I SA/Go 13/12
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-05-14
Skład orzekający: Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, mimo otrzymania dwóch odrębnych zarządzeń z różnymi sygnaturami spraw?Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznając, że strona nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Mimo otrzymania dwóch odrębnych zarządzeń z różnymi sygnaturami spraw, strona nie podjęła działań w celu wyjaśnienia wątpliwości, co skutkowało uchybieniem terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Brak winy strony jest kluczową przesłanką do przywrócenia terminu, a w tym przypadku strona wykazała brak wymaganej staranności.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Sąd wezwał ją do uiszczenia wpisu sądowego, jednak skarżąca nie uiściła go w terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi. Skarżąca złożyła następnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłaty sądowej, argumentując, że otrzymała dwa podobne pisma z sądu dotyczące różnych spraw i myślała, że nastąpiła pomyłka. Sąd uznał, że skarżąca nie dochowała należytej staranności.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu.
Skargą z dnia [...] grudnia 2011r. M.P. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2011r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 10 stycznia 2012r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 złotych,
w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwanie doręczono na adres wskazany przez skarżącą w dniu 23 stycznia 2012 r. w tzw. sposób zastępczy (matce Skarżącej – J.P.). Strona we wskazanym terminie nie uiściła wymaganego wpisu sądowego od skargi.
Postanowieniem z 14 lutego 2012 r. Sąd odrzucił skargę Strony. Odpis orzeczenia doręczono 6 marca 2012 r. na wskazany przez Skarżącą adres, do rąk matki – J.P..
W piśmie z [...] marca 2012r. (data wpływu do Sądu: 16 marca 2012 r.) skarżąca wnosząc o wyjaśnienie sprawy, wskazała, że dnia 27 lutego 2013r. otrzymała pismo
z dnia 24 lutego 2012r. sygn. akt I SA/Go 12/12 informujące ją o zwolnieniu jej z opłat sądowych. Po kilku dniach otrzymała ponownie odpis postanowienia, w którym sąd
w innym składzie postanowił odrzucić jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.
W ocenie Strony zaszła pomyłka, bo jej sprawa została załatwiona pozytywnie .
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 marca 2012r. Skarżącą poinformowano, iż 2 grudnia 2011r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na dwie decyzje Dyrektora Izby Skarbowej. Pierwsza z nich, dotycząca decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. (nr decyzji [...]) została zarejestrowana pod sygnaturą akt I SA/Go 12/12. Natomiast druga z nich, dotycząca decyzji w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. (nr decyzji [...]) została zarejestrowana pod sygnaturą akt I SA/Go 13/12. W obydwu sprawach Strona została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł., przy czym w sprawie I SA/Go 12/12 złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, które zostało przyznane postanowieniem z dnia 21 lutego 2012r. Zaś w sprawie I SA/Go 13/12 skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy i z uwagi na nieuiszczenie wpisu, skarga została odrzucona.
Pismem z [...] kwietnia 2012r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z opłaty sądowej w wysokości 500zł. (sprawa dotyczy rozłożenia na raty: sygn. akt I SA/Go 13/12).
W motywach podała, że wysłała jedno pismo – skargę na decyzję Dyrektora Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej lub rozłożenia na raty podatku od osób fizycznych za 2010 r.
Dnia 16 stycznia 2012r. i dnia 23 stycznia 2012r. otrzymała jednakowe pisma z Sądu Administracyjnego o wpłacie wpisu co do jej sprawy. Nie było rozdzielenia i informacji, że dotyczą one dwóch różnych spraw. Myślała, iż zaistniała pomyłka Sądu – podwójnej korespondencji i dlatego wysłała jeden wniosek (prośbę) o zwolnienie z kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem
o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana,
w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art.87 §1 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała
w terminie (art.87 §4 P.p.s.a.).
Przywrócenie terminu może więc nastąpić, w momencie łącznego spełnienia trzech przesłanek:
- wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,
- zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy,
- dopełniona została czynność, dla której określony był termin.
Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Niejednokrotnie w orzecznictwie podkreślono, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną wszystkie określone w przepisach przesłanki (por. post NSA
z 5 marca 2001r., sygn. akt I SA/Ka 2418/00 niepubl.).
Podstawowym kryterium uprawdopodobnienia braku winy jest wykazanie, że strona dopełniła obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej.
Podkreślić ponadto należy, że uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia, wymaga natomiast wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia nie dającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu i to trwającej w sposób ciągły aż do dnia dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 25.10.2011 r. sygn. akt II FZ 604/11).
Ponadto w orzecznictwie NSA utrwalony jest także pogląd, iż przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z 11 maja 2011, II OZ 418/10, LEX 663667).
Na wstępie należy wyjaśnić, że bezspornym jest, iż wobec Skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej wydał dwie decyzje - jedną w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. (nr decyzji [...]), drugą w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. (nr decyzji [...]).
Strona pomimo, że sporządziła jedno pismo, to zaskarżyła oba w/w orzeczenia organu. Stąd zasadnym było zastosowanie przez Sąd trybu art.57 §3 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu - "Jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden
akt lub czynność, albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych spraw."
Przechodząc natomiast do przedmiotu sprawy, oceniając prośbę Strony
w świetle przedstawionych powyżej uwag dotyczących instytucji przywrócenia terminu, należy stwierdzić, iż skarżąca wniosek o przywrócenie terminu złożyła z zachowaniem siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zdaniem Sądu, w sprawie nie zaistniała przesłanka umożliwiająca pozytywne odniesienie się do prośby Skarżącej. Sąd nie podziela stanowiska Strony, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o zwolnienie od opłat sądowych miało miejsce bez jej winy. Wprost przeciwnie, w ocenie Sądu, konfrontacja akt sprawy z podnoszoną w toku postępowania argumentacją Strony prowadzi do konkluzji, że Skarżąca nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw.
Należy bowiem podkreślić, że Skarżąca, otrzymała dwa odrębne zarządzenia. Każde
z nich opatrzone było odrębną sygnaturą sprawy. W treści każdego z nich, Sąd
w sposób wyraźny wskazał numer decyzji, w związku z którą wzywa do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zatem, działania służące zabezpieczeniu własnych interesów nie wymagały od Strony wiedzy specjalistycznej, a jedynie minimum skrupulatności, w przeczytaniu doręczonej jej przez Sąd korespondencji.
Co istotne, termin zakreślony przez Sąd do wykonania zarządzenia wynosił 7 dni od daty doręczenia Stronie pisma. Tym samym, było sporo czasu na usuniecie ewentualnych wątpliwości, w tym również drogą telefoniczna.
Zważywszy powyższe, z uwagi na brak podstaw uzasadniających przywrócenie terminu, Sąd na podstawie art.86 §1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło