I SA/Go 157/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi "Q-S" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do pochodzenia towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 440,00 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 21 grudnia 2007 r. "QS" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2006 r. nr [...], uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych, kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, a następnie dokonującą ponownego naliczenia należności celnych i należnego podatku oraz odsetek wyrównawczych od dnia [...] marca 2004 r. do dnia [...] września 2005 r. Z akt sprawy wynika, że: Jednolitym dokumentem administracyjnym SAD z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] dokonano zgłoszenia 84.913 mb tkaniny poliestrowej, którą objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. W zgłoszeniu zadeklarowano towar wg kodu PCN 54076990 O, a stawkę celną konwencyjną w wysokości 9 %. Do dokumentu tego dołączono świadectwo pochodzenia wwożonego towaru z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne nr OGL [...] z dnia [...] marca 2004 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej kosztów transportu, wartości pozycji, wartości statystycznej, podstaw i kwot opłat, określając jednocześnie prawidłową kwotę wynikającą z długu celnego oraz prawidłową kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu. Decyzja stała się ostateczne. W aktach administracyjnych znajdują się kserokopie pisma Izby Celnej (k. 28) z dnia [...] lutego 2005 r., sporządzonego w języku angielskim i kierowanego do [...]. Pismo to zostało podpisane przez D.P.. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie celne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, iż organ do którego skierowano świadectwo pochodzenia celem jego weryfikacji nie udzielił odpowiedzi w terminie 10 miesięcy. Odpis postanowienia doręczono skarżącej 29 czerwca 2006 r. W dniu 11 lipca 2006 r. skarżąca wniosła o doręczenie kserokopii świadectw pochodzenia wraz z kopiami korespondencji kierowanej do Izb Handlu z odpowiedziami. Jednocześnie skarżąca wniosła o "wstrzymanie postępowania celnego". Postanowieniem z [...] sierpnia 2006 r. Naczelnik Urzędu Celnego wyznaczył skarżącej 7 - dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] września 2006r. nr [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych, kwoty podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług, a następnie dokonał ponownego naliczenia należności celnych i należnego podatku. Zastosowano stawkę autonomiczną w wysokości 30 %, a także obciążono skarżącą odsetkami wyrównawczymi za okres od dnia [...] marca 2004 r. do dnia [...] września 2005 r. w kwocie 7.516 zł. W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, iż towar będący przedmiotem niniejszego postępowania objęty jest wykazem stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r., a więc pochodzenie tego towaru musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Ponieważ w ciągu 10 miesięcy od dnia skierowania dokumentów do weryfikacji, organ wystawiający przedmiotowo świadectwo nie udzielił stosownej odpowiedzi, świadectwo pochodzenia uznano, zgodnie z § 20a ust. 2 w/w rozporządzenia, za nieprawidłowe do potwierdzenia pochodzenia towaru i dlatego zastosowano stawkę autonomiczną. Natomiast z uwagi na zapis § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, póz. 1515) odsetki wyrównawcze naliczono od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną, uznając iż kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych w zgłoszeniu celnym przez zgłaszającego. Określając kwotę należnego podatku VAT zastosowano obowiązujący w dniu dokonania zgłoszenia celnego stan prawny wynikający z ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Powyższą decyzję skarżąca otrzymała w dniu 28 września 2006 r., a w dniu 12 października 2006 r. złożyła od niej odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi l instancji. W uzasadnieniu odwołania wskazała, iż podjęła własne działania mające na celu wyjaśnienie okoliczności braku odpowiedzi właściwych władz indonezyjskich na wniosek o weryfikację i uzyskała od organu wystawiającego świadectwo (Indonezyjskiej Izby Handlu i Przemysłu) informację, która jednoznacznie potwierdziła fakt, że świadectwo z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] zostało wystawione przez tę Izbę i w związku z powyższym należy je uznać za w pełni prawidłowe i autentyczne. Uzyskała także informację, iż na prośbę polskiego organu celnego wysłała, w dniu [...] maja 2006 r., do organu celnego pismo, które potwierdzało autentyczność wystawionego świadectwa pochodzenia. Do odwołania skarżąca dołączyła kserokopie dwóch pism sporządzonych w języku angielskim wraz z ich tłumaczeniami na język polski. Z pierwszego z nich wynika, iż w/w świadectwo pochodzenia jest autentyczne, a w dniu [...] maja 2006 r. organ indonezyjski wysłał w tej sprawie list potwierdzający do polskiego urzędu celnego, aby wyjaśnić ten temat. Drugie z pism - z dnia [...] maja 2006 r., kierowane na nazwisko D.P., stwierdza iż w/w certyfikat został wystawiony przez Indonezyjską Izbę Handlu i Przemysłu i organ ten nie otrzymał "ważnego listu z [...] lutego 2005 r.". Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Dyrektor Izby Celnej zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu zweryfikowania przez organ administracji indonezyjskiej przedłożonych przez skarżącą dokumentów dotyczących weryfikacji świadectwa pochodzenia. Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. organ odwoławczy zwrócił się do Indonezyjskiej Izby Handlu i Przemysłu o potwierdzenie informacji zawartych w pismach kierowanych do skarżącej dotyczących wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia. Pismo nadano dnia [...] stycznia 2007 r. Wobec braku odpowiedzi, pismem w dniu [...] czerwca 2007 r. monitowano organ indonezyjski o nadesłanie żądanych informacji. Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. organ odwoławczy, w związku z dalszym brakiem odpowiedzi, podjął zawieszone postępowanie. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzję organu l instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w niniejszej sprawie w celu zastosowania stawki celnej konwencyjnej pochodzenie towarów mogło być udokumentowane jedynie świadectwem pochodzenia. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do autentyczności świadectwa pochodzenia organy celne mogły wysłać świadectwo pochodzenia do weryfikacji do organu je wystawiającego. W przedmiotowej sprawie takim organem jest Indonezyjska Izba Handlu i Przemysłu. Skarżąca dołączyła do odwołania kopię pisma z dnia [...] maja 2005 r. i kopię listu elektronicznego, a organ celny wystosował wniosek do władz celnych Indonezji z prośbą o zweryfikowanie danych. Żadnej odpowiedzi nie otrzymano. Organ odwoławczy podkreślił, iż -zgodnie z § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...) (Dz. U. Nr 130, póz. 851 ze zm.), to on kieruje świadectwo pochodzenia do weryfikacji do organu to świadectwo wystawiającego, a nie sama strona. Ponieważ organ celny nie otrzymał w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku żadnej odpowiedzi zasadnie uznał przedmiotowe świadectwo za nieprawidłowe do zastosowania konwencyjnej stawki celnej, co spowodowało zastosowanie stawki celnej autonomicznej. Powyższą decyzję Spółka otrzymała w dniu 23 listopada 2007 r., a w dniu 21 grudnia 2007 r. zaskarżyła ją do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w całości oraz zasądzenie od strony przeciwnej na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisu art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z przepisem art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne i przepisem art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...) przez całkowite pominięcie przez organ, przy rozstrzyganiu sprawy, dokumentacji pochodzącej z Indonezyjskiej Izby Handlu i Przemysłu, z której jednoznacznie wynika, że przedmiotowe świadectwo pochodzenia jest autentyczne. W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, iż w toku postępowania przedłożyła odpowiedź organu wystawiającego świadectwo pochodzenia oraz kopię pisma wysłanego przez organ indonezyjski do organu polskiego, z których to dokumentów jednoznacznie wynika, że przedmiotowe świadectwo pochodzenia jest autentyczne. Zdaniem skarżącej, całkowicie niedopuszczalne jest kwestionowanie tych pism przez organ celny, tylko i wyłącznie z tego powodu, że jest to dokumentacja, którą uzyskała strona a nie organ. Jeżeli organ celny kwestionuje prawdziwość przedłożonych przez skarżącą dokumentów, które uzyskała w wyniku własnej interwencji, organ powinien przeprowadzić stosowny przeciwdowód, czego nie uczynił. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazał, iż przekazane kopie wydruków nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego autentyczność świadectwa pochodzenia, ponieważ nie noszą cech oryginału i nigdy nie wpłynęły do Dyrektor Izby Celnej . Pismem procesowym z dnia 6 lutego 2008 r. skarżąca przedłożyła kserokopię pisma Ambasady RP z dnia [...] stycznia 2008 r. informującego o przesłaniu oryginałów pism wysłanych wcześniej faxem oraz kserokopię pisma z dnia [...] stycznia 2008 r. indonezyjskiej Izby Handlowo - Przemysłowej (w języku angielskim wraz z jego tłumaczeniem na język polski) kierowanego do Ambasady RP, w którym Izba informuje, iż certyfikat pochodzenia (COO)nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. został wystawiony przez Indonezyjską Izbę Handlowo - Przemysłową i jest autentycznym dokumentem handlowym. Sąd zważył: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, póz. 623 z późn. zm.) do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, stosuję się przepisy dotychczasowe. Cytowane uregulowanie dotyczy przepisów prawa materialnego i w niniejszej sprawie winny być stosowane przepisy obowiązujące w chwili powstania długu celnego tj. w dniu 8 marca 2004 r. Z art. 13 § 1 i 6 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 160, póz. 1084 z późn. zm.), obowiązującego w dacie powstania długu celnego, wynika, iż cła określane są na podstawie taryfy celnej, którą w drodze rozporządzenia ustanawia Rada Ministrów. Zatem w dacie powstania długu celnego obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 219, póz. 2153), która stanowi załącznik do tego rozporządzenia. Zgodnie z przepisami art. 15 cyt. wyżej Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu m. in. stosowania taryfy celnej, a reguły ustalania takiego pochodzenia określają art. 