I SA/Go 137/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 października 2022 r. wniosku "O." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Go 137/22 w sprawie ze skargi "O." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do grudnia 2011 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Go 137/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi "O." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazane w rubrum orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim. Odpis powyższego wyroku wraz z jego uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej – adwokatowi M.Ł. w dniu 8 lipca 2022 r. (k. 429 akt sądowych). Pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SA/Go 137/22 Sąd odrzucił skargę kasacyjną ze względu na wniesienie jej z uchybieniem terminu. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 15 września 2022r. Pismem z dnia [...] września 2022 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że po otrzymaniu wyroku o sygn. akt I SA/Go 137/22 w dniu 8 lipca 2022 r. termin do wniesienia skargi kasacyjnej został przez niego zapisany w telefonie, w elektronicznym kalendarzu, którym się posługuje. Po otrzymaniu wyroku o sygn. akt I SA/Go 134/22 w dniu 11 lipca 2022 r. pełnomocnik dokonał tej samej czynności zapisania właściwego terminu wniesienia skargi kasacyjnej w elektronicznym kalendarzu (termin ten przypadał na dzień 10 sierpnia 2022 r.). Pełnomocnik Spółki wskazał, że najprawdopodobniej ze względu na automatyczne uzupełnianie nazw notatek zapisywanych w kalendarzu dokonywane przez tę aplikację na podstawie wcześniejszych wpisów, doszło do przeniesienia pierwszej notatki informującej i przypominającej o terminie do złożenia skargi kasacyjnej na dzień 10 sierpnia 2022 r. Po otrzymaniu dyspozycji od mocodawcy o składaniu skarg kasacyjnych oraz pełnomocnictw do ich wniesienia z dnia [...] lipca 2022 r. w kalendarzu pełnomocnika widniał jeden termin do wniesienia skarg kasacyjnych z nazwą skarżącej Spółki, co było jego zdaniem zgodne z jednakowymi datami wydawania wyroków przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w dniu 6 grudnia 2017 r., Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 7 grudnia 2021 r. i ponownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w dniu 15 czerwca 2022 r. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że każdorazowo w tym samym terminie składane były środki zaskarżenia oraz pisma procesowe zarówno w niniejszej sprawie dotyczącej roku 2011, jak i w sprawie dotyczącej roku 2012. Zdaniem pełnomocnika w tej sytuacji, obiektywnie, po jego stronie nie było żadnych podstaw do przyjmowania innego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w jednej z powyżej wskazanych spraw. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, iż odbiór wyroków jak i sporządzenie i nadanie skarg kasacyjnych, miały miejsce w okresie wakacyjnym. Pełnomocnik nie korzystał z urlopu, w związku z czym służył także pomocą w sprawach innych współpracowników kancelarii wówczas nieobecnych. W jego ocenie doprowadziło to do stanu przepracowania i przemęczenia pełnomocnika, co należy uznać jedynie za dodatkową okoliczność przemawiającą za zasadnością uznania braku winy pełnomocnika w niedotrzymaniu terminu, biorąc także pod uwagę równoległość toczących się spraw dotyczących roku 2011 i 2012 oraz to, że obie skargi kasacyjne zostały sporządzone i wniesione w tym samym terminie. Powyższe problemy techniczne związane z funkcjonowaniem aplikacji w postaci telefonicznego kalendarza zdaniem pełnomocnika należy uznać za obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności, które mogą stanowić uzasadnienie przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – zwanej dalej "P.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a nadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Instytucja przywrócenia uchybionego terminu stwarza możliwość usunięcia ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminu procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto, dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2020 r., II OZ 167/20; z dnia 10 stycznia 2020 r., I GZ 445/19; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 25 marca 2019 r., III SA/Gl 204/19, CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną wszystkie określone w przepisach przesłanki (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Ka 2418/00 niepubl.). Podstawowym kryterium uprawdopodobnienia braku winy jest wykazanie, że strona dopełniła obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Podkreślić ponadto należy, że uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia, wymaga natomiast wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia nie dającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu i to trwającej w sposób ciągły aż do dnia dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II FZ 604/11). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie należało odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z treści złożonego wniosku wynika, iż pełnomocnik skarżącej o uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej dowiedział się w dniu 15 września 2022 r. tj., w dacie w której zostało mu doręczone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 sierpnia 2022 r. (sygn. akt I SA/Go 137/22). Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 22 września 2022 r., a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Wraz ze złożeniem wniosku pełnomocnik Spółki złożył skargę kasacyjną. Zostały zatem spełnione dwa warunki konieczne dla przywrócenia terminu. Sąd stwierdził jednak, że nie został spełniony warunek przywrócenia terminu z uwagi na to, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy wskazać, że Skarżąca jest reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika. W takim przypadku, przy ustalaniu winy strony w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom wnioskodawcy, iż na skutek automatycznego uzupełniania nazw notatek zapisywanych w elektronicznym kalendarzu doszło do przeniesienia pierwszej notatki informującej i przypominającej o terminie do złożenia skargi kasacyjnej na dzień 10 sierpnia 2022 r. Powołując się na ww. fakt pełnomocnik skarżącej nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu obrazującego ten stan rzeczy. W ocenie Sądu, co jest w istocie najistotniejsze w sprawie, na profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. Pełnomocnik ten zobligowany jest do takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Pełnomocnik nie wykazał, że do tego stanu doszło wskutek działania siły wyższej. Należy podkreślić, że posługiwanie się aplikacjami, które z założenia mają ułatwić codzienne funkcjonowanie nie zwalnia profesjonalnego pełnomocnika z odpowiedzialności za terminowe dokonywanie czynności procesowych. Nie ma znaczenia, że dotąd daty wydawania wyroków zarówno przez WSA jak i NSA były podobne oraz to, że pełnomocnik każdorazowo w tym samym terminie składał środki zaskarżenia oraz pisma procesowe zarówno w niniejszej sprawie dotyczącej roku 2011, jak i w sprawie dotyczącej roku 2012. Pełnomocnik ponosi ryzyko doboru środków oraz działań osób, którymi posługuje się w prowadzonej działalności. Nie zwalnia z tego ryzyka również mnogość klientów obsługiwanych przez kancelarię pełnomocnika w okresie wakacyjnym, kiedy to kancelaria miała braki kadrowe z uwagi na okres urlopowy. Sąd uznał, że uchybienie wynikłe z przyjętego sposobu obsługi kancelarii, które doprowadziło do błędu, jest de facto uchybieniem pełnomocnika, obciążającego swymi konsekwencjami nie tylko jego, ale i stronę, którą reprezentuje. Brak winy strony w uchybieniu terminu wynikać musi z okoliczności obiektywnie, niezależnych od niej. Do tego rodzaju nie zaliczają się okoliczności podniesione we wniosku skarżącej, co oznacza, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Kierując się powyższym Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1-2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.