygnięciem w tym zakresie stwierdzenie, czy ustalenie kwoty należności było (czy też nie było) wynikiem błędu organu celnego. Ustalenie tej okoliczności jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zwrotu odsetek od należności celnych, jednakże okoliczność ta sama w sobie nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej. Ocena czy w sprawie okoliczność ta została prawidłowo ustalona, następuje dopiero na etapie oceny decyzji wydanej w przedmiocie odsetek od zwracanych należności celnych. W niniejszej sprawie decyzja w tym zakresie nie została wydana. W przedmiotowej sprawie, postępowanie toczyło się w trybie wznowienia postępowania. Z tego też względu postępowanie to winno się zakończyć w sposób określony w przepisie art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej. Wniosek strony z dnia [...] grudnia 2006r. obejmował wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2006r. oraz uchylenie wskazanej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Organ I instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie objęło uchylenie w całości decyzji z dnia [...].10.2005r. i umorzenie postępowania wszczętego postanowieniem z dnia [...].08.2005r. w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, co w konsekwencji spowodowało uznanie za prawidłowe zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. jakiego dokonała strona. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że ze względu, iż zaskarżona decyzja nie rozstrzygała o odmowie przyznania odsetek od zwracanych należności celnych - nie było podstaw do dokonywania oceny w uzasadnieniu decyzji czy ustalenie należności decyzją z dnia [...] października 2005r. było, czy też nie było wynikiem błędu organu celnego. Z tego też względu, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca wydana została z naruszeniem przepisu art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej. Pomimo powołania przez organy celne w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepisu art. 250 § 3 kodeksu celnego i stwierdzeniu w uzasadnieniu, że niewłaściwe ustalenie należności celnych nie wynikało z jakiegokolwiek błędu organu celnego – w skarżonej decyzji brak było rozstrzygnięcia do którego odnosiłaby się zarówno przywołana podstawa jak i uzasadnienie. Tym samym zaskarżona decyzja we wskazanym zakresie narusza dyspozycję art. 210 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. Naruszenie to nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Skarżący wskazał, że organ w toku postępowania rażąco naruszył przepisy art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z przepisem art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne i przepisem 250 § 3 kodeksu celnego, poprzez odmowę przyznania stronie oprocentowania o nadpłaconego cła (...) i z tego względu wniósł o uchylenie decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania stronie oprocentowania od nadpłaconego cła (...). Z uwagi, że w zaskarżonej decyzji nie było rozstrzygnięcia na które złożona została skarga, nie można uznać, iż w toku postępowania organ naruszył przywołane przepisy. Tym samym w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji, a tym samym zaskarżona decyzja nie została wydana w tym zakresie z rażącym naruszeniem prawa – na co wskazuje strona skarżąca. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja w całości jest korzystna dla strony. Brak rozstrzygnięcia w zakresie przyznania bądź też odmowy przyznania odsetek od należności celnych nie stanowił elementu niezbędnego zaskarżonej decyzji. Powyższe może stanowić rozstrzygnięcie odrębnej decyzji. Zaskarżona decyzja więc nie jest dotknięta wadą nieważności, nie można również uchylić decyzji w części w której brak jest wskazanego rozstrzygnięcia. Z tego też względu wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie stanowiłoby naruszenie przepisu art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270z póz. zm.). Z tych też względów na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. |Asesor WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Dariusz Skupień |Jacek Niedzielski |