16 -19. Dokonywane jest ono przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów (art. 19 § 1), przy czym Rada Ministrów została zobligowana do określenia w drodze rozporządzenia listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Rozporządzenie to zostało wydane w dniu 15 października 1997 r. i dotyczyło określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, póz. 851 ze zm.). W §11 pkt 1 ustalono, iż pochodzenie towarów wymienionych w "Wykazie nr 3" musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Bezspornym w sprawie jest, iż importowany przez skarżącą towar wymieniony jest w "Wykazie nr 3". Świadectwo pochodzenia towaru jest zatem podstawą zastosowania właściwej stawki celnej w związku ze zróżnicowaniem stawek taryfy celnej. Warunkiem skorzystania przez skarżącą ze stawki konwencyjnej było udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. Winno ono, w myśl § 13 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia, spełniać łącznie warunki wymieniane w tym przepisie. Prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia w kraju, z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru. Przepis § 20a ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia pozwala organowi celnemu na skierowanie świadectwa pochodzenia do weryfikacji do organu je wystawiającego w celu sprawdzenia autentyczności tego świadectwa lub prawidłowości danych w nim zawartych. Jednakże zgodnie z ust. 2 tego przepisu, jeżeli organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację, dokument uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru. Z zapisu tego wyraźnie wynika, iż to importer ponosi niekorzystne konsekwencje nieudzielenia odpowiedzi przez organ weryfikujący świadectwo, bez względu na powód, dla którego odpowiedzi tej nie udzielono. Jednocześnie, sam importer nie może kierować świadectwa do weryfikacji, ponieważ tryb ten, zgodnie z cyt. wyżej § 20a ust. 1, zastrzeżony został dla organu celnego. Skoro jednak importer, wobec wielomiesięcznego milczenia organu indonezyjskiego, sam uzyskał od tego organu informację o autentyczności świadectwa pochodzenia wraz z kopią pisma skierowanego do Izby Celnej na nazwisko D.P., a zatem osoby, która kierowała w imieniu Izby Celnej świadectwo pochodzenia do weryfikacji, organ odwoławczy nie może dokumentu tego pominąć milczeniem, ograniczając się do stwierdzenia, iż to organ celny kieruje świadectwo do weryfikacji a nie sama strona. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż w myśl art. 262 powołanego wyżej Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa. Zatem, zgodnie z przepisem art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 ze zm.) postępowanie celne winno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów celnych, a organy te podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (zasada prawdy obiektywnej skonkretyzowana w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowe). Analizując akta administracyjne Sąd stwierdził, iż zasadnie skarżąca zarzuca organom celnym naruszenie w/w przepisów. Organ odwoławczy pominął przedstawione przez skarżącą dowody, naruszając tym także przepis art. 191 Ordynacji podatkowej, obligujący go do oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, iż przekazane przez skarżącą kopie wydruków nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego autentyczność świadectwa pochodzenia, ponieważ nie noszą cech oryginału i nie wpłynęły do Dyrektora Izby Celnej drogą oficjalną. Z takimi argumentami nie sposób się zgodzić. Skoro organ odwoławczy miał wątpliwości co do autentyczności przedłożonych przez skarżącą dokumentów winien, korzystając z unormowania zawartego w art. 189 § 1 Ordynacji podatkowej, wezwać ją do przedstawienia będących w jej posiadaniu oryginałów dokumentów, zakreślając odpowiedni termin. Oceniając przedstawione przez skarżącą dowody winien wziąć pod uwagę, iż z przesłanej jej kopii pisma z dnia 2 maja 2006 r. wynika, że adresowane ono było właśnie do Izby Celnej do rąk D.P. i wskazano w nim numer, który figurował na wniosku o weryfikację. Z przytaczanego przez organy celne § 20a cyt. wyżej rozporządzenia nie wynika, aby informacja w przedmiocie weryfikacji musiała nadejść drogą "oficjalną" (co w odpowiedzi na skargę podnosi Dyrektor Izby Celnej ). Jeżeli jej autentyczność nie będzie budziła wątpliwości to, zdaniem Sądu, nie ma znaczenia czy pismo wpłynie do organu celnego drogą pocztową czy za pośrednictwem skarżącej lecz adresowane będzie do organu celnego. Istotnym jest, iż stanowić ono będzie potwierdzenie autentyczności weryfikowanego świadectwa pochodzenia. Zważywszy powyższe, Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej i naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Na marginesie należy jeszcze zauważyć, iż przesunięcie daty zakończenia prowadzonego postępowania (dokonane w trybie art. 140 Ordynacji podatkowej) nie jest tożsame z rozpoznaniem wniosku Spółki o zawieszenie postępowania celnego. Wprawdzie skarżąca wniosek ten błędnie nazwała wnioskiem o "wstrzymanie" postępowania celnego, ale treść wniosku wskazuje, iż jest to żądanie zawieszenia postępowania. W ocenie Sądu uchybienie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, póz. 1349 ze zm.), określając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a. ' ,