I SA/Go 1122/07
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-01-14
Skład orzekający: Referendarz sądowy Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona ubiegająca się o pomoc prawną nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie, a samo oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, niepoparte dokumentami źródłowymi, jest niewystarczające do uwzględnienia wniosku, zwłaszcza po wezwaniu do uzupełnienia braków.Stan faktyczny
Skarżący M.T. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. W uzasadnieniu wskazał, że może zapłacić wpis do 5.000 zł, ale w ratach, i nie posiada oszczędności. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochody żony, jednak pismo nie zostało odebrane z poczty. Wobec braku uzupełnienia wniosku, sąd rozpoznał go na podstawie dotychczasowych oświadczeń.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.T. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kolejne miesiące od lipca 2003 roku do lutego 2004 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wraz ze skargą na wskazaną na wstępie decyzję, M.T. (skarżący) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, iż nie jest w stanie ponieść całości wpisu od skargi. Oświadczył, że ma pieniądze na zapłatę wpisu nie przekraczającego 5.000 zł, pod warunkiem wszakże rozłożenia tej należności na 5 miesięcznych rat. Podniósł, że nie posiada oszczędności ani wartościowego majątku. Nadto z uzasadnienia wniosku oraz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący mieszka wspólnie z żoną i czteroletnią córką. Utrzymuje się z działalności gospodarczej, z której miesięczne dochody określił na 3.800 zł netto (4.692 zł brutto). Pomiędzy skarżącym i jego żoną obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Żona skarżącego jest współwłaścicielką domu mieszkalnego oraz samochodu osobowego.
Na podstawie zarządzenia z dnia 11 grudnia 2007 r. skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, tj. deklaracji podatkowych składanych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych, a także oświadczenia o źródle i wysokości dochodów żony jak również oświadczenia o wysokości miesięcznych wydatków.
Pismo zawierające wezwanie zostało wysłane na adres wskazany w skardze, lecz z uwagi na nieobecność skarżącego w domu zostało w dniu 17 grudnia 2007 r. umieszczone w Urzędzie Pocztowym. Następnie wobec niepodjęcia pisma pomimo dwukrotnego awizo (17 i 27 grudnia 2007 r.) w dniu 4 stycznia 2008 r. przesyłka pismem została zwrócona sądowi.
Do dnia posiedzenia do sądu nie wpłynęły żądane dokumenty i oświadczenia.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej cyt. jako "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika zatem, że ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o jego przyznanie.
Oświadczenie skarżącego złożone we wniosku nie było wystarczające do dokonania jego sytuacji majątkowej. W szczególności należy zwrócić uwagę, że nie zostało poparte dokumentami źródłowymi potwierdzającymi wysokość dochodów i stan posiadania M.T. i jego żony.
W związku z tym w trybie art. 255 p.p.s.a. wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych oraz oświadczeń dotyczących jego stanu majątkowego. Ponieważ pismo zawierające wezwanie nie zostało fizycznie doręczone skarżącemu, należy przyjąć wynikające z art. 73 p.p.s.a. prawne domniemanie doręczenia z upływem siedmiodniowego terminu odbioru przesyłki (liczonego od powtórnego awizo). Skoro zatem pismo sądowe zawierające wezwanie awizowano powtórnie 27 grudnia 2007 r. termin jego odbioru upłynął 3 stycznia br. Siedmiodniowy termin do złożenia żądanych dokumentów rozpoczął w konsekwencji bieg 4 stycznia i upłynął 11 stycznia 2008 r. (piątek).
Wobec niezłożenia przez skarżącego żądanych dodatkowych dokumentów i oświadczeń jego wniosek podlegał rozpoznaniu w oparciu o treść oświadczenia zawartego w formularzu wniosku (post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r. II OZ 1112/06 ONSAiWSA z 2007 r. zesz. 4 poz. 79).
Te jednak nie były wystarczające do dokonania kategorycznych ustaleń dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego. Nie zostały poparte żadnymi dokumentami obiektywnie potwierdzającymi stan posiadania i wysokość dochodów skarżącego i jego żony, która, nawiasem mówiąc, pomimo, iż w małżeństwie skarżącego panuje ustrój rozdzielności majątkowej obowiązana jest - zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - do pomocy finansowej dla współmałżonka.
Samo oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie pozwala zatem na stwierdzenie czy i w jakiej wysokości skarżący mógłby ponieść koszty sądowe.
Uwzględniając powyższe, wobec niewykazania przez skarżącego przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych, postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło