I SA/Go 122/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-05-25

Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Barbara Rennert, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, którego dach uległ znacznemu zniszczeniu w wyniku pożaru, ale nadal posiada elementy konstrukcyjne i prowizoryczne pokrycie, może być uznany za budynek podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?
Ratio decidendi
Obiekt budowlany, nawet znacznie uszkodzony i niezdolny do pełnienia swojej funkcji ochronnej, pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli posiada fundamenty, przegrody budowlane i dach, nawet jeśli jest on uszkodzony lub częściowo zniszczony. Dopiero całkowite i trwałe pozbawienie dachu powoduje utratę statusu budynku. Stan techniczny dachu nie wpływa na kwalifikację obiektu jako budynku.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta, która ustaliła dla nich łączne zobowiązanie pieniężne za 2014 r., obejmujące podatek od nieruchomości i rolny. Głównym zarzutem było to, że budynek byłego internatu garnizonowego, z uwagi na spalenie 90% dachu, nie powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości jako budynek. Organy podatkowe uznały, że mimo zniszczeń, obiekt nadal spełnia definicję budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant asystent sędziego Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi M.C., S.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. oddala skargę. W dniu 10 marca 2016 r. M. i S. małżonkowie C. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta z [...] października 2015 r. nr [...], wydaną w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny. Decyzją z [...] października 2015 r. (nazwaną przez organ "nakazem płatniczym") Burmistrz Miasta ustalił dla M.C. i S.C. łączne zobowiązanie pieniężne za 2014 r. w wysokości 32.457 zł, obejmujące podatek od nieruchomości w kwocie 29.071 zł oraz podatek rolny w kwocie 3.386 zł. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że wysokość ww. zobowiązania pieniężnego ustalił na podstawie złożonych przez skarżących w dniach 6 grudnia 2013 r., 12 listopada 2014 r. oraz 25 lutego 2015 r. korekt informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz informacji o gruntach. Skarżący w złożonych korektach wyłączyli z opodatkowania budynek byłego internatu garnizonowego, położony na działce nr [...], znajdującej się w [...], argumentując to wyłączenie złym stanem technicznym dachu budynku, który uległ spaleniu w 90 % powierzchni. Burmistrz zaznaczył, że w kwietniu 2013 r. otrzymał opinię od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z której wynika, że ww. obiekt budowlany spełnia wymagania "budynku" w świetle ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; dalej: "P.b."), a status budynku nie uległ zmianie pomimo jego niewłaściwego stanu technicznego, powstałego na skutek pożaru więźby dachowej, którą należy przebudować lub odbudować. Zaznaczył, że skarżący w tym samym czasie przedłożyli opinię techniczną sporządzoną przez inż. T.J., dotyczącą stanu konstrukcji i elementów budynku, w której rzeczoznawca stwierdził, że jakakolwiek eksploatacja budynku jest możliwa po przeprowadzeniu remontu, tj. usunięciu starej nadpalonej części więźby wraz z pozostałym pokryciem i zgodnie z art. 3 ww. ustawy obiektu nie można traktować jako budynku, gdyż nie posiada dachu, a pozostałe przegrody nie spełniają norm bezpieczeństwa. W tej sytuacji organ wystąpił ponownie do PIBN o wydanie opinii czy sporny obiekt spełnia wymagania "budynku" w świetle P.b. i w kwietniu 2014 r. uzyskał odpowiedź (po dokonaniu przez Inspektora kontroli obiektu), że przedmiotowy obiekt budowlany nie spełnia kryteriów prawnych określonych dla budynków w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. PINB potwierdził, że spaleniu uległo ok. 90 % konstrukcji więźby dachowej oraz zniszczeniu uległo pokrycie dachowe, a obecne zabezpieczenie obiektu budowlanego przed wpływami atmosferycznymi nie może być uznane za dach, więc obiekt ten nie może być zdefiniowany jako budynek. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że wobec rozbieżnych opinii PINB oraz okoliczności, że opinia techniczna T.J. odnosiła się jedynie do możliwości eksploatacji spornego obiektu, przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego A.R.. W wydanej na zlecenie organu opinii biegły stwierdził, że dach spornego obiektu jest wielospadowy, konstrukcja więźby dachowej drewniana kryta dachówką ceramiczną, a częściowo folią (jako zabezpieczenie po pożarze ok. 90 % powierzchni dachu). Z uwagi na stan techniczny budynku (awaryjny) budynek jest wyłączony z eksploatacji i zabezpieczony przed wejściem osób niepowołanych poprzez zamurowanie wszystkich otworów okiennych i drzwiowych parteru. Biegły ustalił również, że zużycie naturalne budynku wynosi 72%, a poza tym zużyciem posiada on liczne uszkodzenia powstałe w wyniku pożaru. W opinii biegłego stan taki nie wpływa jednak na kwalifikację nieruchomości zawartą w art. 3 ust. 2 P.b. - jest to nadal budynek. Organ ocenił powyższą opinię biegłego jako pełną, logiczną, spójną, a jej ustalenia korelujące w pełni ze zgromadzonym w sprawie pozostałym materiałem dowodowym. Uznał ją za dowód w sprawie mając w szczególności na względzie zaaprobowane przez judykaturę kryteria kwalifikacji danego obiektu budowlanego jako budynku w świetle przepisów P.b. oraz ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849; dalej: "u.p.o.l."), które opinia ta przyjmuje także za podstawę wywiedzionej w niej konkluzji. Natomiast za nietrafne i niemogące służyć jako podstawa rozstrzygnięcia uznał opinię inż. J. oraz informację PINB z kwietnia 2014 r. Zdaniem Burmistrza ustawowa definicja budynku nie uwzględnia stanu technicznego budynku. Stan techniczny budynku, czy też jego zdewastowanie nie mają wpływu na to czy jest on budynkiem, czy nie w rozumieniu u.p.o.l. Stwierdził, że pozbawienie istniejącego budynku dachu – jednego z elementów tworzących budynek w rozumieniu ustawy podatkowej, powoduje niemożność jego opodatkowania. Jednak budynek posiada dach do momentu jego całkowitego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów P.b. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji, musi jednak spełniać wszystkie warunki, o których mowa w definicji budynku. W ocenie organu skarżący powinni zgłosić do opodatkowania podatkiem od nieruchomości sporny obiekt jako budynek pozostały. W stosunku do pozostałych nieruchomości organ pierwszej instancji ustalił skarżącym zobowiązanie na podstawie danych przez nich zgłoszonych, określając jedynie inne powierzchnie użytkowe budynków położonych na nieruchomościach znajdujących się w [...] przy ulicach: [...]. W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji skarżący zarzucili jej naruszenie art. 187 § 1 w zw. z art. 122, art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa") oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a także podnieśli zarzut braku doręczenia nakazu płatniczego bezpośrednio ich pełnomocnikowi. Jednocześnie wnieśli o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy; ewentualnie o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] stycznia 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 2 u.p.o.l., wskazał że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m. in. wszystkie budynki i ich części, zaś warunkiem niezbędnym do uznania danego obiektu za budynek, o którym mowa w przepisach prawa podatkowego, jest ustalenie okoliczności faktycznych wymienionych w powołanym art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Zaznaczył, że o ile dany obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, stanowi budynek bez względu na stan techniczny czy sposób wykorzystania. Podkreślił, że budynek posiada dach do momentu jego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Powołując się na wyroki sądów administracyjnych (I SA/Gl 985/11 i I SA/Go 488/13) wskazał, że stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie (np. w wyniku czynu niedozwolonego lub prowadzenia prac remontowych) nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu", a przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry, przestaje być budynkiem a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. W ocenie SKO na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo uznał, że sporny budynek nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów u.p.o.l., właściwie interpretując znajdujące zastosowanie w sprawie normy prawa podatkowego materialnego oraz właściwie uzasadniając swoje stanowisko. Odnosząc się do zarzutu wadliwego doręczenia zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że wprawdzie doszło do naruszenia art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ jednak pełnomocnik skarżących w terminie wniósł odwołanie, co oznacza, że decyzja do niego dotarła w terminie i to w sposób umożliwiający terminowe złożenie odwołania. Organ odwoławczy stwierdził, że można było przyjąć, iż doszło do konwalidacji wadliwej czynności doręczenia organu z uwagi na działania podjęte przez pełnomocnika skarżących i nie doszło do faktycznego uszczerbku w ich uprawnieniach. Zaskarżając powyższą decyzję w części dotyczącej opodatkowania podatkiem od nieruchomości spornego obiektu budowlanego, małżonkowie C. zarzucili jej naruszenie: 1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "K.p.a.") przez prowadzenie postępowania w sposób nieuwzględniający słusznego interesu skarżących, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 77 K.p.a. przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 3 ust. 2 P.b. przez uznanie, że sporny obiekt budowlany, którego dach uległ spaleniu w 90%, zaś pozostałe 10% uległo dewastacji, a dodatkowo całkowitemu zniszczeniu uległo pokrycie dachowe - spełnia warunki dla uznania go za budynek, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 4. art. 121 Ordynacji podatkowej w zakresie, w jakim zaskarżona decyzja została wydana w sposób sprzeczny z zasadą przeprowadzania postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 5. art. 187 § 1 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej przez wybiórcze wybranie spośród zebranego materiału dowodowego tylko tych dowodów, które są na korzyść organu (opinia A.R.) i nadanie im wyłącznej mocy dowodowej, a tym samym pominięcie mocy dowodowej innych dowodów w sprawie, w tym w szczególności opinii PINB z dnia [...] kwietnia 2014r. oraz opinii T.J. z marca 2013 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 6. przepisu art. 210 Ordynacji podatkowej przez zaniechanie dokonania wyczerpującego uzasadnienia decyzji w zakresie faktycznym i prawnym, w zakresie w jakim stwierdzono brak mocy dowodowej opinii PINB z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz opinii inż. J. z marca 2013 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podnosząc powyższe zarzuty małżonkowie C. wnieśli o uchylenie rozstrzygnięcia SKO w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślili, że pierwsza opinia PINB została wydana bez dokonywania oględzin budynku. Zarzucili, że z uwagi na korzystne dla nich stanowisko PINB zawarte w drugiej opinii organ podatkowy uznał, iż nie jest już związany opinią sporządzoną w dokumencie urzędowym sporządzonym przez organ władzy publicznej. Skarżący podkreślili, że organ podatkowy nie może wybiórczo decydować, które dokumenty urzędowe traktuje jako wiążące, a które nie, przy czym w niniejszej sprawie za wiążące zostały uznane jedynie te, które były na korzyść organu. Zaznaczyli, że okoliczność iż nieruchomość nie posiada dachu wynika wprost z opinii PINB. Próba wykazania, że obiekt częściowo posiadał dach nie powiodła się, gdyż zostało to zaprzeczone w opinii PINB. Skarżący zarzucili Kolegium, że nie odniosło się do korzystnej dla nich opinii PINB i powołali się na stwierdzenia zawarte w wyroku WSA w Krakowie z 24 czerwca 2009 r. I SA.Kr 496/09. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie 25 maja 2016 r. Sąd przeprowadził dowód z przedłożonych przez skarżących dokumentów: zdjęć spornej nieruchomości, kopii pisma PINB z [...] marca 2016 r. oraz kopii decyzji SKO, uchylającej decyzję Burmistrza Miasta wydaną w sprawie łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego za 2013 r. na okoliczność stanu obiektu. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych. Rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, że zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego, ponieważ w sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.; dalej: "u.p.r."), zgodnie z którym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). Jednakże spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy obiekt będący byłym internatem garnizonowym, położony na będącej własnością skarżących nieruchomości w [...], stanowi budynek będący przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Organy obu instancji uznały, że jest on budynkiem podlegającym ww. opodatkowaniu, natomiast skarżący stoją na stanowisku, że z uwagi na – ich zdaniem – brak dachu, który w 90 % został spalony, budynkiem takim nie jest. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Natomiast budynek to, w myśl art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Należy zaznaczyć, że definicja ta jest tożsama z definicją budynku zawartą w art. 3 ust. 2 P.b. Jeżeli zatem obiekt budowlany nie spełnia wskazanych w przytoczonym wyżej przepisie wymogów, w oparciu o które mógłby zostać uznany za budynek, wówczas wykluczone jest opodatkowanie go podatkiem od nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że powołana wyżej ustawowa definicja budynku nie uwzględnia jego stanu technicznego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 3 kwietnia 2014 r. II FSK 821/12; z 21 lipca 2015 r. II FSK 1157/15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 2 grudnia 2015 I SA/Gd 1230/15; publ.: CBOSA). Konsekwencją takiego rozumowania jest stwierdzenie, że obiekt budowlany pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, faktycznych czy prawnych nie jest i nie może być wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem. Przy badaniu czy dany obiekt jest budynkiem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie ma zatem znaczenia brak w nim okien, schodów, instalacji, fragmentów dachu ani też stopień zdewastowania budynku bądź niemożność jego wykorzystywania. Niezbędnymi jego elementami są natomiast: trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, fundamenty, dach. Zarówno w prawie budowlanym, jak i w ww. ustawie podatkowej brak definicji dachu. W potocznym znaczeniu dach, to część budynku ograniczająca go z góry, przykrywająca budynek, chroniąca go przed działaniem czynników zewnętrznych (np. opadów). Składa się on z konstrukcji nośnej, którą stanowi więźba dachowa oraz z pokrycia. W powołanych wyżej wyrokach (oraz w wyrokach: NSA z 6 października 2015 r. II FSK 321/14; WSA w Krakowie z 8 maja 2013 r. I SA/Kr 191/13; publ.: CBOSA) sądy administracyjne prezentują również jednolite stanowisko, zgodnie z którym budynek posiada dach do momentu jego całkowitego usunięcia, demontażu, rozbiórki. Stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie nie oznacza, że dany obiekt "nie posiada dachu" i przez to przestaje być budynkiem w rozumieniu u.p.o.l. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony z góry przestaje być budynkiem, a tym samym przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowane w ww. wyrokach stanowisko, przyjmując je jako własne. Należy podkreślić, że nawet znacznie uszkodzony i przez to niespełniający swej ochronnej funkcji dach nie przestaje być istniejącym elementem obiektu budowlanego jakim jest budynek. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że z zebranego materiału dowodowego (w tym zdjęć), jak i zgodnego stanowiska stron jednoznacznie wynika, że pokrywający sporny obiekt dach w wyniku pożaru uległ znacznemu zniszczeniu. Na zdjęciach jest widoczna nadpalona więźba, pokrycie budynku dachówką na nieznacznym jego fragmencie, rynny okalające dach. Różnica między stronami wynika z odmiennej interpretacji spowodowanych przez pożar zniszczeń. Najbardziej dokładnego opisu dachu na spornym obiekcie dokonał w wydanej na zlecenie organu opinii biegły A.R., który stwierdził, że na piętrowym, całkowicie podpiwniczonym budynku z poddaszem gospodarczym znajduje się dach wielospadowy, o konstrukcji więźby dachowej drewnianej, krytej dachówką ceramiczną, a częściowo folią (jako zabezpieczenie po pożarze). Z protokołu przeprowadzonej przez PINB w listopadzie 2013 r. kontroli "niewłaściwego stanu technicznego obiektu budowlanego" wynika, że więźba dachowa i jej pokrycie uległy spaleniu, ale z uwagi na brak możliwości jakiegokolwiek dostania się na poddasze nie można było dokładnie określić jego ubytku procentowego. W protokole stwierdzono również, że wykonano prowizoryczne zabezpieczenie więźby dachowej w postaci krokwi (łat), podpartych prowizorycznymi stolcami. W piśmie z [...] kwietnia 2014 r. Inspektor zaznaczył już, że spaleniu uległo ok. 90 % konstrukcji więźby dachowej i zniszczeniu uległo pokrycie dachowe. Na dołączonych do opinii technicznej T.J. (z marca 2013 r.) zdjęciach widoczna jest podparta stolcami więźba dachowa, którą przykryto folią. Dokładniejsze zdjęcia wykonał w styczniu 2015 r. biegły R. i dołączył je do wydanej przez siebie opinii. Widać na nich przykrytą folią więźbę dachową, na fragmencie której znajdują się dachówki. Taki stan dachu potwierdzają również przedłożone przez skarżących na rozprawie aktualne zdjęcia, na których pokrycie fragmentów dachu obiektu dachówką jest widoczne jeszcze dokładniej, choć folia zabezpieczająca w znacznej części