I SA/Go 1508/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko(spr.) Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2007 r. sprawy ze skargi "W" Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego oddala skargę. Pełnomocnik Spółki z o.o. [...] z siedzibą, zwanej dalej skarżąca Spółka , doradca podatkowy [...] wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2006 r. , Nr [...] . Postanowieniem tym zostało utrzymane w mocy, podjęte na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8 , poz. 60 ze zm.) – cyt. jako Ordynacja podatkowa, postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2006 r. , Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego. Żądanie wszczęcia postępowania podatkowego zgłoszone zostało w dniu 15 maja 2006 r. We wniosku tym strona wskazała , iż domaga się wszczęcia postępowania "w celu prawidłowego ustalenia kwoty podatku od towarów i usług od sprzedaży przez organ egzekucyjny nieruchomości gruntowej niezabudowanej , położonej w. Wiązało to się z następującymi okolicznościami. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu 15 listopada 2005 r. odbyła się licytacja , na której wyżej wymieniona nieruchomość została sprzedana za cenę 871.500 zł , następnie organ egzekucyjny odprowadził należny podatek od towarów i usług w wysokości 157.155,74 zł . Według skarżącej Spółki kwota VAT została ustalona nieprawidłowo i skorygowanie tego w postępowaniu podatkowym , którego wszczęcia się domagała , będzie miało wpływ na podział kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości , a w "ostatecznym rachunku" będzie przekładać się na zmniejszenie zadłużenia Spółki [...] wobec Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego i innych wierzycieli. Odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie prawidłowego ustalenia podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości organ I instancji uzasadniał przede wszystkim tym , że realizacja obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług polega na obliczeniu i rozliczeniu należnego podatku przez podatnika , czego zewnętrznym przejawem jest sporządzenie i złożenie we właściwym terminie i do właściwego urzędu skarbowego deklaracji VAT za dany okres rozliczeniowy. Obowiązujące przepisy o podatku od towarów i usług nie przewidują natomiast uprawnień naczelnika urzędu skarbowego do określenia kwoty podatku od pojedynczej dostawy , o co wnosiła skarżąca Spółka. W zażaleniu na postanowienie wydane przez organ I instancji skarżąca Spółka twierdziła, że przyjęte przez ten organ stanowisko jest błędne , a zaprezentowana wykładnia przepisów prawa nie odnosi się do zaistniałego sporu. Podniosła , że organ skarbowy dokonując naliczenia VAT od sprzedaży nieruchomości stał się nie tylko płatnikiem tego podatku z racji prowadzenia postępowania egzekucyjnego , lecz również organem określającym jego wysokość . Spółka zarzuciła ponadto , że została pozbawiona merytorycznej kontroli dokonanego wymiaru podatku od towarów i usług od sprzedanej nieruchomości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie stwierdzając , że rozstrzygnięcie to jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, natomiast zarzuty zgłoszone w zażaleniu nie odnoszą się do wydanego rozstrzygnięcia organu I instancji. Biorąc pod uwagę zakres postępowania podatkowego zgłoszonego we wniosku o wszczęcie (prawidłowe ustalenie kwoty podatku od towarów i usług) Dyrektor Izby Skarbowej przywołał art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54 , poz. 535 ze zm.) , cyt. jako ustawa o VAT , stwierdzając , że w myśl tego przepisu organ podatkowy jest uprawniony do określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego , kwoty zwrotu różnicy za dany okres rozliczeniowy lub określenia różnicy podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy , natomiast obowiązujące przepisy dotyczące podatku od towarów i usług nie przewidują uprawnień tego organu do określenia kwoty należnego podatku od pojedynczej dostawy. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik Spółki [...] domagał się uchylenia w całości zaskarżonego aktu , jak również postanowienia organu I instancji, jako niezgodnych z prawem. Skarżąca wywodziła , że jakkolwiek sprzedawcą towaru (nieruchomości ) "był organ podatkowy , działający przez komornika skarbowego" , to jednak w związku z tym , że zdaniem strony skarżącej, podatek od towarów i usług od dokonanej transakcji został nieprawidłowo obliczony , a uzyskana ze sprzedaży kwota ma wpływ na spłatę wierzytelności skarżącej , zatem Spółka [...] ma interes prawny w sprawie , jest również uprawniona na zasadzie art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej do składania wniosków o wszczęcie postępowania podatkowego. Jak twierdziła skarżąca , organ podatkowy na podstawie art. 99 ust. 12 ustawy o VAT jest uprawniony do określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego , przy czym jest też zobowiązany do działania na podstawie przepisów prawa oraz podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej) , a powyższe zasady zostały naruszone. Polegało to na tym , że organ skarbowy dokonujący sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji w dniu 15 listopada 2005 r. "nie urealnił ceny w oparciu o nowy operat szacunkowy " . Według skarżącej należało mieć na uwadze , że od momentu wejścia w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. realna wartość nieruchomości gruntowych , w stosunku do ceny sprzed wejścia w życie tej ustawy , wzrosła o kwotę VAT , bowiem pod rządami poprzedniej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. obrót nieruchomościami gruntowymi nie był opodatkowany. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o oddalenie skargi, a ustosunkowując się do zarzutów podał przede wszystkim , że wbrew twierdzeniom skarżącej nie było kwestionowane jej prawo do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania , a w zaskarżonym postanowieniu stwierdzono brak podstaw do wszczęcia w trybie art. 165 Ordynacji podatkowej postępowania podatkowego w celu prawidłowego ustalenia kwoty podatku od towarów i usług od sprzedanej przez organ egzekucyjny nieruchomości gruntowej. Poza tym organ podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej podlegał akt o charakterze formalnym , jakim jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania podatkowego , uregulowana w art. 165a Ordynacji podatkowej , w § 1 tego artykułu przewiduje dwie podstawy do odmowy . Pierwsza z nich określona jest precyzyjnie i dotyczy sytuacji , gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną . Nie stanowiła ona jednak przesłanki wydania zaskarżonego postanowienia , więc nie ma potrzeby dokonywania przez Sąd oceny w tym zakresie. Druga podstawa do odmowy wszczęcia postępowania została określona nieostrym sformułowaniem o wystąpieniu jakiejkolwiek innej przyczyny uniemożliwiającej to wszczęcie. Zgodnie z wypracowanymi poglądami doktryny przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego mogą dotyczyć: - braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego, - sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, - przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić , że organy podatkowe rozpatrując wniosek skarżącej Spółki z dnia 12 maja 2006 r. , będący żądaniem wszczęcia postępowania podatkowego celem prawidłowego ustalenia kwoty podatku od towarów i usług prawidłowo uznały , że na gruncie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług nie istnieje podstawa do rozpatrzenia tej treści żądania . Przede wszystkim z uwagi na samoobliczeniowy charakter tego podatku nie jest możliwe prowadzenie postępowania na wniosek podatnika. Zasadnie organy wskazały też na regulację art. 99 ust. 12 cyt. ustawy wyznaczającą zakres prowadzenia przez organ podatkowy z urzędu postępowania w przedmiocie podatku od towarów i usług. Dodatkowo zauważyć można , że wystąpienie skarżącej Spółki o wszczęcie postępowania podatkowego pozostawało w związku ze szczególną sytuacją realizacji obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług przez organ egzekucyjny będący w tym przypadku płatnikiem VAT od sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji , więc kwestia prawidłowości ustalenia ceny sprzedaży (brutto) ewentualnie mogła stanowić przedmiot skargi na czynności egzekucyjne , rozpatrywanej w odrębnym postępowaniu . Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził , że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. ( - ) Anna Juszczyk-Wiśniewska ( - ) Jacek Niedzielski ( - ) Krystyna Skowrońska-Pastuszko