I SA/Go 1194/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-02-08
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Barbara Rennert, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe zasadnie odmówiły umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej podatników, gdy istniał ważny interes podatnika, ale brak było interesu publicznego?Ratio decidendi
Instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter wyjątkowy i jest związana z uznaniem administracyjnym. Nawet jeśli istnieje ważny interes podatnika, organ podatkowy nie jest zobowiązany do umorzenia zaległości, jeśli brak jest interesu publicznego. W sytuacji, gdy zaległość jest skutecznie egzekwowana, a podatnicy posiadają majątek i stałe źródła dochodów, rezygnacja z egzekucji na rzecz innych wierzycieli nie jest zgodna z interesem publicznym. Umorzenie nie jest przeznaczone do rozwiązywania kryzysów finansowych wynikających ze spłaty kredytów i pożyczek.Stan faktyczny
Podatnicy złożyli wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., argumentując trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, uznając istnienie ważnego interesu podatnika, ale brak interesu publicznego. Podkreślono, że zaległość jest skutecznie egzekwowana, a podatnicy posiadają majątek. Decyzje te zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi W.K., Ł.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.
W dniu 4 listopada 2011 r. Ł.K. i W.K. wnieśli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie 41.971 zł wraz z odsetkami w wysokości 715 zł.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:
W dniu 1 lipca 2010 r. Ł. i W. małżonkowie K. wnieśli do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Skarżący umotywowali prośbę tym, że w listopadzie 2009 r. podpisali z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umowę o umorzeniu ich wierzytelności. Nikt ich nie poinformował, że od umorzonego zadłużenia należy płacić podatek. Wskazali, że są schorowani i całkowicie niezdolni do pracy. Ich renty są bardzo niskie i nie stać ich na zapłacenie tak wysokiej kwoty podatku.
Na dzień 1 lipca 2010 r. zaległości skarżących w podatku dochodowym za 2009 r. wynosiły 41.971 zł, a odsetki 715 zł.
Ze złożonego przez W.K. oświadczenia o stanie majątkowym jego i jego żony Ł., złożonego w lipcu 2010 r. oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że małżonkowie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym - on rencista (787,18 zł, potrącenia 229,54 zł), ona emerytka (724,49 zł, potrącenia 210,12 zł). Są współwłaścicielami domu jednorodzinnego o powierzchni 70 m2, w którym mieszkają oraz gruntów rolnych o powierzchni 6,23 ha. Dodatkowo uzyskują dochód w postaci 500 kg pszenicy z 1 hektara rocznie w związku z dzierżawą gruntów rolnych. Nie są właścicielami samochodu, jedynie użytkują auto syna – [...] (rok prod. 1990). Roczne wydatki małżonków na utrzymanie (wg oświadczenia) wynoszą 8.668 zł. Miesięcznie spłata pożyczki do [...] wynosi 585,65 zł, a z tytułu ratalnego nabycia sprzętu gospodarstwa domowego 217,53 zł. Z tytułu trzech umów kredytowych (z 1991 i 1993 r.) zawartych z Bankiem [...] zadłużenie małżonków na dzień 1 lipca 2010 r. sięga 23.435,04 zł. W.K. w 2008 r. osiągnął dochód w kwocie 9.825,20 zł, w 2009 r. - 10.430,76 zł; jego żona w 2008 r. - 8.981,90 zł, a w 2009 r. - 9.548,08 zł, a w każdym z tych lat ponieśli łącznie wydatki na cele rehabilitacyjne w kwotach po 2.280 zł. Comiesięczne potrącenia ze świadczeń emerytalnych i rentowych dokonywane są na rzecz zaległości podatkowej, o której umorzenie skarżący wnoszą. Na podstawie zawartej [...] listopada 2009 r. umowy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umorzyła skarżącym, za zgodą Ministra Finansów, w całości swoją wierzytelności w kwocie 199.248,30 zł.
Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości podatkowej, a w wyniku odwołania skarżących, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając Naczelnikowi niedostateczne wyjaśnienie sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżących.
W kolejnym oświadczeniu o stanie majątkowym, złożonym w marcu 2011 r., W.K. podał, iż roczne wydatki na utrzymanie jego i żony wynoszą 10.303,90 zł. W piśmie z marca 2011 r. skarżący wskazali, iż znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej, nadto oboje cierpią na choroby układu krążenia a Ł.K. na nowotwór tarczycy. Do pisma dołączyli zaświadczenia lekarskie oraz dokumenty od wierzycieli (ZGM, E). Z zeznania PIT-37 wynika, że w 2010 r. skarżący osiągnęli łącznie dochód w wysokości 16.388,64 zł, po wcześniejszy potrąceniu kwoty 2.280 zł na każdego z małżonków z tytułu wydatków rehabilitacyjnych.
We wrześniu 2010 r., na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego, wpisana została na nieruchomości skarżących hipoteka przymusowa w kwocie 41.971 zł z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., a następnie skarżący zwrócili się do Naczelnika o wyrażenie zgody na bezciężarowe odłączenie z w/w nieruchomości jednej z działek argumentując, że to umożliwi im jej sprzedaż na korzystnych warunkach, a środki tak uzyskane przeznaczone zostaną na spłatę ciążących na nich zobowiązań. Naczelnik odmówił zgody wskazując, że – jak wynika z oświadczenia skarżącej – uzyskana ze sprzedaży kwota miałaby pokryć różne zobowiązania skarżących i zaspokoić bieżące potrzeby, ale nie byłaby w całości przeznaczona na spłatę zaległości podatkowej.
Pismem z kwietnia 2011 r. W.K. wyjaśnił, że w związku z chorobą nowotworową żony miesięcznie doszły wydatki w kwocie 350 zł, a zaciągnięta w 2006 r. (do 2013 r.) pożyczka konsumpcyjna została przeznaczona na spłatę zobowiązań związanych z gospodarstwem domowym i rolnym oraz konieczny remont budynku mieszkalnego.
Z pisma Agencji Restrukruryzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że podstawę prawną umorzenia przysługującej jej wobec skarżących wierzytelności stanowi art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o ARiMR, a jej powodem było uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji należności.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił skarżącym umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Naczelnik wskazał m. in. art. 67a § 1 pkt 3 i art. 207 Ordynacji podatkowej.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji podkreślił, że możliwość skorzystania z ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej jest wyjątkiem od generalnej zasady powszechności opodatkowania. Składając wniosek o udzielenie takiej ulgi podatnik winien wykazać istnienie po jego stronie ważnego interesu bądź interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem ulgi, ale spełnienie przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej nie obliguje organu podatkowego do przyznania ulgi.
Naczelnik zauważył, iż skarżący nie posiadają orzeczonego stopnia niepełnosprawności i nie wymagają opieki innych osób lecz z treści przedłożonych zaświadczeń lekarskich wynika, że są przewlekle chorzy, wymagają stałej kontroli lekarskiej, leczenia specjalistycznego i systematycznego przyjmowania leków. Mając powyższe na uwadze, jak i podeszły wiek skarżących oraz ich sytuację finansową, organ podatkowy zauważył istnienie okoliczności mogących mieć pływ na sposób funkcjonowania rodziny, w tym na wysokość uzyskiwanych przez nią dochodów, a także wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika. Jego zdaniem dodatkowo za uznaniem wystąpienia takiego interesu przemawia fakt, iż skarżący nie posiadają innych zaległości wobec organów podatkowych i wcześniej nigdy nie korzystali z ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Jednakże, zdaniem Naczelnika, brak aktualnych możliwości finansowych do uregulowania zaległości podatkowej oraz problemy zdrowotne skarżących nie stanowią bezwzględnej przesłanki do jej umorzenia dopóki istnieje realna możliwość wyegzekwowania należności podatkowej z posiadanego przez skarżących majątku.
Organ podatkowy zwrócił również uwagę, że pomimo faktu, iż wysokość uzyskiwanych przez skarżących dochodów nie jest wysoka, to uzyskiwane świadczenia stanowią źródło skutecznej egzekucji – miesięcznie łącznie od obojga małżonków egzekwowana jest kwota 439,66 zł i pokrywa ona niemalże różnicę między uzyskiwanymi dochodami a ponoszonymi wydatkami (507,05 zł). Prowadzenie egzekucji nie jest i nie może pozostać bez znaczenia dla sytuacji finansowej skarżących, w tym na pogłębienie ich zadłużenia. Zwrócił jednak uwagę, że i przed wszczęciem wspomnianej egzekucji skarżący borykali się z problemami ze spłatą bieżących zobowiązań.
W opinii Naczelnika Urzędu Skarbowego dokonane zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomości daje możliwość zaspokojenia w całości należności przysługujących Skarbowi Państwa.