jest już uszkodzona. Biorąc pod uwagę powyższe dowody, zdaniem Sądu sporny obiekt posiada dach, co powoduje, że spełnia on kryteria do uznania go za budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Tego stwierdzenia nie może zmienić bardzo zły, czy wręcz katastrofalny stan dachu, uniemożliwiający korzystanie z budynku. Przy kwalifikowaniu danego obiektu, jak już wyżej wspomniano, pod uwagę należy brać występowanie elementu budynku, jakim jest dach, nie zaś stan techniczny tego dachu. Słusznie zatem stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż sporny obiekt nie utracił cech budynku w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Następnie zasadnie przeszedł do badania wystąpienia przesłanki względów technicznych, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i uznając, że sporny budynek nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z tych właśnie względów, opodatkował go podatkiem od nieruchomości według stawki przewidzianej dla tzw. budynków pozostałych. W tej sytuacji zarzut naruszenia art. 3 ust. 2 P.b. Sąd uznał za chybiony. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że dwa pierwsze są całkowicie chybione, albowiem w postępowaniu podatkowym nie mają zastosowania przepisy K.p.a. Co do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania (zarzuty nr 4, 5 i 6) są one również niezasadne. Art. 121 Ordynacji podatkowej reguluje jedną z ogólnych zasad postępowania podatkowego, jaką jest zasada prowadzenia tego postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Z zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organów podatkowych podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który zobowiązuje organ podatkowy do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Sąd nie dopatrzył się, aby którykolwiek ze wskazanych wyżej przepisów został w kontrolowanej sprawie naruszony. Organ prowadzący postępowanie dowodowe jest gospodarzem tego postępowania i do niego należy decydowanie jaki materiał dowodowy powinien zebrać, aby wypełnić wynikające z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązki. Przepisy te nie ograniczają jednak uprawnień strony postępowania do zgłaszania wniosków dowodowych, które organ podatkowy jest zobowiązany rozpatrzyć zgodnie z art. 180 i nast. Ordynacji podatkowej. Należy przede wszystkim podkreślić, że w aktach administracyjnych znajdują się dwa pisma PINB (z kwietnia 2013 r. i kwietnia 2014 r.), będące informacjami o stanie spornego obiektu. Pierwsze z tych pism jest odpowiedzią uzyskaną w postępowaniu podatkowym prowadzonym za 2013 r. Kierując w styczniu 2014 r., w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie, do PINB wezwanie do udzielenia informacji organ pierwszej instancji zażądał odpowiedzi na pytanie czy sporny budynek spełnia wymogi budynku w świetle P.b. W odpowiedzi z kwietnia 2014 r. Inspektor stwierdził, że obiekt budowlany nie spełnia kryteriów prawnych określonych dla budynków w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b., ponieważ nie posiada dachu zniszczonego w wyniku pożaru – spaleniu uległo 90 % konstrukcji więźby dachowej i zniszczeniu uległo pokrycie dachowe. Należy przy tym pamiętać, że informacji tej Inspektor udzielił po dokonaniu w listopadzie 2013 r. kontroli obiektu. Jednakże w protokole tej kontroli Inspektor zaznaczył, że więźba dachowa i jej pokrycie uległy spaleniu, ale z uwagi na brak możliwości dostania się na poddasze nie można było określić jego ubytku procentowego. Dysponując nie tylko sprzecznymi informacjami PINB, ale również drugą informacją (z kwietnia 2014 r.) nie w pełni zgodną z zapisami protokołu kontroli poprzedzającej jej wydanie, organ pierwszej instancji postanowił przeprowadzić dowód z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy sporny budynek spełnia wymogi budynku w świetle P.b. Zaznaczenia wymaga fakt, że Inspektor nie był w stanie podczas kontroli obiektu określić ubytku więźby dachowej i jej pokrycia (co wynika z protokołu tej kontroli), natomiast w informacji udzielonej po dokonaniu ww. kontroli wskazał, że spaleniu uległo 90 % konstrukcji więźby dachowej i zniszczeniu uległo jej poszycie. W tej sytuacji przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, do czego uprawnia organ przepis art. 197 Ordynacji podatkowej, było całkowicie zasadne. Mając na względzie wynikający z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązek organu zebrania materiału