I SA/Go 152/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę. I SA/Go 152/08 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca W.K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].11.2007 roku nr [...] którą to decyzją utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].09.2007 roku określającą wartość celną towaru, cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Z treści decyzji oraz akt sprawy wynika, że w dniu [...].03.2005 roku strona W.K. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2004, przedstawiając rachunek z dnia [...].02.2005 roku na dowód nabycia samochodu w firmie [...] (Szwajcaria) za kwotę 2000 CHF. W zgłoszeniu skarżąca zadeklarował stawkę celną preferencyjną 0% Zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowane jako spełniające warunki, określone w art.62 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12.10. 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. WE L 302 z dnia 19.10.1992 roku, ze zm; zwanego dalej – WKC, opublikowanego w wersji polskiej w dniu 1 października 2004r., Dz. U. WE Wydanie Specjalne, Rozdział 2, tom 4, ze zm.) Następnie organ celny działając na podstawie art. 78 ust.2 WKC, dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. Dokument sprzedaży został przesłany do weryfikacji przez szwajcarskie służby celne. Pismem z dnia [...] stycznia 2006 roku Dyrekcja Okręgu Celnego - Sekcja Dochodzeniowa nie potwierdziła autentyczności przestawionej przez stronę faktury zakupu wskazując, że firma, która wystawiła rachunek nie istnieje. Pismem z dnia [...] lipca 2006 roku polskiej administracji celnej zastał przekazany odpis rachunku bez numeru z dnia [...] lutego 2006 roku, z którego wynikało, że ostatni właściciel samochodu w Szwajcarii firma [...] dokonała jego sprzedaży za kwotę 2.600 2000 CHF. Na tych podstawach organ I instancji wszczął z urzędu postępowania w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu. Po jego zakończeniu Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...].09 2007 roku wydał decyzję określającą wartość celna towaru i określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę cła, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Wartość celną przywiezionego samochodu ustalił na podstawie metody zastępczej z art. 30 ust. 2 lit a WKC, przyjmując jako podstawę ustalenia cenę z tytułu sprzedaży ostatniego użytkownika samochodu w Szwajcarii uznając, iż transakcja dotyczy tego samego towaru w niezmienionym stanie technicznym. Skarżąca zarówno po doręczeniu jej postanowienia w wszczęciu postępowania z dnia [...].06.2007 roku oraz po wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się (postanowienie z dnia [...].08.2007 roku) nie wykazała żadnej inicjatywy. W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości podnosząc, że stwierdzenie przez organy fikcyjności firmy szwajcarskiej nie może powodować dla skarżącej negatywnych skutków ponieważ działała ona w dobrej wierze. Nadto samochód był uszkodzony. W dniu [...].11.2007 roku, po wyznaczeniu skarżącej 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego, Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż w momencie zgłoszenia celnego została sprawdzona jedynie formalna jego poprawność. W oparciu o art. 78 WKC, po zwolnieniu towaru, dokonano kontroli "postimportowej". Na podstawie pism organów szwajcarskich z dni [...].01.2006 roku [...].07. 2006 roku oraz Dyrektora II okręgu Celnego Sekcja Dochodzeniowa, ustalono, że sprzedawca wskazany w rachunku dołączonym do zgłoszenia nie istnieje natomiast rzeczywista cena sprzedaży wynosi 2.600 CHF. Z tego też względu organ celny pierwszej instancji zasadnie dokonał weryfikacji wartości celnej na podstawie ceny wykazanej w dołączonym przez szwajcarskie organy celne rachunku zakupu na podstawie art. 30 ust. 2 a WKC. Ze względu na to, że dołączony do zgłoszenia rachunek nie był autentyczny brak było podstaw do zastosowania stawki preferencyjnej na podstawie umowy pomiędzy EWG a Konfederacją Szwajcarską (Dz. Urz. L 300 z 31.12.1972 roku). Organ podkreślił, że ustalenia poczynił prawidłowo na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów i bezstronnie. Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i podnosząc jedynie, że jest ona bezpodstawna i oderwana od istniejącego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o oddalenie skargi. Odwołując się do argumentacji zawartej w decyzji podniesiono również, że twierdzenia dotyczące uszkodzeń pojazdu nie maja potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, gdyż z zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym wynika, że pojazd był sprawny technicznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Spór w niniejszej sprawie dotyczył istnienia podstaw do zakwestionowania wartości celnej zadeklarowanej przez skarżącą w zgłoszeniu celnym z 21 kwietnia 2005 roku. Z tej racji w pierwszej kolejności należy wskazać, iż na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów (Kodeksu celnego z 9.01.1997 roku - Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni zaakceptowało uprawnienie organów celnych do kwestionowania materialnej wiarygodności umów sprzedaży (dokumentowanych najczęściej rachunkami) załączanych do zgłoszenia celnego tj. ceny towaru. Między innymi w wyroku z dnia 12.12. 2002 roku, (V SA 1802/02) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Ponieważ o wartości transakcyjnej decyduje cena zapłacona lub należna, to nie może być traktowana jako wyłączny dowód określający tę wartość, wadliwie podana w dokumentach celnych cena towaru. Organ celny nie jest związany treścią składanych dokumentów ani deklarowaną wartością, lecz obowiązany jest wartość tę ustalić samodzielnie, w granicach zasady swobodnej oceny dowodów, w określonym przepisami celnymi trybie. Powyższe poglądy pozostają w pełni aktualne pod rządami obecnie obowiązujących przepisów. Istotę sporu stanowiło w rozpoznawanej sprawie prawidłowe ustalenie wartości celnej samochodu sprowadzonego przez stronę ze Szwajcarii. Stosownie do art. 29 ust. 1 WCK wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, ustalana na podstawie art. 32 i 33 tegoż Kodeksu. Jednakże art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2.07.1993 roku ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 roku ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. WE L 253 z dnia 11.10.1993 roku, publikowany w języku polskim 7.09.2004 roku, Dz.U. WE Wydanie Specjalne, Rozdział 2, tom 6, ze zm.), przewiduje odstępstwo od tej zasady. Zgodnie z art. 181a ust. 1, jeżeli organy celne w sytuacji określonej ust. 2 wskazanego przepisu mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WCK mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej. Według zaś ust. 2, w wypadku wątpliwości, o których mowa w ust. 1, organy celne mogą żądać zgodnie z art. 178 ust. 4 przedstawienia uzupełniających informacji. Jeśli mimo to wątpliwości nie zostaną usunięte, organ prowadzący postępowanie powinien przedstawić je na piśmie osobie zainteresowanej, na jej żądanie, umożliwiając jej przedstawienie własnego stanowiska, przed podjęciem decyzji w sprawie. Za uzasadnione (pierwsza przesłanka) należy uznać powzięte w toku kontroli "postimportowej" wątpliwości, co do autentyczności i rzetelności załączonej do zgłoszenia celnego dokumentacji, która miała potwierdzać fakt nabycia w Szwajcarii za określoną kwotę przedmiotowego samochodu, Wątpliwości te, co wynika z treści pism organów szwajcarskich z dnia [...].01.2006 roku oraz [...].07.2006 roku i prowadzonych przez niniejszy sąd innych spraw, dotyczyły bowiem większej liczby przypadków oraz różnych firm występujących w roli zbywców samochodów i potwierdzających dane zawarte w rachunkach. Następnym prawidłowym, jeśli zważyć dyspozycje zawarte art. 181a Rozporządzenia z dnia 12.10.1992 roku, krokiem było dokonanie weryfikacji dokumentacji nasuwającej się wątpliwości. W raporcie administracji celnej, w odniesieniu do firmy "[...]"- kontrahenta strony skarżącej organy szwajcarskie wyjaśniły, że firma ta nie widnieje w rejestrze handlowym, ani w innych dostępnych zestawieniach. W świetle takiej informacji, uzyskanej ze źródeł możliwie najbardziej kompetentnych, polskie organy celne miały pełne prawo przyjąć, że mimo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wątpliwości, o których mowa w art. 181a rozporządzenia wykonawczego istnieją. Skoro bowiem szwajcarskie władze nie były w stanie potwierdzić istnienia na ich rynku firmy zbywcy figurującego w dokumentach dotyczących transakcji na podstawie, której sprowadzony został sporny pojazd, uprawniony był wniosek, że także kwota zakupu podana w sporządzonej, w ten sposób dokumentacji nie odzwierciedlała rzeczywistej ceny (wartości) transakcyjnej. W konsekwencji organy celne, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, miały podstawy do zakwestionowania stwierdzonej w zgłoszeniu wartości transakcyjnej, jako wartości celnej. Dla zakwestionowania tej transakcji nie mają znaczenia subiektywne przesłanki, na które powołuje się skarżąca. Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona za towary, wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar wspólnoty. Wątpliwości, co do wiarygodności dokumentu przedstawionego do zgłoszenia nie tamują możliwości wzruszenia wartości zadeklarowanej przez skarżącego w zgłoszeniu celnym. W razie stwierdzenia, że zauważalnie odbiega ona od wartości porównywalnych samochodów importowanych dopuszczalne będzie zastosowanie art. 181 a Rozporządzenia wykonawczego do WKC. Przepis ten uprawnia organy, w razie powzięcia wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKS, do pominięcia metody wartości transakcyjnej i zastosowania innej, przewidzianej art. 30 WKC (zob. wyrok NSA z 20.11.2007 roku, I GSK 142/07). Ustalenie wartości celnej mieści się bezsprzecznie w sferze ustaleń faktycznych. Zasady służącemu dokonaniu ustaleń faktycznych postępowania dowodowego oraz oceny zgromadzonych dowodów regulują przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej znajdujące zastosowanie w postępowaniu celnym na podstawie art. 73 ust. 1 Prawa celnego. Wszelkie ustalenia faktyczne winny być czynione zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 187 § 1 oraz z art. 191 Ordynacji podatkowej. Z pierwszego z tych przepisów wynika obowiązek organu celnego wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, drugi z nich natomiast stanowi, iż oceny czy dana okoliczność została udowodniona należy dokonywać na podstawie całego zebranego materiału dowodowego. Analiza akt, uwzględniająca również brak współdziałania skarżącej z organami, dowodzi prawidłowości oceny materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), a więc przy podjęciu - zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej - wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzucki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2005, s. 713; także B. Gruszczyński [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 498 - 501). Sformułowana przez organy celne podstawa faktyczna rozstrzygnięcia jest uprawniona w świetle zebranego materiału dowodowego. Organy celne ustalenie wartości transakcyjnej oparły o treść rachunku uzyskanego w ramach pomocy urzędowej od organu szwajcarskiej administracji celnej. Istnienie tego dowodu, w powiązaniu z niekwestionowanym przez stronę ustaleniem, że wystawca rachunku przedłożonego do zgłoszenia celnego w rzeczywistości nie istnieje, uprawniało organ celny do zastosowania metodologii wyceny wartości towaru określonej w art. 30 ust. 2 a WKC. Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia została zatem sformułowana bez naruszenia art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego. Skoro skarżąca nie przedstawiła dokumentu, w świetle, którego importowany pojazd mógłby skorzystać z preferencji celnych podatkowych, czyli stawki 0%. Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że zastosowanie wobec importera zerowej, preferencyjnej stawki celnej nastąpiło w związku z przedłożeniem pierwotnej faktury. Przyjęcie przez organy jako podstawy wymiaru należności celnej faktury uzyskanej od szwajcarskich organów celnych, nie zawierającej deklaracji upoważnionego eksportera musiało skutkować stawką podwyższoną. Skarżącej w pełnym zakresie umożliwiono skorzystanie ze swojego uprawnienia wynikającego z art. 200 Ordynacji podatkowej. Skarżąca z tego uprawnienia nie skorzystała, nie wnosiła żadnych wniosków dowodowych. Nie znajduje również uzasadnienia argumentacja skarżącej podnoszona w związku ze stanem technicznym pojazdu. Strona skarżąca twierdzi, iż sporny pojazd był uszkodzony. Okoliczność ta nie wynika z żadnego dokumentu. Wprost przeciwnie, wnioskując o dopuszczenie pojazdu do wolnego obrotu, w polu 31 zgłoszenia celnego skarżąca nie zadeklarowała, iż jest to pojazd uszkodzony. Ponadto, z załączonego przez niego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wynika, iż pojazd ten był całkowicie sprawny technicznie. Zaświadczenie to ma moc dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Brak jest okoliczności (stwierdzonych innymi dowodami) domniemanie to podważających. Z uwagi na całokształt przedstawionej argumentacji, uznać należało, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Tym samym Sąd na podstawie art.151 P.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił. (-) Anna Juszczyk-Wiśniewska (- ) Jacek Jaśkiewicz ( - ) Joanna Wierchowicz