W złożonym w ustawowym terminie odwołaniu skarżący zarzucili decyzji organu I instancji naruszenie przepisów art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji umarzającej przedmiotową zaległość. Stwierdzili, że nie można dopuścić do takiej sytuacji, w której jeden organ uznaje wystąpienie przesłanek umorzenia zaległości, a inny – badając ten sam stan faktyczny sprawy – dochodzi do całkiem innych wniosków, bo przecież ich sytuacja ekonomiczna w obu przypadkach była taka sama. Do odwołania skarżący przedłożyli m. in. zawartą na 10 lat umowę dzierżawy należących do nich gruntów rolnych (6,23 ha).
Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 i art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja dotycząca przedmiotowej ulgi podjęta będzie w ramach uznania administracyjnego, bowiem stwierdzenie istnienia którejkolwiek lub obu łącznie ustawowych przesłanek odstąpienie przez organ podatkowy od pobrania należnego podatku, nie nakłada na ten organ automatycznego obowiązku orzeczenia o umorzeniu przedmiotowych zaległości.
Dyrektor stwierdził, że mimo, iż sytuacji finansowa i zdrowotna skarżących jest ciężka i wskazuje na występowanie ważnego interesu podatników, to nie uzasadnia ona zastosowania wnioskowanej ulgi. Podniósł, że skarżący mają stałe źródła dochodów, majątek w postaci nieruchomości, na której ustanowiona jest hipoteka przymusowa zabezpieczająca zaległość podatkową. Skarżący nie korzystają z pomocy społecznej, co pozwoliło organowi przypuszczać, że ich sytuacja materialna nie jest aż tak trudna jak sami podnoszą. Zauważył, że w 2010 r. odliczyli od dochodu pełne kwoty wydatków na cele rehabilitacyjne w wysokości po 2.280 zł na osobę, co spowodowało nadpłatę w podatku w wysokości 826 zł.
Organ odwoławczy podkreślił, że powstanie przedmiotowej zaległości było wynikiem uzyskania przez skarżących w 2009 r. przychodu w wysokości 99.624,15 zł z tytułu redukcji zadłużenia przez ARiMR, od którego należy zapłacić podatek, jak od każdego dochodu. Zdaniem organu, w tej sytuacji nie może przesądzać o sposobie rozpatrzenia sprawy poczucie krzywdy jakie odczuwają skarżący w związku z obowiązkiem zapłaty podatku od wspomnianego dochodu.
W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie nie zachodzi interes publiczny przemawiający za udzieleniem wnioskowanej ulgi. Podkreślając powszechność opodatkowania, zauważył iż konieczność ponoszenia wydatków związanych z regulowaniem zobowiązań wobec innych podmiotów nie może być traktowana jako przesłanka wystarczająca do udzielenia ulgi. Regulowanie zobowiązań cywilnoprawnych nie może prowadzić do omijania konstytucyjnego obowiązku, jakim jest zapłata podatku.
Dyrektor wyjaśnił, że z dochodów uzyskiwanych przez skarżących prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne i pomimo tego nie korzystają oni z pomocy społecznej, zatem nieudzielenie ulgi nie wywoła również takiej konieczności. Umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej byłoby przedwczesne z uwagi na to, że skarżący posiadają majątek pozwalający na realizację ciążącej na nich zaległości.
Zatem, pomimo wystąpienia przesłanki ważnego interesu podatników, przyznanie ulgi byłoby nieuzasadnione.
Nadto organ odwoławczy zauważył, że nie można porównywać umorzenia należności wobec ARiMR z umorzeniem zaległości podatkowej, ponieważ w obu tych przypadkach mają zastosowanie odrębne przepisy i uregulowane w nich przesłanki umorzenia. Rozstrzygnięcia w przypadku obu umorzeń są odmienne, gdyż odmienny był stan faktyczny (umorzenie należności wobec Agencji nastąpiło przed otrzymaniem przez skarżących świadczeń z KRUS) i prawny.
Oceniając pozytywnie zaskarżoną decyzję Dyrektor wskazał, że w przypadku wystąpienia nowych okoliczności, w tym zmiany sytuacji finansowej i materialnej, podatnikom przysługuje prawo ponownego złożenia wniosku w trybie art. 67a Ordynacji podatkowej.
Powyższą decyzję w ustawowym terminie małżonkowie K. zaskarżyli do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów procesu. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie przez organ podatkowy, że w sprawie nie występują okoliczności uzasadniające zastosowanie wnioskowanego umorzenia oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej przez nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób materiału dowodowego, uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych.
Uzasadniając skargę małżonkowie K. wskazali, że ich obecna sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. Należne im z KRUS świadczenia uległy, choć nieznacznemu, ale zwiększeniu. Wyliczyli, że miesięczny dochód z dzierżawy gruntów rolnych (choć omyłkowo wskazali go jako roczny) wynosi 377,95 zł, a łączny miesięczny dochód po dokonanych potrąceniach wynosi 1.485,83 zł. Natomiast miesięczne koszty utrzymania kształtują się w wysokości 1.956,43 zł (w tym rata pożyczki w wysokości 329,10 zł), tym samym powodują deficyt w kwocie 470,60 zł. Do tego dochodzą zaległości w E w łącznej kwocie 2.482,23 zł i w ZGKiM za wodę i ścieki w kwocie 438,55 zł. Wobec zaprzestania spłat Bank wezwał ich do zapłaty całości zadłużenia w kwocie19.503,11 zł, a zasądzona wobec nich nakazem zapłaty wierzytelność wynosi 1.016 zł. Ich sytuacja majątkowa jest bardzo ciężka i gdyby nie pomoc najbliższych (córki i zięcia) nie mieliby środków do życia. Skarżący z uwagi na sytuację zdrowotną i wiek nie mają żadnej obiektywnej możliwości odłożenia choćby minimalnej kwoty na spłatę zaległości podatkowej. Zapłata naliczonego podatku skutkować będzie pozbawieniem ich środków do niezbędnej egzystencji, a już i tak żyją w ubóstwie.
Do skargi małżonkowie K. dołączyli m. in. umowę bezpiecznej pożyczki kapitałowej zawartą przez skarżącą ze [...] w dniu [...] sierpnia 2011 r. na kwotę 14.000 zł, z miesięczną ratą w wysokości 329,10 zł.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wskazując iż pomimo trudnej sytuacji finansowej Ł.K. w sierpniu 2011 r. zaciągnęła pożyczkę, powiększając swoje zobowiązania cywilnoprawne i pogarszając sytuację finansową.
Sąd zważył:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji.
Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy.
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotowa sprawa dotyczy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. na wniosek złożony w lipcu 2010 r., zatem do jej rozpoznania należy stosować przepisy obowiązujące w momencie złożenia wniosku o umorzenie. Art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) stanowi, iż organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten upoważnia organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organy te mogą, ale nie muszą umorzyć zaległość podatkową. Nie oznacza to jednak, iż decyzje wydawane w tym zakresie mogą być dowolne. Mimo prezentowanych we wcześniejszym orzecznictwie NSA poglądów, że decyzje odmawiające umorzenia podlegają kontroli jedynie w zakresie ich zgodności z przepisami proceduralnymi i kompetencyjnymi, należy przyjąć, iż kontrola Sądu winna dotyczyć zgodności decyzji pod względem formalnym, jak i materialnym.
Dokonując kontroli przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania przez organy obu instancji Sąd stwierdził, iż nie naruszyły one ani przepisów proceduralnych, ani materialnych. Nie budzi również wątpliwości stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe obu instancji.
Należy zgodzić się z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, iż instytucja umorzenia zaległości podatkowej ma charakter wyjątkowy i jest prawem związanym ściśle z osobą podatnika. Organy te przeprowadziły dokładne postępowanie w celu wyjaśnienia aktualnej sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej skarżących, jak i wyjaśnienia przyczyn jej powstania, dokonując jednocześnie prawidłowych ustaleń faktycznych. Nie można też czynić im zarzutu, że wydane przez nie decyzje naruszają wskazane w skardze przepisy procesowe.
Zasadnie organ odwoławczy podniósł, iż zaległości podatkowe, o umorzenie których skarżący wnosili, wynikały z umorzenia im należności wobec Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynikającej z zawartej w 1992 r. umowy o spłatę zrestrukturyzowanego długu. Podkreślenia wymaga fakt, że umorzona skarżącym kwota 199.248,30 zł była także należnością Skarbu Państwa, a zatem już wcześniej Skarb Państwa zrezygnował ze znacznej kwoty należnej mu od skarżących. Dlatego też za zasadne należy uznać stwierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, który wskazał, że poczucie krzywdy jakie odczuwają skarżący w związku z obowiązkiem uiszczenia podatku dochodowego za 2009 r., nie może przesądzać o sposobie rozpatrzenia ich wniosku o udzielenie ulgi.
Oceny wszechstronnej sytuacji skarżących należy dokonywać na moment złożenia i rozpatrywania wniosku o umorzenie. Podkreślenia wymaga fakt, iż organ odwoławczy (podobnie jak organ I instancji), analizując stan faktyczny sprawy, udzielił jednoznacznej odpowiedzi w kwestii wystąpienia ważnego interesu podatnika i braku interesu publicznego w umorzeniu zaległości podatkowej. Choć uznał, że sytuacja finansowa i zdrowotna skarżących jest trudna, wskazał że umorzenie należności nie byłoby zgodne z interesem publicznym. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2008 r. wydanym w sprawie II FSK 198/07, "to co jest ważnym interesem dla podatnika nie może być określane przez organ podatkowy lecz wyłącznie przez tegoż podatnika. Organ bowiem upoważniony jest jedynie do oceny przedstawionego przez podatnika >własnego< interesu z punktu widzenia interesu publicznego." Zdaniem Sądu, takiej oceny w niniejszej sprawie organ odwoławczy dokonał. Nie można pominąć przecież faktu, iż zaległość podatkowa skarżących jest efektywnie egzekwowana z ich świadczeń emerytalno – rentowych oraz, że są oni współwłaścicielami kilkuhektarowej nieruchomości, na której ta zaległość jest zabezpieczona hipoteką przymusową. Rezygnacja ze skutecznej i mającej hipoteczne zabezpieczenie egzekucji, nie jest korzystna z punktu widzenia interesu publicznego.
Należy podkreślić, iż ewentualne uwzględnienie wniosku skarżących nie spowoduje pozytywnej zmiany w stabilizowaniu ich sytuacji finansowej, gdyż mają oni także zobowiązania wobec innych wierzycieli na łączną sumę ok. 40.000 zł, przy czym wierzyciele ci nie reprezentują Skarbu Państwa, a ich należności nie są należnościami publicznymi. Ponieważ skarżący, jak wyżej wspomniano, dysponują stałym źródłem dochodów oraz są współwłaścicielami nieruchomości, zatem rezygnacja organów podatkowych z przysługujących Skarbowi Państwa należności nie poprawiłaby sytuacji finansowej skarżących, natomiast umożliwiłaby innym wierzycielom dochodzenie swoich należności kosztem należności Skarbu Państwa. Należy w tym miejscu podkreślić, że skarżący jak wynika ze złożonej przez nich skargi - miesięcznie tylko z tytułu zaciągniętej w sierpniu 2011 r. pożyczki uiszczają kwotę 329,10 zł będącą prawie równowartością egzekwowanej miesięcznie z ich świadczeń zaległości podatkowej.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie wynika, aby zaległości podatkowe powstały w szczególnych, niemożliwych do przewidzenia okolicznościach, gdyż powstały wskutek nieuiszczenia podatku dochodowego w związku z umorzeniem – na wniosek małżonków K. - kwoty 199.248,30 zł należnej od skarżących także Skarbowi Państwa. Nie można tego faktu zaliczyć do szczególnych okoliczności warunkujących zastosowanie wnioskowanej ulgi. W interesie publicznym jest natomiast egzekwowanie tych należności podatkowych (co jest skutecznie czynione), a nie rezygnacja z ich egzekwowania na rzecz innych wierzycieli. Należy w tym miejscu przyznać rację organowi II instancji, że przerzucenie odpowiedzialności za swoje zaległości podatkowe na osoby płacące regularnie podatki byłoby niezgodne z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa.
Należy zgodzić się ze skarżącymi, że ich sytuacja finansowa i zdrowotna jest ciężka, ale uregulowana w przepisach Ordynacji podatkowej instytucja umorzenia zaległości podatkowych nie jest przewidziana do zastosowania w sytuacji finansowych kryzysów, związanych w znacznej mierze z koniecznością spłaty przez skarżących zaciąganych kredytów bądź pożyczek. Do udzielania w imieniu Państwa pomocy w trudnej sytuacji finansowej przewidziane są instytucje regulowane w przepisach dotyczących pomocy społecznej. Jednocześnie należy podkreślić (co zauważył także organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę), że mimo tej trudnej sytuacji finansowej skarżący nadal zaciągają pożyczki (ostatnia – podkreślona przez nich w skardze - w sierpniu 2011 r.), co wskazuje na posiadanie przez nich zdolności kredytowej, a jednocześnie żądają umorzenia zaległości podatkowej.
Zważywszy powyższe, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Należy zaznaczyć, iż interesu publicznego i ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o słuszności złożonego wniosku.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, należy przyjąć, iż prawidłowo ustalony w zaskarżonej decyzji stan faktyczny, doprowadził organ odwoławczy do trafnego stwierdzenia, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do udzielenia skarżącym ulgi przez umorzenie ich zaległości podatkowej wraz z odsetkami.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
( - ) Alina Rzepecka ( - ) Jacek Niedzielski ( - ) Barbara Rennert
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło