I SA/Go 137/17

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-06-07

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Krystyna Skowrońska-Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu dotyczącym ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny ma obowiązek badać prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego ma na celu kontrolę prawidłowości naliczonych kosztów. Nie uprawnia ono do badania prawidłowości całego postępowania egzekucyjnego, w tym jego wszczęcia i prowadzenia. Organ egzekucyjny nie ma obowiązku poczynienia ustaleń w zakresie prawidłowości postępowania egzekucyjnego od jego wszczęcia do zakończenia w ramach postępowania o koszty egzekucyjne.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie nieostatecznej decyzji dotyczącej podatku akcyzowego. Po umorzeniu postępowania egzekucyjnego, organ zwrócił skarżącemu wyegzekwowane koszty. Skarżący kwestionował samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego jako bezprawne i nieskuteczne, zarzucając naruszenie przepisów oraz art. 44 Kpa.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi D.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego oddala skargę. D.S. reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Z akt wynika następujący stan sprawy. Dyrektor Izby Celnej (zwany również Dyrektor IC lub organ egzekucyjny) wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego. Podstawą ww. działania organu egzekucyjnego był tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej będącego wierzycielem egzekwowanej należności z tytułu podatku akcyzowego. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., które zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 8 czerwca 2016 r., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z należącego do skarżącego rachunku bankowego w [...] S.A. W ramach dokonanego zajęcia bank przekazał w dniu [...] czerwca 2016 r. kwotę 4.312,58 zł, rozliczoną następująco: kwota 284,40 zł – koszty egzekucyjne, kwota 2.651,18 zł – należność główna oraz kwota 1.377,00 zł – odsetki. Powyższe zawiadomienie z odpisem ww. tytułu wykonawczego zostało doręczone skarżącemu jako zobowiązanemu za pośrednictwem Poczty w dniu 22 czerwca 2016r., w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa). Pełnomocnik skarżącego podaniem z dnia [...] czerwca 2016 r., na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, domagając się również: uchylenia wszelkich dotychczas podjętych w sprawie czynności egzekucyjnych, w tym dokonanych zajęć rachunków bankowych; zniesienia wszelkich skutków i uciążliwości związanych z wadliwie prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym; zwrotu bezprawnie wyegzekwowanych kwot wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wyegzekwowania do dnia zwrotu; wydania i doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych oraz postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. W motywach uzasadnienia podniósł, że decyzja w sprawie podatku akcyzowego nie jest ostateczna, bowiem wniesiono od niej odwołanie a ponadto nie został jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności zatem nie mogła być skierowana do wykonania w drodze egzekucji. Podkreślał również bezprawność działania organów, zapowiadając wystąpienie wobec nich z roszczeniami odszkodowawczymi. W związku z powyższym organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska co do żądań skarżącego. W piśmie z dnia [...] czerwca 2016r. wierzyciel – Dyrektor Izby Celnej uznał za uzasadniony wniosek zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Poinformował, że ustalono, iż od decyzji organu pierwszej instancji, tj. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] zostało wniesione odwołanie, zatem nie stała się ona ostateczna i jako taka, stosownie do art. 239a Ordynacji podatkowej, nie podlega wykonaniu. W tej sytuacji organ egzekucyjny w dniu [...] czerwca 2016r. wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Następnie w dniu [...] lipca 2016r. organ ten zwrócił na rachunek bankowy skarżącego kwotę 285,37 zł, obejmującą wyegzekwowane koszty egzekucyjne (284,00 zł) oraz odsetki ustawowe od tej kwoty (0,97 zł). Z kolei postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ egzekucyjny ustalił na kwotę 284,40 zł wysokość kosztów przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Na skutek zażalenia skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej (zwany również Dyrektor IS, organ sprawujący nadzór lub organ odwoławczy) w dniu [...] listopada 2016 r. wydał postanowienie, którym na podstawie art. 138 § 2 i art. 144 Kpa uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że obowiązkiem organu egzekucyjnego jest przedstawienie wyliczenia opłat egzekucyjnych od każdej dokonanej czynności egzekucyjnej, gdyż tylko wtedy jest możliwe skontrolowanie prawidłowości pobranych opłat. Stosownie do art. 64 § 7 u.p.e.a. należy określić poszczególne elementy składające się na opłatę, tj. należność główną i odsetki. Natomiast zgodnie z art. 64 § 9 tej ustawy organ egzekucyjny powinien wskazać, kiedy powstał obowiązek uiszczenia opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor IC postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] orzekł o ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego na kwotę 284,40 zł, z czego 47,40 zł stanowiła opłata manipulacyjna oraz 237,00 zł opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Na powyższe postanowienie również zostało złożone zażalenie, z żądaniem jego uchylenia jako podjętego w sytuacji błędnego ustalenia co do doniosłego prawnie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy faktycznie nie doszło do skutecznego wszczęcia tego postępowania. Zdaniem skarżącego wyklucza to w konsekwencji możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił też, że do prowadzenia nieskutecznie wszczętego postępowania egzekucyjnego doszło w wyniku świadomego, rażącego naruszenia przepisów, co polegało na skierowaniu do egzekucji nieostatecznej decyzji. Według skarżącego wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło również na skutek błędnego ustalenia co do zastosowania art. 44 Kpa. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przytoczył zasady naliczania i poboru kosztów egzekucyjnych, unormowane przepisami rozdziału 6 w dziale I u.p.e.a. Wskazał m.in., że zgodnie z art. 64c § 3 tej ustawy jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Wyjaśnił również, że stosownie do art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Organ odwoławczy stwierdził następnie, że po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy nie znalazł podstaw do wycofania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Podał w szczególności, że orzekając o wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie 284,40 zł, powstałych w toku postępowania egzekucyjnego, wszczętego do majątku skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ egzekucyjny – Dyrektor IC w swoim postanowieniu wskazał, że na kwotę tę składają się: opłata manipulacyjna w wysokości 47,70 zł, stanowiąca 1% egzekwowanej należności (należność główna w wysokości 3.122,00 zł + odsetki w kwocie 1.617,00 zł, naliczone według stanu na dzień [...] czerwca 2016r., tj. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego) oraz opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w wysokości 237,00 zł, stanowiąca 5% egzekwowanej wierzytelności (należność główna w wysokości 3.122,00 zł + odsetki w kwocie 1.617,00 zł, naliczone według stanu na dzień [...] czerwca 2016 r., tj. na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego). W postanowieniu tym organ egzekucyjny wskazał również, że obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych powstał w dniu [...] czerwca 2016 r., tj. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym. Dyrektor IS odniósł się ponadto do zarzutu zażalenia, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pominięto okoliczność, że do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego doszło w wyniku rażącego naruszenia przepisów prawa. Wspierając się w argumentacji poglądem wyrażonym przez NSA (wyrok z dnia 11 marca 2016r., sygn. akt II FSK 53/14) zaznaczył, że wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych następuje po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, czyli w stadium następującym po przeprowadzeniu egzekucji. Zobowiązany już nie może w tym stadium kwestionować tytułu wykonawczego oraz zasadności egzekwowania należności objętych tym tytułem, zatem i organ nie może na tym etapie badać prawidłowości postępowania egzekucyjnego. Brak jest podstaw, by organowi egzekucyjnemu w ramach postępowania w przedmiocie kosztów egzekucyjnych przypisać obowiązek poczynienia ustaleń w zakresie prawidłowości postępowania egzekucyjnego począwszy od jego wszczęcia aż do jego zakończenia. Podsumowując Dyrektor IS stwierdził, że w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie kosztów egzekucyjnych, nie podlega rozpoznaniu żądanie dotyczące ustalenia i pociągnięcia do odpowiedzialności osób, które, w ocenie skarżącego, spowodowały niezgodne z prawem wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W skardze wniesionej na powyższe postanowienie Dyrektora IS zarzucono: 1) obrazę przepisów o postępowaniu wskutek uznania, że w stanie faktycznym w ogóle doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego a tym samym, że można mówić o kosztach tego postępowania, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy (brak rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji), zgodnie z przepisami obowiązującego prawa brak było jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie decyzji pozbawionej waloru ostateczności, jak i prawomocności; 2) obrazę art. 44 Kpa przez uznanie, że do wszczęcia niedopuszczalnej z mocy samego prawa egzekucji (bo na podstawie nieostatecznej decyzji) dojść rzekomo miało przy zastosowaniu fikcji skutecznego doręczenia na adres zobowiązanego, pod którym nie przebywał, ani nie zamieszkiwał. Na tej podstawie strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych postanowień organów obu instancji. Wnioskowano ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym uiszczonego wpisu 100 zł wraz z opłatą pocztową związaną z wniesieniem tego wpisu na rachunek Sądu (łącznie 103,50 zł), kosztów zastępstwa procesowego plus kwoty 20,50 zł tytułem opłat związanych z udzielonym do sprawy pełnomocnictwem (17 zł opłata skarbowa, 3,50 zł opłata pocztowa związana z wniesieniem opłaty skarbowej na rachunek właściwego organu podatkowego), wszelkich poniesionych w toku sprawy wydatków, w tym opłat pocztowych związanych z doręczaniem pism procesowych do Sądu. W treści uzasadnienia skargi eksponowano kwestię bezprawności egzekucji administracyjnej podkreślając, że organy celne nie czekając na uzyskanie waloru ostateczności przez decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie podatku akcyzowego, w dniu [...] kwietnia 2016 r. wystawiły w sposób oczywiście bezprawny tytuł wykonawczy i na podstawie tego wadliwego tytułu wszczęły niedopuszczalną z mocy samego prawa, a więc zupełnie bezprawną egzekucję administracyjną, całkowicie nieskuteczną. Według skarżącego organy celne bagatelizują oczywisty fakt, że w sprawie nie może być mowy o żadnym wszczęciu egzekucji, która w świetle przepisów prawa jest po prostu zupełnie niedopuszczalna. Nie można bowiem skutecznie, a tym samym w sposób doniosły prawnie ani wszczynać, ani prowadzić, a w konsekwencji umarzać "czegoś, co nie może w ogóle zaistnieć". Skarżący podniósł, że w ramach dotychczasowych rozstrzygnięć ani słowem nie wspomina się o powyższym, podczas gdy "mamy do czynienia faktycznie z zupełnie bezprawną egzekucją administracyjną, całkowicie nieskuteczną, której nie sposób przypisać jakiejkolwiek doniosłości prawnej". W odniesieniu do zarzutu braku w sprawie jakichkolwiek podstaw faktycznych, a tym samym prawnych do poczynienia ustalenia, że do wszczęcia bezprawnej egzekucji doszło w wyniku zastosowania art. 44 Kpa skarżący podał, że kierując swoje odwołanie z dnia [...] kwietnia 2016 r. od decyzji Naczelnika UC z dnia [...] marca 2016r. wskazał organowi pierwszej instancji swój aktualny adres (w [...]). W związku z powyższym twierdził, że możliwość przyjęcia fikcji skutecznego doręczenia można by odnosić "w kontekście tylko i wyłącznie" ww. adresu. Organ egzekucyjny nie doręczył natomiast pod ten adres żadnej przesyłki, kierując je pod zupełnie inny adres (w [...]). Zdaniem skarżącego począwszy od dnia, w którym wpłynęło odwołanie z dnia [...] kwietnia 2016 r., organy były w posiadaniu jego aktualnego adresu zamieszkania, tym samym posiadały tę informację w dniu 15 kwietnia 2016 r., w którym został