I SA/Go 161/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Burmistrza z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] określającą Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok w kwocie 158.903 zł oraz umorzyło postępowanie w sprawie. Na powyższą decyzję Gmina wniosła skargę. Domagając się uchylenia decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: art. 59 § 1 pkt 1 w związku z art. 70 § 1 oraz art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r., pomimo że zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek zapłaty dokonanej przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia - po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji określającej wysokość zobowiązania podatnika i nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności - postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r., które nie zostało zaskarżone zażaleniem. Skarżąca wskazała, że skutki zaskarżonej decyzji dotyczą interesu prawnego Gminy, której źródłem dochodów własnych (zgodnie z ustawą o dochodach jst) są m.in. wpływy z podatku od nieruchomości. Uchylenie decyzji określającej wysokość podatku i umorzenie postępowania z naruszeniem prawa pozbawia Gminę należnego dochodu - co uzasadnia działanie Gminy w charakterze strony niniejszego postępowania. Zaznaczyła również że w wyroku z dnia 7 maja 2015r., sygn. akt 2188/13 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż jednostka samorządu terytorialnego może być stroną postępowania (chociażby sprawa dotyczyła decyzji wydanej przez organ tej jednostki), jeżeli postępowanie to dotyczy jej interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie podnosząc, że organ powołany do wydania decyzji (postanowienia) w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy, tym samym nie ma prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treść art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Omawiany przepis wymienia zatem dwie kategorie podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi. Uprawnienie takie przysługuje: "każdemu, kto ma w tym interes prawny", oraz prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich, Rzecznikowi Praw Dziecka i organizacji społecznej, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie Gmina wniosła skargę decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą w całości decyzję Burmistrza określającą Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok w kwocie 158.903 zł i umarzającą postępowanie w sprawie. Wyjaśnić zatem należy, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym wyznaczona jest przepisami prawa. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy o postępowaniu administracyjnym przyznają stronom tego postępowania. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego też względu, należy uznać, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji, niezależnie od tego czy nastąpiło z mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego. Gmina, wydając poprzez swój organ (tj. Burmistrza) decyzję podatkową, działa jak organ administracji publicznej (organ państwa). Organom tym nie służy zatem prawo złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie obejmuje ich pojęcie "każdy" użyte w art. 50 § 1 P.p.s.a. O niedopuszczalności wniesienia przez gminę skargi do sądu administracyjnego w sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, decyduje zatem pozycja gminy działającej tu jako organ realizujący władztwo administracyjne, natomiast fakt, iż jako jednostka samorządu terytorialnego jest ona osobą prawną nie ma znaczenia. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej (vide postanowienie NSA z 27 listopada 2007 r. sygn. akt II FSK 1378/06 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji za chybione należy uznać stanowisko skarżącej, że uchylenie decyzji określającej wysokość podatku i umorzenie postępowania z naruszeniem prawa pozbawia Gminę należnego dochodu - co uzasadnia działanie Gminy w charakterze strony niniejszego postępowania. W powołanym przez skarżącą wyroku z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2188/13 NSA stwierdził, że jednostka samorządu terytorialnego jest stroną postępowania nadzwyczajnego (art. 28 k.p.a.) prowadzonego przez organ wyższego stopnia w przedmiocie decyzji ostatecznej organu tej jednostki, jeżeli postępowanie to dotyczy jej interesu prawnego i zostało wszczęte z inicjatywy legitymowanego podmiotu. Sytuacja taka jednak w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Podkreślić należy, że w ww. wyroku NSA wyjaśnił również, co umknęło uwadze skarżącej, że w sytuacji, gdy ustawa powierza organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej, jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego kompetencji władczej do orzekania w sprawie wyłącza zatem możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.