I SA/Go 1138/07

Dnia 13 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dnia 22 grudnia 2007r. skarżący W.D. złożył, składając oświadczenie na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podnosząc, iż w związku z uiszczeniem zaległego podatku jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu. Na zarządzenie referendarza sądowego, skarżący został wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) do złożenia składanych przez skarżącego oraz jego żonę, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, wykazu i wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony za ostatnie 2 miesiące oraz złożenia oświadczenia, czy skarżący i jego żona uiścili podatek, który został powołany we wniosku. W wykonaniu zobowiązania skarżący przedłożył wydruki ewidencji sprzedaży VAT z prowadzonej przez niego działalności za okres od października do grudnia 2007r., wyciąg z rachunku bankowego z saldem końcowym na dzień 15 stycznia 2008r. w kwocie 1.295,00 zł oraz dowód wpłaty kwoty 167.047, 00 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 23 stycznia 2008r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż skarżący nie wykazał przesłanek udzielenia prawa pomocy. Nie udowodnił, że poniesienie kosztów sądowych w pełnej wysokości może uniemożliwić mu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Od wskazanego postanowienia, doręczonego w dniu 30 stycznia 2008r., w dniu 5 lutego 2008r., z zachowaniem terminu, skarżący złożył sprzeciw. W jego treści, w sposób dorozumiany, domagał się uwzględnienia wniosku i zwolnienia od kosztów sądowych podnosząc, że jego sytuacja materialna jest trudna, a dochody niestabilne. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił nieuwzględnienie comiesięcznych kosztów i wydatków, w tym spłaty czterech kredytów o łącznej wysokości ok. 700 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Prawo pomocy obejmuje na podstawie art. 244 §1 p.p.s.a., między innymi, zwolnienie od kosztów sądowych. Jego zakres częściowy, zgodnie z art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a., może obejmować zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Sąd, oceniając przedmiotowy wniosek jest zobowiązany badać aktualną sytuację materialną skarżącego. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd podziela stanowisko, ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art.199 p.p.s.a, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006r., II FSK 741/06). Trafne jest wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Referendarza Sądowego stanowisko, iż analiza sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego małżonki wskazuje, iż wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie stwarza dla wnioskującego obciążenia o wyjątkowym charakterze, prowadzącym tym samym do ograniczenia jego prawa do sądu. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów i oświadczeń wynika, z oświadczeń i dokumentów przedstawionych przez skarżącego wynika, że mieszka on wraz z żoną i wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Oboje utrzymują się z prowadzenia działalności gospodarczej (każde z nich prowadzi ją odrębnie), przy czym swoje miesięczne dochody skarżący zadeklarował na 3500 zł, zaś żony na 3500 zł. Przedstawione miesięczne obliczenia dochodu zaświadczają jednak, że w 2007 roku dochód skarżącego wyniósł 79.503,18 zł. W.D. jest nadto właścicielem domu mieszkalnego, trzech nieruchomości oraz dwóch samochodów osobowych marki [...] oraz [...] (o wartości - odpowiednio: 20.000 i 50.000 zł). Dochody skarżącego i jego żony przekraczają zatem średnie wielkości przyjmowane dla typowych grup społecznych według wskaźników publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Posiada wraz z małżonką wartościowy majątek ruchomy i nieruchomości. Każde z nich prowadzi dochodową działalność gospodarczą, która, jak można przyjąć z treści oświadczenia, jest kontynuowana i przynosi dochody. Nadto z dokumentów złożonych w sprawach ze skargi żony skarżącego – E.D. (I SA/Go 1133/07, I SA/Go 1134/07, I SA/Go 1135/07) wynika, że jej dochody wyniosły w październiku 2007 r. 1.940 zł, a w listopadzie i grudniu po 4.400 zł. Nie można w tej sytuacji uznać, że uiszczenie wpisu przekroczy ich możliwości płatnicze i to nawet uwzględniając, że W.D. i jego żona złożyli jednocześnie skargi na łącznie 6 decyzji podatkowych, a w każdej z nich wpis sądowy ustalono na 500 zł. W odniesieniu się do argumentacji powołanej w sprzeciwie skarżącemu należy wskazać, iż sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2007r., I GZ 235/07). Ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa bowiem na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że wnioskujący powinien podjąć czynności mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje. Sporządzenie wniosku na formularzu ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej skarżącego. Nie uchybia to ustawowej kompetencji do domagania się dodatkowych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych dotyczących okoliczności wymienionych we wniosku, tym bardziej jeśli, tak w jak w tej sprawie, istniały wątpliwości, co zasadności żądania. Uwzględniając, iż skarżący nie jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, rozpoznanie wniosku poprzedzało wskazanie mu konkretnych dokumentów źródłowych niezbędnych do merytorycznej oceny wniosku. Takie dokumenty nie zostały złożone. Skarżący zaś przedstawiając wyżej opisane wydruki i kopie nie wyjaśnił przyczyn dla których przedłożone dokumenty nie pokrywają się z treścią zobowiązania. Treść przedstawionych przez skarżącego na kartach 26-33 akt sprawy dokumentów nie uzasadnia przesłanek przyznania prawa pomocy. Niezłożenie żądanych dowodów może być w tej sytuacji traktowane jako nie wykazanie podstaw do przyznania prawa pomocy (wyrok NSA z dnia 8 listopada 2006r., II OZ 1112/06). Podnoszone w sprzeciwie zarzuty mają ogólnikowy charakter i nie znajdują uprawdopodobnienia w treści oświadczenia oraz wzmiankowanych dokumentach. Z tych względów, podobnie jak treść oświadczenia pozostały one niewykazane. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 255, 254 § 1 i 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.