I SA/Go 153/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2011 r. wniosku H.W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Go 153/11 wydanego w sprawie ze skargi H.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu. W dniu 13 kwietnia 2011 r. skarżący – H.W. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 marca 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że ze względu na ograniczone możliwości finansowe nie był w stanie, w zakreślonym terminie, uiścić opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wpłaty dokonał dopiero po otrzymaniu emerytury, która jest jego jedynym źródłem utrzymania. Do wniosku skarżący dołączył dowód uiszczenia w dniu 13 kwietnia 2011 r. opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 marca 2011 r. nastąpiło z naruszeniem ustawowego, siedmiodniowego terminu. Jak wynika z akt sprawy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku liczony od dnia ogłoszenia wyroku upływał z dniem 6 kwietnia 2011 r., zaś przedmiotowy wniosek skarżący wniósł bezpośrednio do Sądu w dniu 13 kwietnia 2011 r., czyli po upływie terminu. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zw. dalej P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, zgodnie zaś z treścią art. 87 § 1, § 2 i § 4 cytowanej wyżej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 w/w ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., VSA 793/03,). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym do okoliczności faktycznych, które uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyr. NSA z 3.VIII.2001r., I SA/Wr 676/99, niepubl.) czy mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (post. WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., III SA 1983/03, niepubl.). Natomiast do przesłanek negatywnych zalicza się np. nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (post. NSA z 1.VI.2001r., II SA/Po 54/01,), nieznajomość prawa (wyr. NSA z 6.XI.1998r., I SA/ld 153/97, czy choćby nie przebywanie pod adresem, który podano jako miejsce, na który miały być kierowane pisma (post. WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2004 r., III SA/Wa 368/04, niepubl.). Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 P.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (z post. NSA z 2.10.2002 r., VSA 793/03). Zaś ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy z całym przekonaniem stwierdzić, iż przedstawiona przez H.W. argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu, albowiem w ocenie sądu w żadnym razie nie uprawdopodabnia ona braku winy strony skarżącej w tym względzie; jest jedynie efektem zaniedbania skarżącego własnych interesów. W złożonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, skarżący poinformował jedynie o tym, że brak środków finansowych uniemożliwił mu złożenie wniosku i uiszczenie wymaganej opłaty kancelaryjnej. Jednak, złożenie wniosku o uzasadnienie w ustawowym terminie nie jest uzależnione od jego opłacenia w tym terminie. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia pomimo braku jego opłacenia nie powoduje jego bezskuteczności, tylko skutkuje zarządzeniem przewodniczącego ściągnięcia opłaty kancelaryjnej od osoby, która taki wniosek złożyła. W ocenie Sądu, skarżący nie dołożył szczególnej staranności, której można wymagać od każdej strony postępowania sądowoadministracyjnego, należycie dbającej o swoje interesy procesowe. H.W. - podmiot, który zainicjował przedmiotowe postępowanie, powinien ponadto liczyć się z ewentualnymi kosztami sądowymi, tym bardziej, że już wraz z zawiadomieniem o rozprawie, doręczonym mu w dniu 7 marca 2011 r., jak i na rozprawie w dniu 30 marca 2011 r., został pouczony, iż uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, złożenie natomiast wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Mając problemy finansowe, a jednocześnie świadomość obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej, mógł również skorzystać z prawa do pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym występując z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych bądź zdobyć wymagane środki finansowe w inny możliwy sposób np. pożyczyć, do czasu otrzymania emerytury. Jednak nie było żadnych przeszkód prawnych do złożenia w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.