dowodowego oraz dokonania jego oceny w oparciu o przepis art. 191 Ordynacji podatkowej (organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona), nie można zarzucić organowi podatkowemu, że dokonał wybiórczej selekcji, "które dokumenty urzędowe traktuje jako wiążące, a które nie". Należy zgodzić się z organem podatkowym pierwszej instancji, który – mając w szczególności na względzie zaaprobowane przez judykaturę kryteria kwalifikacji danego obiektu budowlanego jako budynku w świetle przepisów P.b. i u.p.o.l. (a które w niniejszym uzasadnieniu Sąd przedstawił wyżej) - opinię biegłego A.R. uznał za pełną, logiczną i spójną, a jej ustalenia za korelujące z zebranym materiałem dowodowym. Słusznie także organ ten przyjął, że cecha bezpieczeństwa użytkowania danego obiektu budowlanego nie determinuje bezpośrednio jego kwalifikacji jako budynku, oceniając tym samym dokument prywatny w postaci opinii T.J., jak i informację PINB z kwietnia 2014 r. jako nietrafne i nie mogące służyć za podstawę rozstrzygnięcia. Zasadnie również stanowisko to zaakceptował organ odwoławczy. Należy także podkreślić, że oba pisma udzielone przez Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego, zarówno z kwietnia 2013 r., jak i z kwietnia 2014 r. są jedynie informacjami udzielonymi organowi podatkowemu na jego wezwanie i nie mają cech dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Gdyby ww. informacje PINB były dokumentami urzędowymi, to rolą organu podatkowego byłoby przyjęcie ich treści wprost, a to co w nich zostało stwierdzone nie podlegałoby swobodnej ocenie tego organu, który aby podważyć ich treść musiałby przeprowadzić dowód przeciwko tym dokumentom (art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej). Natomiast orzekając o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, to organ podatkowy dokonuje ustaleń czy dany obiekt jest podlegającym opodatkowaniu tym podatkiem budynkiem i czyni to w oparciu o wszechstronnie zebrany i swobodnie oceniony materiał dowodowy, czego w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały. Skarżący, twierdząc że w wyniku pożaru dach na spornym obiekcie przestał istnieć, powołali się na stwierdzenia zawarte w wyroku WSA w Krakowie z 24 czerwca 2009 r. I SA/Kr 496/09 (orzeczenie to jest prawomocne, nie wpłynęła od niego skarga kasacyjna). W wyroku tym Sąd, powołując się na definicję funkcjonalną dachu, zgodnie z którą dach jest elementem budynku, który chroni przed opadami atmosferycznymi oraz przed ubytkiem ciepła, stwierdził że jeżeli dach nie jest w stanie pełnić tych funkcji (nie ma poszycia), które są jego zadaniem, to nie możemy mówić o dachu w znaczeniu funkcjonalnym, a w konsekwencji o budynku jako o przedmiocie podatku od nieruchomości. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego poglądu, bowiem z brzmienia powołanych wyżej przepisów u.p.o.l. nie wynika, aby obiekt budowlany podlegał opodatkowaniu w sytuacji, gdy spełnia on swoje funkcje. Należy zaznaczyć, że dach może nie spełniać swoich funkcji ochrony przed ubytkiem ciepła nie tylko wówczas, gdy brak mu poszycia lub jest ono uszkodzone, ale również wówczas, gdy jest on np. niewłaściwie zaizolowany. Nie oznacza to jednak, że budynek nie posiada dachu. Również dach pokryty poszyciem z uszkodzeniami i z tego powodu przeciekający nie chroni budynku przed opadami atmosferycznymi, co nie oznacza, że pokryty nim budynek dachu nie ma, a tym samym nie jest budynkiem w świetle art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Sąd nie dopatrzył się zaniechania przez organ podatkowy wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, czyli zarzucanego mu naruszenia art. 210 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienia zgodne z wymogami tego przepisu, a w szczególności jego § 4 zawierają decyzje organów obu instancji, natomiast fakt, że są one odmienne od oczekiwań skarżących nie wpływa na trafność przedstawionych w nich argumentów. Na zakończenie należy jedynie dodać, że przedstawione przez skarżących na rozprawie dokumenty nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Decyzja SKO z [...] kwietnia 2016 r. dotyczy łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2013, zaś pismo PINB z [...] marca 2016 r. podtrzymuje jedynie wcześniejsze stanowisko Inspektora z kwietnia 2014 r. Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia oddalił skargę jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło