I SA/Go 1290/10

I SA/Go 1290/10 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Ś. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy z [...] stycznia 2011 r. skarżąca J.Ś. wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego). Postanowieniem z dnia 24 lutego 2011 r. tut. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 maja 2011 r. (sygn. akt I FZ 99/11) oddalił zażalenie na ww. postanowienie Sądu pierwszej instancji. Postanowieniem z 6 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił ponowny wniosek skarżącej z [...] czerwca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy we wnioskowym powyższej zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie podała żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę przez Sąd dotychczasowej oceny jej sytuacji majątkowej. Wnioskiem z [...] września 2011 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że nie stać jej na skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Oświadczyła również, że jej wynagrodzenie zostało w 50% zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz konkubentem Z.K., któremu ww. organ w 100% zajął konto służące do obsługi prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Oświadczyła również, że wynajmuje mieszkanie o pow. 46 m². Postanowieniem z 8 listopada 2011 r. tut. Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) oddalił wniosek skarżącej. W uzasadnieniu podkreślił, że skarżąca nie wskazała istotnych zmian sytuacji finansowej w porównaniu z sytuacją przedstawioną w poprzednich wnioskach. W wyniku złożonego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 stycznia 2012 r. (sygn. akt I FZ 539/11) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podkreślił, iż Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw, by wniosek z [...] września 2011 r. oceniać z perspektywy powołanych przepisów, gdyż inny był jego zakres. Wniosek ten dotyczył jedynie ustanowienia adwokata i jako taki powinien być rozpatrzony pod kątem przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu II instancji wniosek z [...] września 2011 r. nie mógł być również potraktowany jako wniosek o zmianę dotychczasowego postanowienia w trybie art. 165 P.p.s.a. Zarządzeniem z 14 lutego 2012r. Sąd wezwał skarżącą do nadesłania następujących dokumentów i oświadczeń: a/ odpisu rocznego zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok; b/ wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącej za ostatnie 3 miesiące; c/ zaświadczenia potwierdzającego wysokość otrzymanego przez skarżącą wynagrodzenia (netto) za pracę za ostatnie 3 miesiące, z wykazaną wysokością dokonanych z niego potrąceń; d/ oświadczenia o wysokości dochodów konkubenta za ostatnie 3 miesiące; e/ oświadczenia o wysokości miesięcznych wydatków skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, zawierającego wyszczególnienie kwot przeznaczanych na żywność, leki, opłaty stałe (energię elektryczną, gaz, czynsz, wodę, abonament za korzystanie z telewizji kablowej/cyfrowej, itp.) oraz na inne potrzeby (np. papierosy, prasa, itp.), ze wskazaniem zakresu partycypacji konkubenta w ponoszeniu kosztów utrzymania w związku z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. W odpowiedzi skarżąca nadesłała: zeznanie PIT-36, z którego wynika, że w 2010r. uzyskała dochód w wysokości 44 469,52 zł; wyciągi z rachunku bankowego skarżącej prowadzonego przez Bank [...] za okres: [...].11.2011 r. – [...].12.2011 r. (obciążenia 3 179.32 zł, wpływy 3 432.59 zł), [...].01.2012 r. – [...].02.2012 r. (obciążenia 3 126.71 zł, wpływy 2 831.04 zł); wydruk potwierdzający wynagrodzenie w wysokości 1184,05 zł, jakie skarżąca otrzymuje z tytułu zatrudnienia jako nauczyciel; dokument z [...] maja 2011r. dotyczący wysokości płaconego przez skarżącą czynszu z tytułu najmu lokalu w kwocie 385,24 zł wystawiony przez Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych; umowę kredytu gotówkowego dla osób fizycznych w wysokości 15 000,00 zł zawartą w dniu 21.06. 2010 r. z Bankiem [...] na okres [...].06.2010 – [...].06.2012 r. na sfinansowanie dowolnych potrzeb konsumpcyjnych wraz z harmonogramem spłat; decyzję ZUS z [...].09.2011 r., którą odmówiono skarżącej umorzenia składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 01/2004-05/2009 w wysokości 11.466,20 zł oraz odsetek naliczonych na dzień [...].07.2011r. w kwocie 6.128,00zł; zawiadomienie o zmianie oprocentowania kredytu zaciągniętego [...].03.2009 r. w [...], z którego wynika, że na dzień [...].07.2011r. stan zadłużenia skarżącej wynosił 15 454,09 zł; wniosek skarżącej skierowany do [...] o zawarcie ugody dotyczącej wierzytelności wynikającej z ww. umowy kredytowej. W piśmie z [...] lutego 2012 r. wnioskodawczyni wskazała również na dochody konkubenta za ostatnie trzy miesiące: listopad 2011 r. – 798,00 zł, grudzień 2011r. – 514 zł, styczeń 2012r. – 779,00 zł. Oświadczyła, że partycypuje on w kosztach utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego w takim stopniu, w jakim pozwalają mu na to uzyskane dochody. Podała również, iż ponosi co miesiąc następujące wydatki: żywność i chemia 800 zł; abonamenty oraz internet 150 zł; butla gazowa 65 zł; leki 50 zł; debet 110 zł; rata kredytu gotówkowego 678 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania - a więc kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak więc przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie tych kosztów z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na ich sfinansowanie. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca podnosi, powołując się na trudną sytuację finansową, która wynika z dokonanych zajęć przez organ skarbowy, że nie stać jej na skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika. Z oświadczenia skarżącej wynika, że wnioskując o stanowienie adwokata ma na myśli głównie koszt związany ze sporządzeniem skargi kasacyjnej w jej sprawie. W piśmiennictwie wyrażany jest pogląd, iż w przypadku ubiegania się przez stronę o ustanowienie pełnomocnika, sytuacja majątkowa strony nie może być jedynym kryterium rozstrzygającym o ustanowieniu pełnomocnika. Takim kryterium, którego ustawa wprost nie wskazuje, powinno być ustalenie, czy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości dochodzenia swych spraw. Takie niebezpieczeństwo jest realne, jeżeli podjęcie określonych czynności przez stronę uzależnia się od udziału profesjonalnego pełnomocnika (zob. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011, s.735). W świetle powyższego, Sąd przychylając się do wniosku skarżącej, wziął pod uwagę zatem nie tylko kryterium wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., ale również konieczność zapewnienia skarżącej prawa do sądu. Z analizy przedstawionych przez stronę dokumentów i oświadczeń wynika, że nie posiada ona oszczędności, zaś w wyniku dokonanego zajęcia egzekucyjnego jej wynagrodzenie zostało uszczuplone do kwoty 1184,05 zł miesięcznie. Nadto, z oświadczenia skarżącej dotyczącego dochodu jej konkubenta wynika, iż nie jest on w stanie partycypować w kosztach utrzymania wspólnego gospodarstwa w znacznej części. Również dokonując analizy sytuacji skarżącej pod kątem umożliwienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu, Sąd doszedł do przekonania, że przyznanie skarżącej pomocy prawnej w postaci ustanowienia adwokata jest uzasadnione. Mając zatem na uwadze powyższe, zdaniem Sądu skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu, a ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika w postaci adwokata z urzędu na obecnym etapie postępowania jest zasadne. Z tych też powodów, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.