wystawiony tytuł wykonawczy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał w szczególności, że w jego ocenie, wobec zwrotu na rzecz skarżącego pobranych należności z tytułu kosztów egzekucyjnych, wydane w sprawie postanowienie dotyczące kosztów egzekucyjnych miało w istocie jedynie charakter informacyjny i służyło ewentualnej weryfikacji prawidłowości ich obliczenia. Nadto zauważył, że podniesiony przez skarżącego zarzut obrazy przepisów postępowania oraz art. 44 Kpa, nie podlegał ocenie na etapie rozstrzygania w sprawie kosztów egzekucyjnych a wadliwość wszczętej egzekucji została już stwierdzona na etapie wydawania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zwrot pobranych od skarżącego kosztów egzekucyjnych wraz z naliczonymi odsetkami oznacza zdaniem organu, że zostały zniesione wszelkie skutki nieprawidłowego skierowania egzekucji do majątku skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu, w niniejszej sprawie jest to postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego, z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej P.p.s.a. wynika, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie przez Sąd, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności. Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc powyższą regułę do rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy właśnie na jej granice. Jest to sprawa, której przedmiotem są koszty postępowania egzekucyjnego. Stosownie bowiem do jednego z żądań zgłoszonych przez skarżącego wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego (pismo z dnia [...] czerwca 2016 r. – k. 12 akt administracyjnych) organ egzekucyjny, wydał w dniu [...] listopada 2016 r. postanowienie (po ponownym rozpatrzeniu sprawy, gdyż wcześniej, [...] sierpnia 2016 r., wydał już rozstrzygnięcie w tej sprawie, które na skutek zażalenia zostało uchylone przez organ odwoławczy), w którym orzekł o ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego na kwotę 284,40 zł. Wobec powyższego w takich też granicach sprawa może być badana przez Sąd rozpoznający skargę. Zaznaczyć przy tym można, że został ukształtowany pogląd, że sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu, ma natomiast obowiązek dokonania całościowej i kompleksowej oceny zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z przepisami postępowania i prawem materialnym, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów (por. np. wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA – na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawę prawną wydania postanowienia organu pierwszej instancji, jak i zaskarżonego postanowienia utrzymującego je w mocy, stanowił art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) – zwanej u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a i na postanowienie to przysługuje zażalenie. Funkcją rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, na co słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonym postanowieniu, jest przede wszystkim umożliwienie kontroli prawidłowości naliczonych kosztów. Organ egzekucyjny ma obowiązek przedstawić w tym postanowieniu wyliczenie opłat egzekucyjnych od każdej dokonanej czynności egzekucyjnej, co ma szczególne znaczenie w przypadku tzw. stosunkowych opłat, których wysokość jest określona stosunkowo do egzekwowanej lub pobranej należności pieniężnej (art. 64 § 7 u.p.e.a.). W takiej sytuacji w podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, przypadające w dniu powstania obowiązku uiszczenia opłaty. Wymaga to określenia składających się na wyliczenie danej opłaty elementów w postaci należności głównej oraz odsetek. Z kolei przepis art. 64 § 9 ww. ustawy określa moment powstania obowiązku uiszczenia poszczególnych opłat egzekucyjnych i w postanowieniu o kosztach egzekucyjnych też powinno znaleźć się skonkretyzowane wskazanie, kiedy powstał obowiązek uiszczenia opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Tak pojmując poprawność postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie kosztów egzekucyjnych Dyrektor IS w ramach kontroli instancyjnej dążył do tego, by odpowiadało tym warunkom i wymogom rozstrzygnięcie Dyrektora IC w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej. Stąd też na skutek zażalenia skarżącego uchylił postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych wydane przez organ egzekucyjny [...] sierpnia 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, zawierając stosowne wskazania co do prowadzenia od nowa postępowania i wydania postanowienia ze szczegółowym przedstawieniem wyliczenia opłat egzekucyjnych od każdej dokonanej czynności egzekucyjnej. Zwrócić trzeba uwagę, że skarżący w tej sprawie, dotyczącej tylko i wyłącznie kosztów egzekucyjnych, nie kwestionuje wyliczenia opłat egzekucyjnych, natomiast zwalcza samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego, domagając się, jak można mniemać z treści wystąpień i zarzutów, stwierdzenia bezprawności egzekucji administracyjnej, jej całkowitej nieskuteczności oraz braku "jakiejkolwiek doniosłości prawnej" i uchylenia z tego powodu zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia pierwszej instancji. W ocenie Sądu w powyższej kwestii organ zaprezentował w zaskarżonym postanowieniu prawidłowe stanowisko, wspierając argumentację poglądem wyrażonym przez NSA w wyroku z dnia 11 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 53/14, z którym skład rozpoznający niniejszą sprawę również się zgadza. Przywołać należy przede wszystkim stwierdzenie NSA zawarte w ww. orzeczeniu, że nie można zaakceptować stanowiska, że organ egzekucyjny w ramach postępowania w przedmiocie kosztów egzekucyjnych ma obowiązek poczynić ustalenia w zakresie prawidłowości postępowania egzekucyjnego począwszy od jego wszczęcia aż do jego zakończenia (tak samo NSA w wyroku z dnia 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 167/09 – CBOSA). Wniosek zobowiązanego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, załatwiany w trybie art. 64c § 7 u.p.e.a., nie uprawnia do badania na tym etapie prawidłowości postępowania egzekucyjnego. Zresztą trzeba pamiętać, że postępowanie to jest już zakończone, w tym przypadku nastąpiło jego umorzenie (k. 23 akt administracyjnych - postanowienie Dyrektora IC z dnia [...] czerwca 2016 r., które nie zostało zaskarżone i stało się ostateczne). Wskazać też można, że dokonanie przez organ zwrotu wyegzekwowanych kosztów postępowania egzekucyjnego (284,40 zł) wraz z naliczonymi odsetkami (0,97 zł) nastąpiło zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a. Z przepisu tego wynika, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu. Zwrot taki jest realizowany jako czynność materialno-techniczna, bez wydawania jakiegokolwiek orzeczenia co do skuteczności czy bezprzedmiotowości egzekucji albo stwierdzającego jej niezgodność z prawem. Znaczenie ma faktyczne pobranie należności z tytułu kosztów oraz następnie okazanie się, że odbyło się ono w ramach egzekucji niezgodnej z prawem. W świetle powyższego rację należy przyznać organowi, że niezasadne jest zgłaszanie w postępowaniu w sprawie kosztów egzekucyjnych zarzutów w zakresie nieodniesienia się organów do okoliczności, że do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego doszło w wyniku rażącego naruszenia przepisów prawa. Można również zgodzić się z twierdzeniem, że wadliwość egzekucji dostatecznie jasno wynika z wydanego przez organ egzekucyjny w dniu [...] czerwca 2016 r. postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Stwierdzono w tym postanowieniu niewymagalność obowiązku (z tytułu podatku akcyzowego) z uwagi na nieostateczność decyzji, którą został on określony. W związku z tym rozstrzygnięciem dokonano [...] lipca 2016 r. zwrotu pobranej od skarżącego [...] czerwca 2016 r. należności z tytułu kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami za okres od owego pobrania do dnia zwrotu. Powyższe oznacza, że w sprawie wystąpiła sytuacja wszczęcia i prowadzenia egzekucji niezgodnie z prawem i ziszczenia się tej jedynej i tak określonej przesłanki obligowało organ egzekucyjny do dokonania zwrotu na zasadzie art. 64c § 3 u.pe.a., bez badania na jakimkolwiek etapie podejmowanych czynności m.in. stopnia czy wagi bezprawności. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w kontekście podniesionych w skardze zarzutów oraz w zakresie przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że jest ono zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło