I SA/Go 165/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielko-polskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 kwietnia 2010 r. wniosku D.R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 200 zł, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że jest wdową i samodzielnie wychowuje 13-letnią córkę. Oświadczyła, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1300 zł. Jest współwłaścicielką (w 1/6 części) nieruchomości rolnej (1,75 ha) wraz z budynkiem. Z posiadanego majątku nie uzyskuje jednak dochodów. Wobec uznania, że oświadczenie skarżącej nie jest wystarczające do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącej, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wezwano ją do złożenia wyciągu z rachunku bankowego oraz zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia. Skarżąca nie złożyła żądanych dokumentów. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego przyznania domagała się skarżąca, przysługuje w razie wykazania, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić stronę bądź jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście – obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Niemniej w razie, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu posiadania bądź stanu rodzinnego lub budzi w tych kwestiach wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub jej stanu rodzinnego (art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zaniechanie złożenia żądanych dokumentów skutkuje rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o treść oświadczeń zawartych w złożonym formularzu (zob. post. NSA z 31.III.2005r. II FZ 126/05 ONSAiWSA z 2006r. z. 1 poz. 13). Złożone przez skarżącą oświadczenie nie zostało poparte żadnymi dokumentami, a uzasadnienie wniosku w większości nie porusza okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej, lecz zawiera uwagi skarżącej odnoszące się do istoty sprawy podatkowej. Stąd konieczne było wezwanie do złożenia dokumentów wskazujących na wysokość dochodów oraz stan zasobów finansowych. Skarżąca nie wywiązała się z wezwania. Uniemożliwiła tym samym poczynienie kategorycznych ustaleń dotyczących jej stanu posiadania. W konsekwencji należało uznać, że skarżąca nie wykazała by jej sytuacja majątkowa uniemożliwiała poniesienie kosztów sądowych bez obawy narażenia na uszczerbek utrzymania koniecznego. W tym stanie rzeczy, postanowiono jak na wstępie.