I SA/Go 1179/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 stycznia 2011 r. sprawy w przedmiocie rozpoznania sprzeciwu na postanowienie referendarza z dnia 15 grudnia 2010 r. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do kwietnia 2006 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników za zobowiązania spółki cywilnej w podatku akcyzowym za te okresy postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżący K.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do kwietnia 2006 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników za zobowiązania spółki cywilnej w podatku akcyzowym. Wraz ze skargą złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym powyższego wniosku referendarz odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd nie mógł wziąć pod uwagę wszystkich oświadczeń i dokumentów, niezbędnych do analizy rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i jego żony. Skarżący udokumentował swoją sytuację materialną, ale nie przedłożył dokumentów i oświadczeń, dotyczących sytuacji majątkowej jego żony i to mimo wcześniejszego wezwania. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. skarżący wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie, załączając do niego dokumentację odzwierciedlającą sytuację majątkową jego żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, zważył, co następuje: Prawo pomocy obejmuje zgodnie z art. 244 § 1 p.p.s.a. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym może być ono przyznane skarżącemu w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zgodnie z § 4 cytowanego artykułu częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej . W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i swojej rodziny. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Jednak należy dodać, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04 (niepubl.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, iż ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek w zakresie przyznania tego prawa. Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. W oparciu o całokształt złożonych dokumentów, w szczególności sytuację rodzinną i materialną wnioskodawcy, opartą na analizie kosztów postępowania sądowego i aktualnej sytuacji finansowej strony, Sąd doszedł do przekonania, że strona zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. Sąd wziął pod uwagę fakt, że w czasie ostatniego roku sytuacja majątkowa jego żony, z którą wprawdzie pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej, ale prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, uległa pogorszeniu – straciła pracę i pozostaje na zasiłku dla bezrobotnych. Biorąc pod uwagę również okoliczność, że łączne dochody gospodarstwa domowego skarżącego i jego żony, które według przedłożonych dokumentów wynoszą 2158,48, co oznacza, że są poniżej minimum socjalnego, które według "Informacji o wysokości minimum socjalnego w czerwcu 2010 r.", sporządzonej przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych i opracowanej przez dr Piotra Kurowskiego, wyniosło 2375, 72 zł. Sąd zważył, że opłacenie wpisu od skargi przewyższa całkowicie możliwości finansowe skarżącego i jego rodziny. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżącego może w przyszłości ulec zmianie, dlatego przyszła ocena ewentualnej zdolności finansowania kosztów sądowych zależeć będzie od aktualnej oceny stanu majątkowego skarżącego. Mając zatem na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.