I SA/Go 1253/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant Ref. Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie. 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł (stu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] maja 2006 r. Nr [...] odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych skarżącej M.K.. Decyzja została doręczona skarżącej 16 czerwca 2006 r. (data stempla pocztowego). Pismem z 3 lipca 2006 r. (data nadania 4 lipca 2006 r., data stempla pocztowego) skarżąca wniosła odwołanie od wskazanej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca wskazała, że wbrew stanowisku organu, który stwierdził, że łączna powierzchnia działek zadeklarowanych we wniosku wynosi 0,99 ha, faktycznie – co wynika z załączonych do odwołania wypisów z rejestru gruntów, powierzchnia użytkowanych przez skarżącego gruntów wynosi 1,09 ha. W zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca wskazała, ze w czasie doręczenia decyzji przebywała w miejscowości u ciężko chorego brata. W miejscu zamieszkania skarżącej przebywała jedynie nieletnia wnuczka i doręczyła korespondencję do jej rąk po jej powrocie w dniu 3 lipca 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z [...] lipca 2006 r. Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 58 oraz 59 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwaną dalej KPA. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał m. in., że przywrócenie terminu jest instytucją procesową, ustanowioną w art. 58 § 1 i 2 KPA, w którym to zostały ustanowione cztery przesłanki umożliwiające przywrócenie terminu, które muszą wystąpić łącznie. Przesłanki te to: 1) uprawdopodobnienie braku winy przez osobę zainteresowaną, 2) wniesienie przez zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, 3) zachowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4) dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W ocenie organu skarżąca nie uprawdopodobniła, że niedopełnienie terminu do wniesienia odwołania było spowodowane wystąpieniem przeszkody nie do przezwyciężenia. Nadto przesyłkę pocztową odebrała sama skarżąca (identyczny podpis jak na wniosku). Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę przez uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła podniesione we wniosku o przywrócenie terminu argumenty, podkreślając że jej wyjazd do chorego brata był podyktowany jego bardzo złym stanem zdrowia (brat zmarł 2 sierpnia 2006 r.) W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy w dniu 8 marca 2007 r. skarżąca wyjaśniła do protokołu, że to jej podpis znajduje się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z 25 maja 2006 r. z uwagi jednak na potrzebę pilnego wyjazdu do chorego brata 16 czerwca 2006 r., jedynie pokwitowała odbiór decyzji nie otwierając jej. Dopiero po przyjeździe od brata i zapoznania się z decyzją stwierdziła, ze jest dla niej niekorzystna i powinna wnieść od niej odwołanie. Niestety upłynął już termin do jego wniesienia. "Od brata wróciłam 3 lipca 2006 r. i w tym dniu sporządziłam odwołanie, które wysłałam w dniu następnym." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stosownie do art. 58 § 1 KPA w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z § 2 art. 58 wynika, ze prośbę o przywróceni terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W ocenie organu skarżąca nie uprawdopodobniła, że niedopełnienie terminu do wniesienia odwołania było spowodowane wystąpieniem przeszkody nie do przezwyciężenia. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić i to ze względu na podniesioną przez skarżącego argumentacją zawartą we wniosku o przywrócenie terminu, w skardze oraz w świetle wyjaśnień złożonych do protokołu rozprawy z 8 marca 2006 r. W doktrynie prawa przyjął się pogląd, że o braku winy zainteresowanego podmiotu o zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (wyrok NSA OZ w Lublinie z 8 lipca 1998 r. I SA/Lu 727/97 – Lex Polonica, wyrok NSA OZ w szczecinie z 2 lutego 2000 r. SA/Sz 2125/98 – Lex Polonica). Ocena czy zainteresowany nie ponosi winy w uchybieniu terminu oraz czy działa z najwyższą starannością, musi jednak nastąpić w sposób zindywidualizowanej, w okoliczności do okoliczności konkretnej rozpoznawanej sprawy. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, ocena taka prowadzi do wniosku, że skarżąca uchybiając terminowi uczyniła to bez własnej winy, co wynika z okoliczności sprawy oraz doświadczenia życiowego. Skarżąca bowiem wskazała, ze to ona podpisała się pod potwierdzeniem odbioru decyzji w dniu 16 czerwca 2006 r., jednak jeszcze tego samego dnia musiała wyjechać do bardzo ciężko chorego brata. Z treścią decyzji zapoznała się dopiero po powrocie do miejsca zamieszkania d dniu 3 lipca 2006 r. w tym też dniu sporządziła odwołanie i nadała je w dniu następnym. Z doświadczenia życiowego, jest okolicznością znaną, że poważna choroba bliskiej osoby – członka rodziny, jest okolicznością, która może wpłynąć na sposób postrzegania i wartościowania człowieka. W obliczu takiej sytuacji, często ostatecznej i tragicznej (brat skarżącej zmarł w sierpniu) na bok odchodzą sprawy, które w normalnej sytuacji uważane są za istotne. Pomoc w ratowaniu zdrowia lub życia osoby bliskiej jest w ocenie Sądu tego rodzaju sytuacją, która powoduje, że nie można mówić o winie skarżącej w uchybieniu terminu, wręcz przeciwnie w tych konkretnych okolicznościach winy takiej skarżącej nie sposób przypisać. Należy również podkreślić, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, co w ocenie Sądu skarżąca uczyniła. Skarżąca, co należało mieć na uwadze, w sposób logiczny i spójny opisała wszelkie okoliczności wskazując również, że odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu złożyła bezzwłocznie po zapoznaniu się z treścią decyzji, w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu – czyli bezpośrednio po powrocie od chorego brata. Organ winien mieć na uwadze, prowadząc postępowanie, zasady ogólne postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 KPA, zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes faktyczny i słuszny interes obywateli, art. 8 wyrażający zasadę prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd organ administracji dokonał niewłaściwej oceny stanu faktycznego w związku z czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy. |Asesor WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Alina Rzepecka |Jacek Niedzielski |Stefan Kowalczyk |