I SA/Go 1184/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2012 r. wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia, decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżąca B.W. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] wniesionej do tut. Sądu zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznawania z uwagi na nie uzupełnienie w terminie braku formalnego wniosku o prawo pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 24 kwietnia 2012 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego do skargi w wysokości 200 zł. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu doręczono skarżącej w dniu 11 maja 2012 r. Pismem dnia [...] maja 2012 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku podała, że w związku ze złym samopoczuciem spowodowanym głównie bólem głowy od dnia 16 maja 2012 r. nie była w stanie wykonać praktycznie żadnych czynności. Ból zmalał dopiero 21 maja 2012r., w którym to dniu skarżąca odbyła wizytę u lekarza. Zły stan zdrowia potwierdza jej zdaniem zalecenie lekarskie pozostania w domu, na dowód czego dołączyła zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA (karta 71 akt sądowych) z którego wynika, że skarżąca była niezdolna do pracy w dniach 21 -31 maja 2012r. We wskazaniach - poz. 16 zaświadczenia – podano, iż chory może chodzić. Skarżąca zaznaczyła, że dopiero gdy stan jej zdrowia uległ poprawie tj. 21 maja 2012r. poprosiła córkę o dokonanie przelewu tytułem uiszczenia wpisu od skargi, gdyż sama nie była w stanie pójść na pocztę. W jej ocenie, niedochowanie terminu wynikało z okoliczności, na które nie miała żadnego wpływu, w związku czym co najmniej uprawdopodobniła brak winy w jego uchybieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 – dalej cyt. jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 w/w ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., VSA 793/03,). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (z post. NSA z 2.10.2002 r., VSA 793/03). Zaś ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od złożonej skargi, który nie była w stanie uiścić w terminie z uwagi na zły stan zdrowia. Tak uzasadniony wniosek w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca - wbrew temu co twierdzi - wnosząc wniosek o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniła braku winy w jego uchybieniu. W orzecznictwie ugruntowany jest bowiem pogląd, że tylko nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, może uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu (por. wyrok NSA z 3.08.2001, I SA/Wr 676/99, niepubl.). Skarżąca tymczasem powołując się na zły na stan zdrowia, wskazała jedynie na złe samopoczucie spowodowane głównie bólem głowy, przez co nie była zdolna uiścić wpisu w terminie, co nie można uznać za wystarczające. Przede wszystkim za brakiem winy nie przemawia jedynie stwierdzenie o złym samopoczuciu. Ponadto gdyby nawet przyjąć, że stan zdrowia uległ pogorszeniu w sposób nagły, to niewątpliwie skarżąca nie wykazała, iż nie była w stanie wyręczyć się osobą trzecią w dokonaniu czynności, wręcz przeciwnie, zaznaczając, że przelew po terminie dokonała na jej prośbę córka, wskazuje na możliwość skorzystania z pomocy innej osoby. Tym samym, wiedząc o upływającym w dniu 18 maja 2012 r. terminie do uiszczenia wpisu, skarżąca nie wykazała, że – z uwagi na zły stan zdrowia trwający od 16 maja 2012 r. – w dniach 16-18 maja 2012 r. nie miała możliwości skorzystać z pomocy osoby trzeciej w celu uiszczenia wpisu od skargi. Ponadto podkreślania wymaga również, że skarżąca w złożonym formularzu PPF (karta 51 kat sądowych) wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem i córką, a zatem krąg domowników z których pomocy mogła skorzystać w celu uiszczenia wpisu od skargi, nie ograniczał się tylko do córki. Z kolei przedłożone zwolnienie lekarskie od pracy samo w sobie nie jest potwierdzeniem braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika (zob. wyrok NSA z 4.11.1998 r., III SA 1243/97). Ponadto, z przedłożonego w sprawie zaświadczenia lekarskiego wynika, że skarżąca była niezdolna do pracy w dniach 21-31 maja 2012 r., a zatem już po upływie terminu do uiszczenia wpisu, w związku z czym jest ono bez znaczenia dla sprawy. Na marginesie należy jedynie dodać, że w w/w zwolnieniu lekarskim wskazania lekarskie nie obejmują konieczności leżenia (poz. 16 zaświadczenia), zatem nie można przyjąć, że dolegliwość skarżącej była na tyle poważna, że nie mogła wykonać żadnych czynności. Tak więc, gołosłowne twierdzenie skarżącej o złym stanie zdrowia oraz brak uprawdopodobnienia niemożności wyręczenia się osobą trzecią w dokonaniu czynności powoduje, iż wniosek nie może zostać – zdaniem Sądu – uwzględniony. Przeciwna konstatacja prowadziłaby bowiem do sytuacji, w której każdy kto nie wykazuje należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, powołując się jedynie na złe samopoczucie, byłby uprawniony do skorzystania z instytucji przywrócenia terminu. Przeczyłoby to jednak istocie samej instytucji, która ma charakter wyjątkowy. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.